Zondag 29/03/2020

Europa

Frankrijk wil strengere regels voor EU-uitbreiding

Frans president Emmanuel Macron.Beeld Photo News

Frankrijk trapt op de rem bij de uitbreiding van de Europese Unie. Parijs wil strengere eisen stellen aan de onderhandelingen met kandidaat-landen, en de mogelijkheid om toezeggingen van EU-zijde terug te draaien als de nieuwkomer terugvalt in oud, ongewenst gedrag. Respect voor de rechtsstaat moet leidend zijn bij de onderhandelingen.

De Franse ideeën zijn opgenomen in een vertrouwelijk plan dat dinsdag door de ministers van Buitenlandse en Europese Zaken van de lidstaten wordt besproken. Vorige maand wekte de Franse president Macron veel irritatie bij zijn EU-collega’s toen hij het openen van de toetredingsonderhandelingen met Albanië en de Republiek Noord-Macedonië met een veto torpedeerde. Macron zei toen dat de EU eerst nieuwe regels moet opstellen voor landen die lid van de EU willen worden.

Het vertrouwelijke plan dat vrijdag naar de lidstaten is verstuurd, is een uitwerking van Macrons ideeën. Nederland zit al langer op de lijn van striktere voorwaarden en omkeerbaarheid bij de toetredingsonderhandelingen en zal naar verwachting de Franse paper verwelkomen. EU-diplomaten van oostelijke lidstaten zien de Franse ideeën als een poging om het EU-lidmaatschap als een worst aan een uitschuifbare stok te binden.

Stok achter deur

De onvrede met de huidige toetredingssystematiek is groot, zowel aan EU-zijde als bij de kandidaat-landen. Die moeten alle EU-wetgeving, opgeknipt in 35 hoofdstukken, overnemen eer ze kunnen toetreden en profiteren van de EU. Dat duurt al snel tien tot vijftien jaar.

Parijs stelt voor de 35 hoofdstukken wetgeving (variërend van milieu tot sociaal beleid en van financiële wetgeving tot concurrentieregels) op te knippen in 7 fases. Om naar een volgende fase te gaan moet het kandidaat-land alle EU-wetgeving verbonden aan de voorgaande fase niet alleen op papier hebben doorgevoerd (omgezet in nationale wetgeving) maar ook in praktijk gebracht. Parijs eist ‘strikte, verifieerbare’ criteria om te beoordelen of de kandidaat inderdaad doet wat het zegt te doen.

Als stok achter de deur stelt Parijs voor dat als een land tijdens de onderhandelingen eerdere afspraken niet langer naleeft, de gesprekken kunnen worden bevroren of zelfs teruggedraaid: dan wordt het betrokken land weer een fase teruggezet.

Onrust bij kiezers

Op deze manier wil Macron de onrust bij veel kiezers over uitbreiding van de EU wegnemen. Ook wil hij een eind maken aan situaties als rond Bulgarije en Roemenië, die twaalf jaar na toetreding tot de EU nog steeds niet volledig voldoen aan alle vereisten en daarom jaarlijks door de Europese Commissie beoordeeld worden.

Als geste naar kandidaat-landen wil Parijs dat deze nog voor ze volledig EU-lid zijn kunnen profiteren van EU-subsidies, onderzoeksprogramma’s en studentenuitwisseling (Erasmus). Ook zou het budget om kandidaat-landen te helpen bij noodzakelijke hervormingen (ruim 11 miljard euro voor 2014-2020) omhoog moeten. Macron wil op die manier de burgers in de kandidaat-landen gemotiveerd houden.

Parijs vraagt de nieuwe Europese Commissie snel (januari 2020) met voorstellen te komen om de huidige uitbreidingssystematiek aan te passen. Onduidelijk is of de nieuwe regels ook zullen gelden voor de landen waarmee de EU al onderhandelt over het lidmaatschap: Servië, Montenegro en Turkije. Dat zou voor deze landen betekenen dat ze opnieuw moeten beginnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234