Dinsdag 07/07/2020

Politiek

Francken mag tweeten zoveel hij wil, Michel voert de cruciale gesprekken in Europa

Premier Charles Michel over Theo Franckens asieluitspraken: "Het is de taak van een regeringslid om het regeringsstandpunt te verdedigen." Beeld Photo News

Tijdens een bewogen Kamerdebat nam premier Michel (MR) openlijk afstand van Theo Francken (N-VA). Die had deze week tijdens een Europese asieltop voor pushbacks en “het omzeilen” van mensenrechten gepleit.

Dat er tijdens het wekelijkse vragenuurtje vuurwerk zou komen, was duidelijk. De uitspraken die staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) maandag tijdens een EU-bijeenkomst in Luxemburg deed, zorgen al een hele week voor verontwaardiging. Francken had ervoor gepleit om artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) “te omzeilen”. Dat artikel zegt dat niemand onderworpen mag worden aan foltering en verbiedt Europese staten om mensen uit te wijzen naar landen waar ze mogelijk mishandeld zullen worden.

Opvallend was dat niet enkel oppositieleden maar ook de meerderheid scherpe kritiek had op Francken. Met name fractieleider Patrick Dewael (Open Vld) ergerde zich aan het feit dat Francken een loopje had genomen met artikel 3 en vroeg zich af over hij in naam van de regering had gesproken. “In mijn naam heeft Francken in ieder geval niet gesproken.”

Eenzelfde geluid was te horen bij CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten. Hij herinnerde eraan dat nieuwkomers een verklaring moeten ondertekenen waarin ze de mensenrechten moeten onderschrijven. “Welnu, als we dit verwachten van nieuwkomers, dan verwachten wij dat ook van alle Belgen en zeker van de regeringsleden.”

Het was dan ook uitkijken naar het antwoord van premier Michel (MR). Niemand had verwacht dat die Francken op een al te expliciete manier zou terugfluiten. Toch kan Michels antwoord als een reprimande geïnterpreteerd worden. “De taak van een lid van de regering is het regeringsstandpunt loyaal te verdedigen”, zei hij. En over artikel 3 van het EVRM: “Dat principe is heilig en zal door België gerespecteerd worden.” Achteraf onderstreepte een bron bij de premier dit standpunt: "Francken verdedigde in Luxemburg vooral zijn persoonlijke mening en niet die van de regering."

Migratietop in Brussel

Ook veelzeggend is dat de premier de Europese gesprekken inzake asiel en migratie op dit moment naar zich toe trekt. Die onderhandelingen verlopen zeer moeizaam omdat er zware meningsverschillen zijn tussen de zuidelijke EU-landen die veel vluchtelingen opvangen en de andere lidstaten. In Europa werd vastgesteld dat de gesprekken niet vlotten op het niveau van staatssecretarissen, daarom wordt nu een trapje hoger geschakeld: staats- en regeringsleiders gaan er zich mee bemoeien. Franckens uitspraken zouden daar naar verluidt weinig mee te maken hebben. 

Ter voorbereiding van een migratietop die eind juni in Brussel plaatsvindt, zal Michel naar Parijs en Berlijn reizen om er met premier Édouard Philippe en bondskanselier Angela Merkel gesprekken te voeren en een compromis uit te werken. Opmerkelijk wel: zo is Theo Francken op dit moment buitenspel gezet. De komende weken zal hij zoveel mogen tweeten als hij wil, de cruciale gesprekken zullen niet door hem maar door premier Michel gevoerd worden.

Migratie-experts die de Europese asielonderhandelingen op de voet volgen, zeggen dat het de laatste dagen opviel hoe ver de standpunten van Theo Francken waren afgedreven van de Belgische voorstellen inzake het gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid. “Bijzonder verwarrend is dat”, gaat de kritiek. “België leek wel met dubbele tong te spreken waardoor het voor andere EU-landen bijzonder moeilijk is om te bepalen wat nu precies het Belgische standpunt is.”

Concreet zal Michel de komende weken ijveren voor extra middelen om de buitengrenzen te beschermen en wil hij de gesprekken over de Dublin-hervorming helpen ontmijnen; die Dublin-wet bepaalt dat asielaanvragen in het EU-land van aankomst behandeld moeten worden.

Electorale belangen

Michel lijkt vooral inspanningen te willen doen om betere afspraken te maken met derde landen als Niger en Tsjaad, die in ruil voor financiële en logistieke steun informatiecentra moeten opzetten waar asielaanvragen behandeld worden. Hierdoor hoeven vluchtelingen niet meer de levensgevaarlijke tocht naar Europa te ondernemen.

Voor veel oppositieleden was het antwoord van Michel niet duidelijk genoeg. Zij verwijten de premier dat hij Francken blijft tolereren hoewel die volgens hen al meermaals zijn electorale belangen liet primeren op het regeringsbelang.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234