Zaterdag 22/02/2020

Politiek

Francken alweer in stormweer

Theo Francken.Beeld BELGA

Voor staatssecretaris Theo Francken (N-VA) komt de kerstvakantie niets te vroeg. Zijn toestemming voor de Sudanese identificatiemissie in ons land blijft hem achtervolgen. In het parlement kreeg hij vanmiddag alles en iedereen over zich heen. Ook de premier.

Het wordt stilaan een traditie: premier Charles Michel (MR) die in het vragenuurtje in de Kamer zijn eigen staatssecretaris op zijn plaats moet komen zetten. Over zijn #opkuis-tweet, over een uithaal naar Artsen zonder Grenzen, over asiel voor de Catalaanse leider Puigdemont, en nu over de Sudanese identificatiemissie. Verschillende Sudanezen die de voorbije maanden door België zijn teruggestuurd, getuigden woensdag in Het Laatste Nieuws over opsluiting en mishandeling bij hun aankomst in Sudan. Allen hadden ze in ons land eerst een ontmoeting met het speciale Sudanese identificatieteam dat door Francken was uitgenodigd.

De N-VA-staatssecretaris kondigde daarop een onderzoek af, maar geen opschorting van de repatriëringen richting Sudan. Premier Michel floot hem vanmiddag echter terug. Michel liet er in het parlement geen twijfel over bestaan. “We stoppen alle repatriëringen naar Sudan, zolang niet duidelijk is wat er in het land gebeurt met mensen die we terugsturen”, benadrukte hij. Michel kreeg applaus  vanop alle banken. Alleen op de banken van N-VA bleef het stil.

Bijzonder streng

Ook meerderheidspartner CD&V was bijzonder streng voor Francken. “We hebben gewaarschuwd voor een samenwerking met Sudan. Bij een repatriëring mogen mensen geen enkel risico lopen op foltering. Dat principe is heilig, ook voor mensen die geen asiel aanvragen in ons land. Het blijven mensen”, zei Kamerlid Nahima Lanjri. “We mogen ons nu ook niet haasten met het onderzoek. Als dat kan tegen eind januari (wanneer de volgende terugkeervluchten gepland staan, JVH) dan is het zo. Maar als we pas tegen juni echt zeker zijn, dan is het ook zo.”

Francken was aanwezig in het parlement. Hij kwam echter niet tussen en zat tijdens de tussenkomsten meestal naar zijn smartphone te staren. Het N-VA-standpunt werd verdedigd door Sarah Smeyers. Zij verzette zich tegen een opschorting van de repatriëringen naar Sudan. “Het gaat voorlopig alleen om geruchten, die zijn gelanceerd door ngo’s. In Nederland en het VK is al hetzelfde gebeurd en daar bleken de geruchten vals of overdreven. Mijn partij vindt dat we eerst het onderzoek moeten afwachten voor we een belangrijke beslissing nemen, zoals een opschorting.”

N-VA vreest dat België door zo’n (tijdelijke) opschorting zal aanzien worden als een “vrijhaven” voor Sudanezen. “Alle Europese landen repatriëren naar Sudan. Als wij dat niet doen lopen we de kans op een Calais bis in Brussel”, waarschuwde Smeyers de premier.

Hoe het nu verder moet? Het is wachten op de resultaten van het onderzoek. Ambtenaren van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) en Buitenlandse Zaken vliegen in januari naar Sudan om uit te zoeken of de getuigenissen kloppen of niet. Er staat geen deadline op hun werk.

Premier Charles Michel in de Kamer.Beeld BELGA

Voorzichtiger

Binnen de regering bestaat intussen wel een consensus dat de Sundanese identificatiemissie niet is gelopen zoals het moest. Francken moet uiteraard een oplossing zoeken voor mensen die hier illegaal verblijven en geen asiel willen aanvragen, zoals de Sudanezen in het Brusselse Maximiliaanpark deze zomer. Maar hij had voorzichtiger moeten handelen. En als nu blijkt dat er wel degelijk teruggestuurde Sudanezen zijn gefolterd, dan zit Francken in de penarie.

“Je kunt het niet maken om mensen terug te sturen als je vreest dat ze daar gefolterd zullen worden. Dat is een rode lijn”, benadrukte CD&V-vicepremier Kris Peeters al eind september. “Dat je met de betrokken ambassades samenwerkt, is normaal. Een identificatieteam is een delicate stap. Zeker met een regime zoals dat van Sudan, waartegen procedures lopen bij het Strafhof in Den Haag. Je weet niet met wie je te maken hebt. Waren het diplomaten of geheime agenten?

De regeringstop maakte Francken daarom in september duidelijk: dit soort identificatiemissies is niet meteen voor herhaling vatbaar. Zeker niet op initiatief van de staatssecretaris. Francken is weliswaar bevoegd voor het Belgische migratiebeleid, maar als hij zulke gevoelige politieke keuzes maakt, moet hij in de toekomst eerst de regeringstop horen.

En Francken zelf? In het parlement zweeg hij dus. Eerder op de dag had hij zichzelf wel in het VTM Nieuws verdedigd dat hij alleen de wet volgde. En ’s ochtends tweette hij: “Saevis tranquillus in undis.” Ofwel: rustig te midden van de woelige baren, het motto van de Nederlandse vader des vaderlands Willem van Oranje. Bij het beeld hoort het ijsvogeltje, dat volgens de overlevering zijn nest zou hebben in een korfje dat drijft op de golven, waarbij zelfs de hevigste stormen het niet kunnen deren. Of ook Francken weet stand te houden in deze Sudan-storm moet de komende maanden blijken. Hij lijkt er alvast zelf gerust in.   

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234