Zaterdag 03/12/2022

AnalysePolitiek

Flirten op politiek niveau: hoe N-VA en Vooruit zachtjes naar elkaar toe groeien

N-VA-voorzitter Bart De Wever. Beeld Geert Van de Velde
N-VA-voorzitter Bart De Wever.Beeld Geert Van de Velde

Het is al langer duidelijk: N-VA en Vooruit hebben een oogje op elkaar. Maar nu wordt het stilaan ook met zoveel woorden gezegd. Zoetjesaan worden de zaadjes geplant voor een samenwerking tussen beide partijen.

Jeroen Van Horenbeek

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau wil na de verkiezingen in 2024 inbreken in de Vlaamse regering. Hij wil, zoals hij al eerder duidelijk heeft gemaakt in zijn boek T., kunnen wegen op de bevoegdheden Onderwijs en Welzijn. En al langer denkt Rousseau dat hij hiervoor bij N-VA zal moeten zijn. Op een driedaagse bijeenkomst met zijn partijleiding in De Barkentijn, het vakantiecentrum in Nieuwpoort waar Rousseau al jaren jeugdkampen mee begeleidt, is hij eind augustus opnieuw tot die vaststelling gekomen.

Met de peilingen van de voorbije jaren in de hand heeft de partijleiding van Vooruit er de conclusie getrokken: behoudens een grote verschuiving in de electorale krachtsverhoudingen zal het met N-VA te doen zijn als we straks Vlaams willen besturen. Wiskundig gezien lijken de Vlaams-nationalisten zo goed als onvermijdelijk. Op links is vandaag weinig mogelijk. En ook een klassieke tripartite met socialisten, liberalen en christendemocraten zal waarschijnlijk geen meerderheid halen in het Vlaams Parlement.

Een geel-rode samenwerking tussen N-VA en Vooruit blijft over. In de woorden van Rousseau dit weekend in De Morgen: “Een regering vormen is niet alleen ideologie maar ook rekenkunde. De kans is groot dat we niet rond N-VA kunnen als we extreemrechts uit de Vlaamse regering willen houden. Ik wil niet wakker worden in een Vlaanderen waarin een extreemrechtse partij met zulke foute figuren zal meebesturen.” En: “We gaan niet onnozel doen: als ik dingen ten goede kan veranderen, dan wil ik dat wel met N-VA doen.”

Uitgewoond

Het ‘geluk’ van Rousseau is dat ook binnen N-VA steeds meer naar Vooruit wordt gekeken als mogelijke partner na de verkiezingen. Dit heeft te maken met de federale onderhandelingen in 2020, waar voorzitter Bart De Wever een goed contact aan overgehouden heeft met Rousseau. Iemand die in zijn ogen altijd loyaal is gebleven aan de gemaakte afspraken rond een geel-rode regering. In tegenstelling tot Egbert Lachaert en Alexander De Croo.

Het heeft te maken met de ‘klik’ die Zuhal Demir, de Vlaamse kopvrouw van de partij, heeft met Rousseau. (Hun geruzie vorige week over de zin en onzin van het Overlegcomité Energie daargelaten.) Het heeft te maken met de analyse die binnen de partijtop van N-VA steeds luider wordt gemaakt: dat het centrumrechtse verhaal is uitgewoond. Een ‘ideologisch coherente’ coalitie blijkt niet per definitie krachtdadig. Bourgeois I en Jambon I op het Vlaams niveau en Michel I federaal hebben eerder het tegendeel bewezen.

En het heeft ten slotte te maken met het feit dat binnen N-VA nog nauwelijks mensen openstaan voor een avontuur met Vlaams Belang. Indien de uiterst-rechtse partij straks als winnaar uit de stembus komt, zal er allicht gesproken worden met voorzitter Tom Van Grieken. Net zoals in de zomer van 2019. Maar de kans dat N-VA daarna ook een regering vormt met Vlaams Belang lijkt microscopisch klein. Hiervoor krijgen bijzonder radicale figuren zoals Dries Van Langenhove te veel speelruimte binnen de partij.

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau. Beeld Thomas Nolf
Vooruit-voorzitter Conner Rousseau.Beeld Thomas Nolf

In een gesprek met Het Nieuwsblad ontkent De Wever dit weekend dat er al een deal gemaakt is met Rousseau. “Omdat ik al eens afspreek met de voorzitter van Vooruit? We hebben in elk geval geen voorakkoord of een vaste intentie om samen iets te doen.” Al voegt hij er in één adem aan toe dat hij niets meer wil weten van Open Vld zolang De Croo daar mee aan de touwtjes trekt. “Met hem zie ik mij in mijn leven niet meer samenwerken.”

Wat uiteraard ook meespeelt: voor N-VA is Vooruit een breekijzer om in 2024 federaal aan de tafel te komen. De Vlaams-nationalisten azen nog steeds op hun ‘afspraak met de geschiedenis’: de omvorming van België tot een confederale staat waarin de deelstaten het ritme der dingen bepalen. Gezien de electorale posities ten zuiden van de taalgrens begrijpt men binnen N-VA al langer dat hiervoor een akkoord nodig is met de PS. Een Vlaamse regering met Vooruit kan die gesprekken al een eind op weg helpen.

Scenario

Voorspellingen maken in de Wetstraat is altijd erg riskant, maar op deze manier lijkt zich toch stilaan een script te ontvouwen voor wat ons in de weken en maanden na de verkiezingen in 2024 te wachten staat. Met de huidige krachtsverhoudingen lijkt het erop dat N-VA, na een verplicht nummer met Vlaams Belang, wellicht naar Vooruit zal kijken om een Vlaams akkoord te schrijven. Een akkoord dat - tenzij de partijen samen een meerderheid hebben, wat niet evident lijkt - dan voorgelegd wordt aan een derde partij.

Veel mogelijkheden zijn er niet: cd&v, Open Vld of Groen. De groenen lijken de minst waarschijnlijke keuze. Vanwege hun eigen terughoudendheid om met de Vlaams-nationalisten te besturen, maar ook omwille van het feit dat een toekomstige coalitie dan stevig naar links zou overhellen. Tussen Open Vld en cd&v dient zich dan mogelijk de vraag aan wiens afkeer het zal halen: die van De Wever tegenover Open Vld of die van Demir tegenover cd&v? Het is een publiek geheim dat Demir haar buik vol heeft van de christendemocraten.

Bij Vooruit zal het erop aankomen om de hand te leggen op sociale departementen zoals Onderwijs en/of Welzijn. In dat geval misschien wel met een comeback van oud-voorzitter John Crombez? En de eigen achterban en vakbond moeten overtuigd worden van het feit dat er ook met N-VA dingen ten goede kunnen veranderen. Een bron: “We zijn nu zaadjes aan het planten.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234