Maandag 24/06/2019

Verkiezingen

Federale regeringsvorming belooft aartsmoeilijk te worden

Vlaams Belang-kopstuk Filip Dewinter komt in Londerzeel, onder luid applaus van de Vlaams Belang-militanten. Hun partij is de grote winnaar van deze verkiezingen. Beeld BELGA

Voor het eerst in een heel erg lange reeks verkiezingen moet de grootste feeststemming niet bij N-VA gezocht worden maar op haar rechterflank. De feniks Vlaams Belang krijg bijna een vijfde van de kiezers achter zich. Voor de federale regeringspartijen weegt het verlies zwaar: een doorstart van de Zweedse coalitie is onmogelijk, zelfs met cdH aan boord.

🗳️LIVE: volg al het verkiezingsnieuws op de voet in onze liveblog

📍Verkiezingen 2019: bekijk alle uitslagen hier live

Het was enigszins voorspeld na de gemeenteraads- en provincieraadsverkiezingen van oktober: het Vlaams Belang is helemaal terug. Ook op het campagnepad was de voorbije weken te merken dat de partij zich voor winst mocht opmaken. Toch is de wederopstanding van Vlaams Belang groter dan verwacht. De extreemrechtse partij springt over alle traditionele partijen heen en wordt de tweede partij van Vlaanderen. Om het exploot in perspectief te stellen, is het handig te herinneren aan de verwachting die voorzitter Tom Van Grieken vooraf uitdrukte. Hij hoopte in de dubbele cijfers te eindigen – in werkelijkheid werd het een winst in de dubbele cijfers. Vlaams Belang haalt zowel voor het Vlaams Parlement als voor de Kamer om en bij de 18 procent. 

Voor een glunderende Filip Dewinter is er na vandaag maar één conclusie mogelijk: het cordon sanitaire moet eindelijk op de schop. Al is Filip Dewinter slim genoeg om te weten dat dat niet noodzakelijk ook zo zal zijn. Vijftien jaar geleden haalde Vlaams Belang bijna een kwart van de stemmen binnen, maar deelname aan het bestuur zat er nooit in.

N-VA incontournable

Voor N-VA, die de grootste partij van Vlaanderen blijft, is het goede nieuws dat de partij incontournable wordt in het Vlaams Parlement, ervan uitgaand dat het cordon sanitaire overeind blijft. Toch zal de overwinning zuur smaken, want de 30 procent waar de partij op hoopte kwam op geen enkel moment binnen handbereik. Enkel in Antwerpen behoudt de partij haar machtsbasis, elders staat ze bijzonder vaak op fors verlies.

Aan de andere kant van het spectrum blijft de verwachte groene golf uit, althans ten noorden van de taalgrens. De winst voor Groen blijft erg bescheiden, ver onder de hooggespannen verwachtingen. Dan doet Ecolo het beter, al is daar ook geen sprake van een overrompeling. PS en MR houden enigszins stand, zij het met enkele procentpunten verlies. Voor cdH lijkt de verkiezing een bittere pil te worden.

Regeringsvorming aartsmoeilijk

Wat met zekerheid te zeggen valt: met uitzondering van MR krijgen alle regeringspartijen klappen. CD&V duikt zelfs onder de 15 procent, Open Vld blijft steken op iets meer dan 12 procent. Dat heeft grote gevolgen voor de mogelijke regeringen. Op regionaal niveau blijft een voortzetting van de Zweedse coalitie weliswaar perfect mogelijk, maar voor een federale coalitie lijkt zelfs een depannage door cdH onvoldoende. Ook een olijfboomcoalitie over links – met groenen, socialisten en christendemocraten – heeft geen meerderheid. De federale regeringsvorming belooft dan ook aartsmoeilijk te worden. 

Een andere vaststelling is dat het centrum nog verder leegloopt. Sp.a flirt in de voorlopige resultaten met de psychologische grens van 10 procent, een bittere pil voor socialisten die dachten dat de bodem al bereikt was. Bij de sp.a-kopstukken die voor het oog van de televisiecamera’s in de Brusselse Beursschouwburg aankwamen, stond de blik overduidelijk op onweer. Op haar linkerflank strooit PVDA bovendien zout in de wonde, door over de kiesdrempel te springen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden