Zondag 16/06/2019

Federale verkiezingen

Experts over kersvers N-VA’er Freilich: “Dit wordt niet makkelijk uit te leggen aan de moslimkiezers”

Michael Freilich. Beeld BELGA

Met Joods Actueel-boegbeeld Michael Freilich schuift N-VA een prominente stem uit de Joodse gemeenschap naar voren in de federale verkiezingen. “Dit versterkt het beeld van de N-VA als pro-Israëlische partij.”

“Indien de geschiedenis zich ooit zou herhalen met Bart De Wever als burgemeester van Antwerpen, dan zou ik me ten zeerste zorgen maken om wat er met mij en mijn Joodse medeburgers zou gebeuren.” De woorden zijn van Michael Freilich, toen nog hoofdredacteur van Joods Actueel, uit een opiniestuk dat in 2007 in De Standaard verscheen.

Het was niet de laatste aanvaring tussen Freilich en N-VA. Toen Vlaams minister Ben Weyts een verbod op onverdoofd slachten invoerde, had Freilich zijn reactie snel klaar: “De laatste die ons een verbod op onverdoofd slachten oplegde, was Hitler.” En ook: “Als het ooit tot een verbod in België komt, dan is het gedaan met het Jodendom in dit land en zullen wij allemaal moeten vertrekken.”

Charmeoffensief

Die voorgeschiedenis lijkt voltooid verleden tijd nu Freilich het door zijn grootvader opgerichte maandblad verlaat en een mooie plaats krijgt op de Antwerpse Kamerlijst van N-VA. De aankondiging kwam niet als een donderslag bij heldere hemel: het is bekend dat hij en De Wever de afgelopen jaren erg naar elkaar toe groeiden. Na de aanslag op het Joods Museum was het De Wever die militaire bewaking voor Joodse scholen vroeg, een van de vele episoden in een lang charmeoffensief voor de Antwerpse Joden. Toen hij in 2012 de sjerp kreeg, verklaarde De Wever prompt: “De deur van ’t Schoon Verdiep zal voor jullie zes jaar openstaan.”

De Wever kon moeilijk anders, klinkt het bij filosoof Ludo Abicht. “Het Antwerps burgemeesterschap gaat zowat hand in hand met een goede band met de Joodse gemeenschap. Je kon dat ook al zien bij Patrick Janssens en Leona Detiège.” 

“Dit moet zowat het minst verrassende lijstvormingsnieuws van de afgelopen maanden zijn”, zegt professor politieke wetenschappen Dave Sinardet (VUB). Bij controverse zaten Freilich en N-VA vaak op dezelfde lijn, tot ongenoegen van critici die vonden dat Freilich zich te nadrukkelijk opwierp als spreekbuis van de Joodse gemeenschap. “Zij zullen blij zijn dat hij nu kleur bekent.”

Tafelspringer

Freilich zal de vijfde plaats krijgen op de Kamerlijst – een plaats die volgens de Antwerpse lijsttrekker Jan Jambon “perspectief moet bieden”. Bij de verkiezingen van 2014 raakten liefst elf Antwerpse N-VA’ers verkozen. De kans is dus groot dat Freilich in het federaal parlement zal zetelen, al is de vijfde stek enigszins riskant omdat stemmenkanonnen op een lagere plaats over hem zouden kunnen wippen. Een cruciale vraag wordt dus of hij naast zichtbaarheid ook een verkiesbaar profiel heeft.

Met Freilich haalt N-VA in ieder geval een tafelspringer binnen, een vertegenwoordiger van zijn gemeenschap die niet bang is om zich midden in de mêlee te plaatsen. “Het activisme zit in mij”, geeft hij zelf toe, maar bij N-VA wordt hij naar eigen zeggen niet aan de leiband gelegd. 

Bij CD&V zijn de herinneringen aan de standpunten van Freilich nog levendig. Tot tweemaal toe bracht hij vorig jaar een Joodse kandidaat van CD&V in de problemen. Eerst was er de heisa rond de ultraorthodoxe Aron Berger: nog voor CD&V kon communiceren bracht Joods Actueel naar buiten dat Berger weigerde vrouwen de hand te schudden. Toen later de jonge Rezi Friedman voorgesteld werd, stond Freilich klaar om oude verhalen over haar vader Moshe Friedman op te diepen. Die werd neergezet als “de gekke rabbijn”.

Pro-Israëlische partij

Bovendien moet Freilich gesitueerd worden in de zionistische strekking van zijn gemeenschap. “Dit versterkt het beeld van de N-VA als pro-Israëlische partij”, zegt Abicht. “Ik zou zeggen: welkom in de club van André Gantman, Ludo Van Campenhout en Annick De Ridder.”

Freilich zelf ziet het anders. “Ik vind mezelf net pro-Palestijns. Ik ben helemaal voor een tweestatenoplossing.” Wel noemt hij de migratiestromen vanuit de Gazastrook een van de directe aanleidingen voor zijn politiek engagement. “Moeten die mensen echt allemaal asiel krijgen? Ik ga niet zeggen dat het altijd fijn is in de Gazastrook, maar als je wegblijft van het grenshek en Hamas is het nu ook niet bepaald oorlogsgebied.”

Zijn uitgesproken standpunten zetten volgens Abicht de N-VA in een spreidstand. “Dit wordt niet makkelijk uit te leggen aan de moslimkiezers. De Joodse kiezer krijgt nu alleszins een echte keuze tussen twee belangrijke Joodse stemmen, want bij Open Vld zit ook schepen Claude Marinower.  Dat kan alleen maar goed zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden