Zondag 24/10/2021

Italië

Ex-premier Renzi laat Italiaanse regering vallen, maar niemand begrijpt waarom

Niemand lijkt goed te begrijpen wat Matteo Renzi (Italia Viva) bezielt. Beeld Photo News
Niemand lijkt goed te begrijpen wat Matteo Renzi (Italia Viva) bezielt.Beeld Photo News

Matteo Renzi, oud-premier en leider van coalitiepartij Italia Viva, kondigde woensdag aan dat zijn partij de regering van premier Giuseppe Conte niet langer steunt. Wat hem bezielt, is niet meteen duidelijk.

De twee ministers en staatssecretaris van Italia Viva dienden hun ontslag in. De partij liet dinsdagavond nog wel het zogeheten Recovery Plan passeren, dat Italië bij de EU moet indienen om geld (meer dan 200 miljard euro) uit het Next Generation-steunfonds te krijgen.

Zelfs president Sergio Mattarella, die zich normaal gesproken ver van het politieke debat houdt, deed een beroep op Renzi om niet voor het Recovery Plan te gaan liggen. Italië is al laat met het indienen en heeft de Europese steun hard nodig.

Maar Italia Viva is kritisch voor het bestedingsplan van Conte, dat volgens de partij niet ambitieus genoeg is en te weinig toekomstvisie bevat. Ook wil de pro-Europese Renzi dat Italië een beroep doet op geld uit het ESM, het Europees Stabiliteitsmechanisme. De Vijfsterrenbeweging van Conte is daar principieel tegen. De partij vreest dat de 37 miljard die Italië uit dat fonds kan krijgen om de gezondheidszorg te versterken te veel bemoeienis vanuit Brussel met zich zal brengen.

Tussen 2014 en 2016 was Matteo Renzi zelf premier, toen nog namens de sociaal-democratische Partito Democratico. In 2019 verliet hij de partij om door te gaan als Italia Viva, een pro-Europese liberale partij die minder links is dan de PD.

Wat Renzi bezielt, is niet duidelijk. In een peiling van de Corriere della Sera zegt de helft van de Italianen de redenen voor de kabinetscrisis niet te begrijpen. 73 procent denkt dat Renzi vooral zijn eigen belang najaagt, al is het niet duidelijk waar hij precies op uit is. Italia Viva staat in de peilingen op amper 3 procent en zou ze bij nieuwe verkiezingen de kiesdrempel misschien niet eens halen.

Ook zijn persoonlijke populariteit vergroot Renzi met zijn actie, middenin de tweede coronagolf, niet bepaald. In peilingen verslaat de nog altijd zeer populaire Conte hem met gemak: 55 procent verkiest hem boven de oud-premier, die op een magere 10 procent steun kan rekenen.

Minderheidskabinet

Nieuwe verkiezingen zijn onwaarschijnlijk. Vooralsnog heeft premier Conte zijn ontslag nog niet aangeboden en is zijn regering de facto een minderheidskabinet geworden. Dat zou zo kunnen blijven, maar een plausibeler scenario lijkt dat Conte alsnog zijn ontslag indient bij president Mattarella.

In dat geval ligt de bal bij het staatshoofd, maar kan het zomaar dat Conte direct terugkeert aan het hoofd van dezelfde coalitie. Conte-III moet dan een nieuw regeerakkoord sluiten en de ministersposten opnieuw over de partijen verdelen. Zo zou Renzi zwaardere posten voor zijn partij kunnen onderhandelen, al is de Vijfsterrenbeweging niet meer erg happig op een nieuwe coalitie waarin ze afhankelijk zijn van het grillig gebleken Italia Viva.

Een andere optie is een brede regering ‘van nationale eenheid’, met aan het hoofd een technocraat (de naam van ECB-baas Mario Draghi wordt genoemd), maar daar lijkt de rechtse oppositie vooralsnog weinig voor te voelen. De Lega van Matteo Salvini en Fratelli d’Italia van Giorgia Meloni staan er goed voor in de peilingen en sturen dus juist aan op nieuwe verkiezingen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234