Vrijdag 23/08/2019

Politiek

Er zit een krasje op de perfecte familiefoto van Ecolo en Groen

Groen-voorzitter Meyrem Almaci en covoorzitter van Ecolo Jean-Marc Nollet vierden samen de verkiezingsuitslag op 26 mei. Beeld BELGA

Ze vormen één fractie in de Kamer, blijven naar eigen zeggen hoe dan ook een front vormen, maar de ene weigert ieder gesprek met N-VA terwijl de andere rustig mee aan tafel schuift. Hoe één en ondeelbaar zijn Groen en Ecolo?

“Wij zijn twee verschillende partijen die heel nauw samenwerken, maar we zijn geen Siamese tweeling. Toch is het overduidelijk dat we niet zonder elkaar in een coalitiebespreking zouden stappen.” 

Meyrem Almaci stond erop om klare wijn te schenken zondagavond. Ja, zij schoof wel aan bij het verkennende rondetafelgesprek van informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR), terwijl Ecolo zijn kat stuurde. Neen, dat wil niet zeggen dat Groen in een regering zal stappen zonder de zusterpartij. Maar waarom daagden de Vlaamse ecologisten dan wel op voor de vergadering en de Franstaligen niet? 

Het antwoord op die vraag is samen te vatten in één drieletterwoord van vier tekens: N-VA. In zijn toelichting hield covoorzitter Jean-Marc Nollet het nog braaf. Volgens hem zijn Ecolo en N-VA tegenpolen en is een coalitie met de Vlaams-nationalisten daarom volstrekt geen optie. Aan een tafel gaan zitten is voor Nollet, ook in dit volstrekt embryonale stadium, daarom volstrekt zinloos.

Maar dat is niet alles. De weigering van Ecolo is fundamenteler dan puur inhoudelijke verschillen. Waar N-VA in Vlaanderen te boek staat als een “normale” rechtse en bovenal democratische partij, wordt in het zuiden al eens graag het epitheton “extreem” gebruikt. Zeker voor Franstalig links staat N-VA vrijwel synoniem voor de baarlijke duivel. Herinner u de cartoon die de jongerenafdeling van Ecolo maakte van Theo Francken als nazi. Moederpartij Ecolo distantieerde zich wel van die beeltenis, maar weigerde zich bij Francken te excuseren.

‘In geen duizend jaar’

Daarbij zijn de ecologisten nog lang niet vergeten hoe Bart De Wever zijn pijlen genadeloos op de groenen richtte tijdens de campagne en herhaaldelijk poneerde dat hij “in geen duizend jaar” in een regering met Ecolo en PS zou gaan zitten. Het draagt allemaal enkel bij aan hun redenering: de aversie is wederzijds, nu aan tafel gaan zitten zou enkel hypocriet zijn.

“Ecolo zit gevangen tussen twee vuren. Enerzijds is er de droom van de militanten om nu ecologische en sociale bakens te verzetten. Anderzijds de realiteit van de machtsverhoudingen”, analyseert politicoloog Pierre Verjans (Université de Liège). “Daar komt nog bij dat voor de Franstalige partijen N-VA iets is dat vermeden moet worden. De Vlaamse zien N-VA daarentegen als onvermijdelijk.”

Zover wil Groen niet gaan, maar realistisch is de partij wel. “Of noem het pragmatisch”, zegt een topper. “We besturen op verschillende plaatsen met N-VA. Dan niet opdagen voor een verkennend gesprek, zou bijzonder raar zijn. Zeker niet wanneer je negen weken na de verkiezingen eindelijk nog eens een uitnodiging krijgt van de informateurs. Dan is het je plicht om te gaan luisteren, vinden wij. We hebben Ecolo dat ook herhaaldelijk duidelijk proberen maken. Maar helaas.”

Compromissen

Het is niet de eerste keer dat Groen en Ecolo een andere zienswijze hebben. In de campagne lijstte VRT-programma Terzake de verschillen tussen de groenen op. Dat waren er behoorlijk wat: gaande van hun visie op het brugpensioen, over flexi-jobs, de vierdaagse werkweek, de wettelijke pensioenleeftid tot drugsbeleid. Fractiegenoten Kristof Calvo en Gilles Vanden Burre bedekten die verschillen toen met de mantel der liefde. Dergelijke verschillen in zienswijze vind je terug in iedere partij, aldus Calvo destijds. “Onze kracht is dat we verschillen altijd weten te overbruggen.”

Dat uit zich dan al eens in stemmingen in het parlement. Zo is Groen een voorstander van een neutraal levensbeschouwelijk vak in het onderwijs, maar onthielden de Groene senatoren zich in de Senaat toch uit collegialiteit met Ecolo. Een beslissing die de groenen overigens zuur opbrak: ze kelderden zo mee zelfs nog maar een mogelijke discussie. Nog een voorbeeld uit de oude(re) doos: Tinne Van der Straeten onthield zich in 2007 in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken als enige Vlaamse bij de stemming over B-H-V, om Ecolo ter wille te zijn.

“En zulke compromissen zullen we blijven sluiten”, luidt het binnen de partij. “Dat we een lichtjes andere zienswijze hebben op die ene vergadering, duidt allerminst op een tweedeling, laat staan op een schisma binnen de familie. Ook al maakt N-VA zich daar nu graag vrolijk om.” Maandag vond naar verluidt al een vergadering plaats waarbij Groen de zusterpartij een briefing gaf van de rondetafel zondag. Of zoals Almaci zondag al verzekerde: “Wij stappen niet in een regering zonder Ecolo. Daar is niets aan veranderd.” 

Beloftes van trouw

Vraag is wat die beloftes van trouw straks waard zijn, wanneer het om de knikkers gaat. De politiek kent een lange historie van afgesprongen verlovingen. Denk maar aan sp.a dat vorig jaar – ondanks alle beloftes die uit het ter ziele gegane Samen voortvloeiden – zonder Groen in een Antwerps stadsbestuur stapte. Of CD&V dat in 2012 op vraag van Bart De Wever en uit hunkering naar het Schoon Verdiep de Stadslijst met sp.a opblies.

Van Groen is geweten dat ook zij nu dolgraag zouden willen besturen. En wie daar Ecolo echt niet bij wil hebben, ziet nu ongetwijfeld plots een opportuniteit. De ecologisten mogen dan nog bij hoog en laag beweren dat het zorgvuldig gecultiveerde beeld van de één en ondeelbare groene familie nog niet aan diggelen ligt, er zit in ieder geval een kras op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden