Woensdag 23/10/2019

groene energie

Energieminister Tommelein (Open Vld) investeert in 'zonnespiegels'

Zonneparabool Beeld AZTEQ

Zeg niet 'zonnepaneel', maar wel 'zonneparabool'. Vlaanderen investeert 800.000 euro in een vooruitstrevende, groene manier om warmte op te wekken. Maar zijn die parabolen wel geschikt voor het bewolkte België?

Wie groene energie hoort, denkt spontaan aan elektriciteit opgewekt door zonnepanelen of windmolens. Maar er is meer. De industrie in ons land verbruikt in verhouding twee keer zoveel warmte als elektriciteit. En ook die warmte kan op een groene manier worden opgewekt.

Daarom heeft Vlaams minister voor Energie Bart Tommelein (Open Vld) 800.000 euro vrijgemaakt voor een project van zonneparabolen, ook wel zonnespiegels genoemd. Eenvoudig uitgelegd zijn dat grote gebogen spiegels, met centraal een buis met vloeistof. Omdat de zonnestralen geconcentreerd worden op die buis, wordt de vloeistof verhit. 

Die hitte kan voor verschillende doelen worden ingezet: van industriële ovens tot de verwarming van huizen. Het is voor het eerst dat de techniek in Vlaanderen zal worden geïnstalleerd.

Woestijngebied

Op drie sites zullen telkens een tiental zonneparabolen worden geplaatst. Eén parabool is 12 meter lang en 5 meter breed. In Oostende wordt de warmte gebruikt in de productie van het chemiebedrijf Proviron, in de Antwerpse haven gaat het om de opslag van vloeistoffen op de juiste temperatuur. 

In Genk worden de parabolen ingezet voor verder onderzoek in het wetenschapspark Thor, maar ook voor de verwarming van gebouwen. In totaal moet jaarlijks zo'n 1.300 megawattuur geleverd worden, wat overeenkomt met de verwarming van 650 à 1.000 woningen.

Minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld). Beeld BELGA

Dat de Vlaamse regering kiest voor dit soort van installaties is opvallend. Zonneparabolen werken alleen als er rechtstreeks zonnestralen op vallen. De spiegels draaien dan wel mee met de zon, door de vaak bewolkte hemel in België daalt het rendement fors. 

Als de zon niet schijnt, is er ook geen verwarming. Klassieke zonnepanelen hebben in principe genoeg aan het licht van de zon. 

"De techniek is minder geschikt voor onze streken", oordeelt Aviel Verbruggen, emeritus hoogleraar energie-economie aan de Universiteit Antwerpen. "Ze wordt vooral gebruikt in erg zonnige gebieden, zoals het zuiden van Spanje of de woestijn in de Arizona." 

Alex Polfliet, energie-expert bij het adviesbureau Zero Emission Solutions, ziet nog een bijkomend probleem. De opdracht wordt volledig uitgevoerd door Azteq BVBA, een bedrijfje met twee vaste werknemers dat pas eind vorig jaar werd opgestart. Het volledige project kost 1,4 miljoen euro, maar iets meer dan de helft wordt dus gedragen door de Vlaamse overheid. "Navraag leert dat de kredietwaardigheid niet helemaal robuust is", zegt Polfliet. Het bedrijf krijgt op zijn minst een kickstart om u tegen te zeggen.

Achterhaalde kritiek

Koen Vermout, zaakvoerder van Azteq, kent de kritiek op de parabolen, maar vindt die intussen achterhaald. "Het klopt dat ze vooral werden gebruikt waar er veel zonne-uren zijn", zegt hij. "Maar dat was om stroom te genereren. Het belangrijke verschil is: wij gebruiken het systeem om warmte op te wekken." Er gaat geen energie verloren bij de omzetting van hitte naar elektriciteit.

In België zijn er gemiddeld 1.000 zonne-uren per jaar, rekent hij voor. In die periodes kunnen de klassieke verwarmingsinstallaties stilgelegd worden. "Dat betekent voor de bedrijven een besparing van minstens 12 à 15 procent." Hij wijst er ook op dat in Denemarken er al een gelijkaardig systeem wordt gebruikt voor de verwarming van huizen. "En daar is het weer gelijkaardig als bij ons."

Vermout verdedigt ook de financiële situatie van zijn bedrijf. Onder meer de Belgische staat is een van de investeerders, net als een Vlaams familiebedrijf dat voorheen in China actief was. Hij is ook zeker van inkomsten op lange termijn. De organisaties waarmee hij samenwerkt, engageerden zich om voor minstens tien jaar warmte bij Azteq af te nemen.

Tommelein gelooft erg in de nieuwe energievorm. "Met deze proefinstallaties geven we de productie van de groene warmte een boost. De energiewereld evolueert razendsnel. Wij geven die technologieën een duw in de rug tot rijp zijn om ook de markt te veroveren."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234