Woensdag 19/02/2020

Begroting

En niemand die wil besparen

► Financiënminister Johan Van Overtveldt (N-VA) wacht een zware klus. Het tekort is nog groter dan voorspeld.Beeld FRBE

Saneren, dat is de prioriteit voor volgend jaar. 'We hebben geen keuze', zegt premier Michel. Voor de begroting van 2016 volstaat 100 miljoen om een Europese boete te vermijden, in 2017 rest dan wel een factuur van 4,1 miljard. En de ene na de andere minister zegt: 'Zoek die niet bij mij.'

"De N-VA was heel de zomer met zichzelf bezig en heeft niet op de kas gelet. Nu is er een gat van 4 miljard. Wie gaat dat weer betalen?", werpt sp.a-voorzitter John Crombez op. "Als je ziet welke inspanningen allemaal aan de mensen zijn gevraagd... En dan maakt de regering er zo'n boeltje van. Hoelang mag minister Van Overtveldt die begroting nog in de soep laten draaien?", vraagt Groen-kopstuk Kristof Calvo zich dan weer af. De oppositie is snoeihard voor de federale regering, nu blijkt dat die voor de begroting van dit jaar en volgend jaar geen 2,4 maar 4,2 miljard nodig heeft.

De hakbijl zal daarbij vooral in 2017 vallen. De FOD Budget stelt in haar nieuwe cijfers voor dit jaar nog een inspanning van 2,3 miljard voorop. Maar 100 miljoen volstaat om op een begrotingstekort van 3 procent uit te komen, en dus een boete van Europa te vermijden. Het gros van de 4,2 miljard lijkt dus voor 2017. Voor premier Charles Michel (MR) blijft de prioriteit alvast om volgend jaar te saneren. "We hebben geen keuze", meent hij. "Dit zal een immens zware opdracht worden", waarschuwt Kris Peeters (CD&V) dan weer.

Er zijn wel een aantal pistes om dat bedrag te drukken. Zo zit er in die 4,2 miljard een buffer van 1 miljard om tegenvallende fiscale inkomsten op te vangen. Voor MR en CD&V mag die gerust wegvallen, dan rest er dus nog een inspanning van 3,2 miljard. Een tweede optie is om het begrotingsevenwicht in 2018 te laten varen en dus toch nog wat langer in het rood te gaan voor courante uitgaven. Het evenwicht een jaartje opschuiven, drukt de inspanning voor 2017 met 400 miljoen euro, berekende de Hoge Raad van Financiën in april. Alleen Open Vld houdt zich voor de camera's en microfoons nog fors vast aan dat begrotingsevenwicht in 2018, al maakt ze er volgens coalitiepartners binnen de regering geen breekpunt van. Daarnaast zijn er volop technici van de kabinetten aan het werk om dat bedrag van 4,2 miljard uit te kammen, lees: omlaag te halen.

'N-VA was heel de zomer met zichzelf bezig en heeft niet op de kas gelet. Wie gaat dat nu weer betalen?' JOHN CROMBEZ, VOORZITTER SP.ABeeld BELGA


Portemonnee op de knip

Want geen enkele minister staat te springen om nog verder in zijn departement te snijden. Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) en minister van Werk Kris Peeters (CD&V) gaven al aan hun portemonnee op de knip te houden. En nu zet ook Koen Geens (CD&V) de hakken in het zand. Er zijn volgens hem "geen verdere besparingen mogelijk bij Justitie". Wellicht zal er worden gekeken om bepaalde uitgaven minder snel te doen stijgen in plaats van echt te snijden. Door te sleutelen aan de zogenaamde 'gelijkgestelde periodes' bijvoorbeeld. Zo worden de jaren dat je met brugpensioen bent, in de pensioenberekening meegeteld alsof je toch aan het werk was. Sommige regeringspartijen stellen zich daar vragen bij.

Daarnaast is het afwachten welke voorstellen CD&V op tafel legt en of daar één of andere vorm van vermogenswinstbelasting tussen zit. N-VA en Open Vld zijn allesbehalve happig op extra belastingen. Maar alternatieven voor een aantal nieuwe taksen die niet goed blijken te werken, zijn misschien wel verteerbaar. Denk bijvoorbeeld aan de speculatietaks, die lang niet de geraamde 32 miljoen euro oplevert. Beursmakelaars zelf hebben al geopperd dat een transactietaks op de omzet beter is dan een op winst of verlies. Door met alternatieven te werken, verhoogt de algemene belastingdruk niet - waar Open Vld en N-VA op aandringen - en kan CD&V toch een of andere nieuwe trofee binnenhalen.

Vennootschapsbelasting

Tegen midden oktober moeten de knopen doorgehakt zijn: dan verwacht Europa dat Michel zijn begroting klaar heeft. Of er in die twee weken ook een hervorming van de vennootschapsbelasting uit de bus komt, is sterk de vraag. Het plan van financiënminister Johan Van Overtveldt (N-VA) om het tarief naar 20 procent te brengen, omvat een operatie van 7 miljard euro. Dat enkel voor de kmo's doen, zou de klus een stuk eenvoudiger maken. Volgens Unizo hoeft die ingreep maar zo'n 1,6 miljard te omvatten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234