Zondag 22/09/2019

Europese Unie

Eindelijk prijs voor Didier Reynders: niemand kan zijn overwinning vergallen

Didier Reynders en Charles Michel. Als Reynders het haalt, bekleden straks twee Franstalige liberalen topposities in Europa. Beeld Photo News

Zoals topsporters dromen van een olympische medaille, zo droomde Didier Reynders van een Europese functie, als ultieme bekroning van zijn carrière. Jarenlang greep hij er net naast, tot nu. Dat de oppositiepartijen N-VA en Groen hem aanvallen, zal zijn overwinningsfeestje niet vergallen. 

Mocht het niet zo’n geweldig cliché zijn, dan begon dit artikel met de zin: ‘de aanhouder wint’. Een toepasselijker omschrijving voor Didier Reynders bestaat er niet na zijn voordracht als Europees commissaris. 

Reynders verkeert al twintig jaar in de hoogste regionen van ’s lands politiek. Hij verloor zijn eigen carrière geen seconde uit het oog, maar dat resulteerde nooit in een absolute topjob. Niet in eigen land, waar hij lonkte naar het premierschap en het minister-presidentschap in Brussel. Niet in Europa, waar hij eerder al Europees commissaris (2014) of secretaris-generaal bij de Raad van Europa (juni 2019) wou worden. 

Zaterdagvond kwam dan het verlossende nieuws voor ‘Mister Teflon’. Met zijn kandidatuur haalt ons land nipt de deadline van 26 augustus die de nieuwe Commissievoorzitter Ursula von der Leyen oplegde. 

Schriftelijk en mondeling examen

De MR-politicus is zeker geen onbekende voor haar. Beiden waren het afgelopen jaar defensieminister. Ze zagen elkaar op meerdere Europese toppen. 

Toch kan Reynders nog niet op beide oren slapen. Hij moet nog zijn schriftelijk en mondeling ‘examen’ in het Europees Parlement afleggen. Die zijn meer dan een formaliteit; in 2014 zakten meerdere kandidaten voor die schriftelijke proef en de hoorzitting. 

Op welke bevoegdheid Reynders de komende weken moet blokken, is nog niet beslist. In de regering valt wel te horen dat hij – door zijn ervaring en zijn connecties op de internationale bühne – de beste garantie is voor ons land om een deftige portefeuille binnen te halen in de Commissie. 

Dat zou weleens Economische en Financiële Zaken kunnen zijn, wordt gefluisterd, de post van huidig Eurocommissaris Pierre Moscovici. Reynders was in ons land veertien jaar minister Financiën, wat hem de juiste adelbrieven voor die functie oplevert.

De komende weken zal hij zijn ‘blok’ moeten combineren met zijn informateurschap. “Voorlopig is een vervanging niet aan de orde”, zegt een hoge regeringsbron. Op 9 september verwacht de koning een nieuw rapport van Reynders en Johan Vande Lanotte, wat een evident moment lijkt om nieuwe informateurs/verduidelijkers/ontmijners of verkenners het veld in te sturen. 

Toen was er nog maar één

Het nakende vertrek van Reynders en premier Charles Michel uit de regering van lopende zaken maakt een herschikking onvermijdelijk. Slechts één vicepremier, de liberaal Alexander De Croo, zit nog op post, al tien regeringsleden zochten in deze legislatuur andere oorden op. 

De hoofdvraag is wie de premier zal opvolgen, die op 1 december begint bij de Europese Raad. Behalve de naam van vicepremier De Croo klinkt die van CD&V-vicepremier Koen Geens steeds luider. 

Didier Reynders. Beeld jonas lampens

Met twee Franstalige liberalen die naar Europa vertrekken, lijkt het niet onlogisch dat een Vlaamse christendemocraat zijn intrek in de Wetstraat 16 neemt. Andere mogelijke kanshebbers lijken Sophie Wilmès (MR), huidig minister van Begroting, of Open Vld-partijvoorzitter Gwendolyn Rutten. Een eerste vrouwelijke premier zou dit minderheidskabinet wat glans kunnen geven, en de kritiek in de kiem smoren dat België geen vrouw afvaardigt naar Europa, hoewel Von der Leyen daarop had aangedrongen. 

Officieel wil geen enkele regeringspartij wat kwijt over een reshuffle van de federale regering, omdat het dan lijkt alsof deze ploeg, met slechts 38 zetels op 150 in het parlement, de ambitie heeft nog maanden aan te blijven.

Eigen schuld, dikke bult

De kritiek van de N-VA dat de benoeming van Reynders in achterkamertjes bedisseld is, zonder haar medeweten, valt in de regering op een koude steen. De N-VA had mee kunnen beslissen, luidt het daar, maar weigerde systematisch elk gesprek. 

Dat Reynders ‘onaanvaardbaar’ is omdat hij Franstalig is, wordt ook meteen gepareerd door de regeringspartijen. Tussen 2010 en 2014  hadden twee Vlamingen – Karel De Gucht en Herman Van Rompuy – tegelijk twee topposten in Europa, en de afgelopen vijf jaar zat Thyssen in de Europese Commissie. 

Bovendien trokken de Franstaligen aan één koord met de kandidatuur van Reynders – de voordracht van Laurette Onkelinx door de PS lijkt slechts een schijnmanoeuvre – en hadden de Vlamingen met onder anderen Kris Peeters (CD&V) en Gwendolyn Rutten (Open Vld) meerdere mogelijke gegadigden. 

Wat wel in het oog springt, is dat de N-VA de procedure van Reynders’ aanstelling frontaal aanvalt, maar niet zijn persoon. Dat kunnen de Vlaams-nationalisten ook niet maken, want Reynders was een van de architecten van de Zweedse coalitie. 

Terwijl fractieleider Peter De Roover zijn kandidatuur hekelde, prezen ex-Kamervoorzitter Siegfried Bracke en ex-staatssecretaris Theo Francken hem dan ook op Twitter. “Los van de benoemingsprocedure is Didier Reynders natuurlijk een bijzonder intelligent man”, schreef Francken. 

Samen met Groen klaagde de N-VA ook dat de regering het parlement niet inschakelde in de benoemingsronde. Strikt genomen moest Michel I dat ook niet doen. De premier consulteerde vooraf wel de meeste fracties, en Kamervoorzitter Patrick Dewael (Open Vld) vindt het “een evidentie dat de regering binnenkort tekst en uitleg komt geven in het parlement”.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234