Donderdag 01/12/2022

AnalyseBart Eeckhout

Egbert Lachaert kan aan zijn collega Sammy Mahdi vertellen welke behandeling hem te wachten staat als ‘verrader’

Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi en zijn N-VA-evenknie Bart De Wever.  Beeld Photo News
Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi en zijn N-VA-evenknie Bart De Wever.Beeld Photo News

Onervaren, hoogmoedig, roekeloos... Als een zondebok wordt cd&v-voorzitter Sammy Mahdi overladen met alle kwalen na alweer een onverkwikkelijke week in de Wetstraat. Maar dat is niet het volledige plaatje.

Bart Eeckhout

N-VA spaarde de grote woorden niet, nadat Vlaams minister-president Jan Jambon zijn septemberverklaring noodgedwongen met drie dagen diende uit te stellen. De minister-president was ten diepste vernederd, verraden en in zijn gezicht uitgelachen, zo viel te lezen. Die rally around the flag van de eigen regeringsleider bij N-VA ontroert. Zeker omdat ze komt van een partij die van het vernederen van anderen, binnen of buiten de regering, toch haar handelsmerk gemaakt heeft.

Blijkbaar heeft de rest van de Wetstraat-biosfeer die karaktertrek al helemaal geïnternaliseerd. Zo viel op hoe opzichtig derde coalitiepartner Open Vld de kant van N-VA koos in het conflict in de Vlaamse regering. Daar klinkt opluchting in door. Omdat de liberalen nu tenminste zelf niet meer het eerste mikpunt zijn van de Vlaams-nationalistische toorn. Egbert Lachaert kan aan zijn collega Sammy Mahdi vertellen welke behandeling hem te wachten staat als ‘verrader’.

Minister-president Jambon heeft niet de beste week uit zijn politieke carrière beleefd, zo zei hij, toen hij dan donderdagmiddag eindelijk wel zijn septemberverklaring mocht afleggen. De ‘emmer der vernederingen’ zat helemaal vol, om de uitdrukking uit de tv-reeks Van vlees en bloed nog maar eens te gebruiken. Een cruciale vraag is evenwel: wiens emmer zit het volste? Die van N-VA, die nu een keer een tik tegen de enkels gekregen heeft? Of die van cd&v, voor wie het verloop van deze regeerperiode al zowat drie jaar een kruisweg is?

Na zijn mislukte gok met het kindergeld wordt Sammy Mahdi nu weggezet als de rookie die schiet op alles wat beweegt om toch maar zichzelf en de partij enig profiel te geven. Met Georges-Louis Bouchez (MR) deelt Mahdi inderdaad een zekere hang naar spektakelpolitiek, aangevuurd door flukse communicatie op Twitter. Ook de tactisch-ideologische keuze voor een rechts-conservatievere koers hebben ze gemeen. Het verschil is: in Franstalig België heeft Bouchez het gat vrij, in Vlaanderen kom je dan marktleider N-VA tegen.

Dat de cd&v-voorzitter besloot om toch de grote concurrent-regeringspartner uit te dagen, is geen egokwestie. Dit pijnlijke conflict valt niet te begrijpen zonder de diepe kwetsuren die al drie Vlaamse regeringsjaren lang etteren bij de christendemocraten. Dit drama startte niet in de week voor de septemberverklaring. Het startte bij de vorming van de Vlaamse regering in 2019.

Buigen en zwijgen

Het was pas diep in de nacht van 1 op 2 oktober 2019 dat een meerderheid van de Vlaamse parlementsleden haar fiat gaf aan de ministerkeuze van cd&v. Dat Wouter Beke zichzelf als uittredend partijleider na de nieuwe smadelijke verkiezingsnederlaag nomineerde als minister viel moeilijk te verteren. De woelige vergadering volgde op een ook al lastige algemene ledenvergadering, die voor aanwezige journalisten goed te volgen was door de glazen toegangsdeuren. Het was Sammy Mahdi, toen al, die applaus oogstte met een kritisch pleidooi voor meer verjonging. En het was Hilde Crevits, toen al, die het machtswoord sprak. Ze koppelde haar eigen lot aan dat van de geviseerde Beke. De basis plooide, maar niet zonder verbittering.

Toen al was duidelijk dat er voor christen­democraten weinig eer te rapen viel in een ­regeerakkoord dat nog de vingerafdrukken droeg van eerdere onderhandelingen tussen N-VA en VB. Verplichte gemeenschapsdienst voor werkzoekenden, beperking van de sociale rechten van vreemdelingen, sanering van het sociaal-cultureel middenveld, ... Erg compassionate heeft het conservatisme van de regering-Jambon nooit geklonken. Voor een partij die haar behoudsgezindheid veeleer op katholieke traditie dan op rechtse overtuiging stoelt, wringt dat.

Onder impuls van, vooral, topvrouw Hilde Crevits werd gekozen om niettemin te buigen en te zwijgen. Wou de partij de overblijfselen van haar machtsbasis niet kwijtspelen, dan zette ze zich maar beter stilletjes op de lijn van Bart De Wever & co, zo luidde de analyse. Veel plezier beleefden de cd&v’ers nog niet aan die keuze. Met de dood in het hart slikten ze het schrappen van de opkomstplicht bij de lokale verkiezingen. Op Welzijn bleek Wouter Beke minder bij machte de budgettaire uitdagingen te bemeesteren dan hijzelf gedacht had. En op Landbouw moest Hilde Crevits een zeer lastig stikstofcompromis slikken. Lokaal bestuur, welzijn, landbouw: ziedaar de verpulverende restanten van de CVP-staat van weleer.

Harde les

Zo vulde zich de christendemocratische emmer der vernederingen. Zeker minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) schiep er een waar genoegen in die emmer met flinke geuten vol te gooien. Nog onlangs stelde ze langs de neus weg voor dat de Boerenbond met zijn winst een schadefonds kon oprichten voor landbouwers die zich verslikt hadden in een uitbreiding – een zoveelste provocatie.

De actie van Sammy Mahdi komt dus niet zomaar uit de lucht vallen. Het was een poging om recht te trekken wat al drie jaar lang scheefgroeit. Een roekeloze poging, dat wel, die de partij mogelijk in nog grotere problemen brengt. Want hoe cd&v nu nog enige druk kan zetten op het vervelende stikstofdossier, is niet helemaal duidelijk. Uiteindelijk koos de fractie in het Vlaams Parlement daarom toch maar weer voor de buigzame koers van Hilde Crevits, bevend voor het dreigement om voor tien jaar naar de oppositie gestuurd te worden en ook alles wat nog rest te verliezen.

Voor Sammy Mahdi is dat een harde les. Niet een verloren discussie over de kinderbijslag is zijn grootste zorg, wel dat nu helder is dat er voor de partij nog weinig goede opties zijn. Buigt ze mee, dan overleeft cd&v enkel bij gratie van N-VA. Probeert ze haar oorspronkelijke positie te heroveren, dan dreigt ze verpletterd te worden door de grotere concurrent.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234