Dinsdag 15/10/2019

Getuigenissen #allemaalvanbelang

‘Eerst onze mensen: behoor ik daar dan toe?’

Farah Kadi: ‘Het is problematisch dat je mensen probeert te reduceren tot één identiteit.’ Beeld ID/ Sandra Van Watermeulen

Op sociale media hebben velen op de overwinning van Vlaams Belang gereageerd met de hashtag #allemaalvanbelang. Om te verwoorden hoe Vlamingen met buitenlandse roots zich vandaag voelen, en wat ze eerder al hebben meegemaakt.

Farah Kadi (26), studente pedagogie: “Vroeger deelden we verhalen over racisme enkel onder vrienden, nu niet meer.” 

Mensen schamen zich niet meer. Vroeger was er een morele terughoudendheid om op het Vlaams Belang te stemmen, maar nu is die weg. Dat merk je online. Ik zie nu ook dat mensen met wie ik opgegroeid ben boodschappen van het Vlaams Belang delen. ‘Oké, ik ben nu niet meer de enige die er zo over denkt’ is dan de teneur.

Maar je merkt het ook heel erg op straat. Zondag, toen we gingen stemmen met de familie, zijn we nog uitgescholden door een oudere man. ‘Ah, stemmen doen ze nu ook al’, zei hij. Deze week was mijn moeder op de bus nog getuige van een buschauffeur die meteen racistisch uitvloog tegen een medepassagier omdat hij niet meteen zijn kaartje had laten valideren.

Ik zie dat de angst wel is toegenomen. Er is ook die aanslag in een moskee geweest in Nieuw-Zeeland. Het is niet meer ondenkbaar dat zoiets hier zou gebeuren. Mijn moeder draagt een hoofddoek en als ik met haar over straat loop, merk je dat mensen claxonneren en vervolgens hun middenvinger opsteken. We raden haar ook aan om niet meer in bepaalde buurten te komen.

Of het nu gaat over school of de arbeidsmarkt. Je ziet overal zulke verhalen opduiken, die vaak niet serieus genomen worden. Ik heb zelf Arabisch weggelaten als taal op mijn cv toen ik op zoek was naar een studentenjob en werd meer opgebeld. Ik heb ook ooit stage gelopen in een interimkantoor en moest daar werkkrachten sorteren in twee groepen. A) Anderen en B) Belgen, terwijl ik zelf niet eens in de groep Belgen zou belanden, gewoon vanwege mijn naam. 

Ik heb veel reacties gekregen op de verhalen die ik heb gedeeld. Je ziet dat dat ook georganiseerd wordt vanuit een bepaalde hoek, die de hashtag dan probeert te kapen. Het is de eerste keer dat ik verhalen deelde over racisme. Vroeger deden we dat enkel onder vrienden. Ik heb heel lang gezwegen, maar dat is nu ook verdwenen. Ik snap niet waarom ik dat nog zou doen. 

Het gaat hier niet enkel over mensen met een kleur, maar over minderheden in het algemeen. Personen met een andere geaardheid of met een handicap. Mensen die de dupe zijn van deze populistische praatjes. Ik wil graag een constructieve dialoog aangaan, omdat elke vorm van racisme bestreden moet worden. We denken over ons pensioen of over het milieu, maar dat wordt allemaal overgenomen door campagnes over identiteit. Het is problematisch dat je mensen probeert te reduceren tot een identiteit, maar ik ben Vlaming, moslima, en Waaslander. Al die identiteiten zijn perfect in harmonie.” 

Emine Özen (26), student rechten:  “Vriendinnen hebben mij berichtjes gestuurd om te zeggen ‘je moet je niet alleen voelen’”

“Ik heb natuurlijk een absoluut respect voor de democratie en de keuze van het volk. Maar die ruk naar rechts maakt me bang. We hebben vorige eeuw gezien tot wat extreemrechts kan leiden. De verkiezingscampagnes van bepaalde partijen draaiden om identiteit. Er werden slogans gebruikt zoals ‘Eerst onze mensen’, maar dan vraag ik me wel af wie die onze mensen zijn? Behoor ik daar dan toe?

Na de verkiezingen zag ik op Facebook en Twitter veel ongeruste reacties van vrienden, die zich afvragen of zij hier dan nog welkom zijn, ook al zijn ze hier geboren. Voor de verkiezingen was het oké, maar daarna kregen ze schrik. Hun gedachten sloegen in zes uur tijd helemaal om en ze hebben geen zekerheid meer. Ze denken: ‘Oei, moeten we dan vertrekken naar Turkije of Marokko?’ Misschien naar een land waar sommigen van hen zelfs nog nooit zijn geweest of de taal niet spreken?

Ik ben ervan overtuigd dat we op deze manier niet vooruit geraken, we moeten stoppen met dat wij-zij-denken. Maar ik heb ook hoop en ik weet dat er veel mensen anders hebben gestemd. Ik denk niet dat de verdeeldheid zal heersen. Ik werd wakker de dag na de verkiezingen en zag de hashtag #allemaalvanbelang. Ik kon me terugvinden in de verhalen.

Ik las dat meisjes die werkten in een interimkantoor, mensen die op zoek waren naar een job moesten sorteren in Belgen en niet-Belgen. Zulke verhalen had ik al vaker gehoord, ik ken ook heel veel mensen uit mijn vriendengroep die zoiets hebben meegemaakt.

In Gent, enkele jaren terug, stapte ik op de bus en een oudere man begon mij plots te duwen. Iedereen zag het, maar niemand reageerde. Tot een vrouw hem op de vingers tikte. Mocht ik een autochtone vrouw geweest zijn, dan zou hij nooit zo gehandeld hebben.

Ik toon altijd respect, voor mij maakt het absoluut niet uit van welke origine een persoon is, of welk geloof hij aanhangt. Voor mij ben je gewoon een mens. Sinds zondag ben ik niet meer op straat geweest, omdat ik aan het blokken ben voor de komende examens. Maar het is wel iets waar je aan denkt: stel dat ik commentaar krijg, hoe zou ik daar dan mee omgaan? Hoe zal ik reageren?

Ik praat er ook over met vriendinnen. Het is toch wel een thema dat sinds zondag heel erg leeft. Maar ook heel veel autochtone vriendinnen hebben mij berichtjes gestuurd om te zeggen ‘je moet je niet alleen voelen, want wij steunen je allemaal’. Dat helpt ook weer om alles te relativeren.”

Hoedaifa El Harti (24), student Handelswetenschappen: “Ik ken mensen uit de voetbalploeg, die op het Vlaams Belang hebben gestemd” 

“Het gevoel dat ik zondag had? Vooral teleurstelling. Dat er campagne gevoerd wordt enkel om mensen schrik aan te jagen, heeft me echt teleurgesteld. Het doet me ook wel denken aan de jaren 30. Niet dat het in België nu zo’n vaart zal lopen, maar dat je de verkiezingen kan winnen door polarisatie, heeft me wel geraakt.  Zo heb ik het opgenomen althans: het is allemaal de schuld van de migranten en de moslims, als zij er niet meer zijn, wordt het allemaal beter. 

Ik ken ook mensen met wie ik vroeger in de voetbalploeg heb gespeeld, met wie ik op café heb gezeten, van wie ik weet dat ze op het Vlaams Belang hebben gestemd. Langs een kant mag iedereen natuurlijk stemmen op wie hij wil. Maar ik vind het niet logisch dat je stemt op een extreemrechtse partij als je in een ploeg speelt met moslims en er ook goed mee overeenkomt. Dan hoor je wel: ‘het is niet persoonlijk tegen jou bedoeld, maar wel tegen de rest’. Dat kan ik niet vatten. Ik ben ook een kind van ouders die vanuit Marokko naar hier gekomen zijn voor een betere toekomst. Ik ben ook met westerse normen en waarden opgevoed, maar even goed met islamitische. 

De hashtag groepeert verhalen over misgunning en discriminatie, over een gevoel dat ik ook heb. Het maakt niet uit hoe goed ik mij gedraag, hoe ik werk. Uiteindelijk ben ik in de ogen van de meesten toch een Marokkaan. 

Ik heb een paar verhalen gedeeld, maar een opmerking die ik op school heb gekregen, is me het meest bijgebleven. We moesten een rapport maken over een onderneming. Dat werd echt goed bevonden, maar toen ik de docent vertelde dat ik het grootste deel had geschreven en niet de student met wie ik samenwerkte, maakte ze het met de grond gelijk.   

Op het vlak van school heb ik ook in het secundair zulke zaken meegemaakt. Toen ik handel studeerde, kreeg ik ook te horen dat ik naar het bso moest, ook al waren mijn punten goed. Als ik toen naar de leerkracht geluisterd had, was ik niet de persoon geweest die ik nu ben, met de diploma’s die ik nu heb. Dan stel ik me gewoon de vraag: alle studenten die op aanraden van hun leerkracht wel zijn gezakt, hoeveel potentieel is daar dan mee verloren gegaan?

Door de hashtag kunnen we aan iedereen tonen dat we vaak beoordeeld worden op waar we vandaan komen en niet op wie we zijn.”

Oguzhan Kahya: ‘Ik merk weinig diversi­teit in de politiek bij ons, terwijl in Canada de regering heel divers is. Dat is mijn droom.’ Beeld Tine Schoemaker

Oğuzhan Kahya (25), ondernemer: “Veel mensen stemmen uit angst of onwetendheid, niet uit racisme”

“Ik had wel verwacht dat rechts verder zou opkomen. Maar dat het zo erg zou zijn, had ik niet gedacht. Ik had zondag een gevoel van shock, van leegte ook. Wat gaat er nu gebeuren? De dag nadien heb ik me ook bedacht dat veel mensen uit angst en onwetendheid gestemd hebben, maar niet uit racisme. Dat heb je in Turkije ook: mensen die bang zijn voor Syrische vluchtelingen, omdat ze hun werk zouden komen afnemen. Het is een zeer complex verhaal. Maar dat neemt niet weg dat het Vlaams Belang wel racistisch is. Dat is een feit. 

Onder de hashtag kunnen wij ook tonen wat wij hebben meegemaakt. Je ziet dat Dries Van Langenhove filmpjes plaatst over vechtpartijen met allochtone jongeren. Daar moeten wij iets tegenover zetten. We moeten onze stem dan ook laten horen en niets wegmoffelen. Ik zal een voorbeeld geven van op school. In het zesde leerjaar kreeg ik het advies om bso of tso te doen, maar ik wou Latijn studeren. In het eerste middelbaar was ik zelfs tweede van de klas voor Latijn. Dat is lang geleden, maar dat blijft wel hangen. Je vergeet zoiets nooit.

Ik zie ook veel jongeren die in getto’s opgroeien. Die drugs gebruiken, omdat ze vinden dat ze geen toekomstperspectief hebben. Deze mensen zijn ook onze mensen. We moeten er samen een mooi verhaal van maken. Eigenlijk is diversiteit de oplossing en niet het probleem. 

Diversiteit op de werkvloer kan ook een brug zijn naar de rest van de wereld. Ik ben zelf ondernemer en wil België en Vlaanderen ook promoten in het buitenland. Ik ben bezig met een start-up om IT’ers uit het buitenland te koppelen aan Vlaamse bedrijven, die kampen met een krapte op de arbeidsmarkt. 

Anderzijds heb ik ook wel wat angst dat grote bedrijven me zullen negeren als ze mijn naam horen. Ik merk bij grote bedrijven weinig diversiteit. Maar ook in de politiek kan het veel beter. Ik zie dat in Canada de regering heel divers is. Zoiets is een droom voor mij. Als je dat vergelijkt met België, zie je dat wij nog een lange weg af te leggen hebben.” 

Yasmina El Kaddouri: ‘De hashtag is om te tonen aan wie er niet mee geconfronteerd wordt dat racisme bestaat.’ Beeld Geert Braekers

Yasmina El Kaddouri, (24) advocate: “Ik wilde me eerst excuseren” 

“Zondag ben ik snel in mijn pen gekropen om een gedicht te schrijven. In een eerste opwelling schreef ik toen. ‘Het spijt me Vlaanderen. Het spijt me dat ik in België geboren ben uit een Marokkaanse vrouw. Het spijt me dat ik Wevelgem altijd als mijn thuis heb beschouwd. Het spijt me dat ik twee universitaire diploma’s heb behaald, in België. Het spijt me dat ik Yasmina ben. Het spijt me dat u me liever kwijt bent dan rijk.’  

Ik had het idee dat ik anderen moest overtuigen dat ik Vlaming ben. Het eerste moment had ik nog de neiging om me te excuseren. Maar ik moet me toch helemaal niet excuseren om wie ik ben? De dagen nadien is dat weer wat gaan liggen. Ik hoop dat een groot deel van die 18 procent heeft gestemd uit protest. Al doet dat geen afbreuk aan het feit dat er een zondebok gezocht werd, die dan de vreemdeling is geworden. 

Als ik in mijn omgeving rondkijk geloof ik niet dat een op vijf van de mensen rond mij die gedachten voor staat. En dat geeft me ook hoop. Wat ik denk voor de toekomst is dat we moeten stoppen om met de vinger te wijzen. We moeten luisteren naar elkaar voor het te laat is, want ik ben soms wel bang dat we in een tijd leven die aan iets slechts voorafgaat. 

Er zijn een aantal bezorgdheden die ik zeker snap. Er is een hoge belastingdruk. De pensioenen zijn laag en als je dan heel je leven gewerkt hebt, voelt dat niet correct. Dat zijn thema’s waar het Vlaams Belang campagne op voert. Veel mensen hebben het gevoel dat het niet meer helemaal werkt, zoals we het vandaag aan het doen zijn. Ik vind ook dat de traditionele partijen en de politiek niet de rol invullen die ze zouden moeten invullen om de mensen te vertegenwoordigen, maar ook om ze correct te informeren. Ik probeer hoopvol te zijn en te geloven dat een op vijf niet terug wil naar de middeleeuwen. 

De verhalen die je onder de hashtag terugvindt hebben volgens mij een dubbel nut. Het is om te tonen aan wie er niet mee geconfronteerd wordt dat racisme bestaat. Veel mensen rond mij maken er geen issue meer van omdat je die slachtofferrol niet wil. Maar daarom is de hashtag ook een alarmsignaal. En een tegenreactie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234