Woensdag 27/05/2020

transitmigranten

Een nieuw gebouw, slimmere beveiliging of elektronisch snufjes. Hoe krijg je het Noordstation veilig?

Bussen van De Lijn staan te wachten aan Brussel-Noord.Beeld BELGA

Iedereen wijst naar iedereen als het gaat over veiligheid in het Noordstation. Welke oplossingen zijn er nog mogelijk buiten het politieke gekrakeel om?

De Lijn laat vanaf 26 november geen bussen meer stoppen en vertrekken aan het Brusselse Noordstation. De overlast van de transitmigranten die daar overnachten is te groot geworden, stelt topman Roger Kesteloot. Hij verwijst naar het Brusselse Gewest, dat eigenaar is van het gebouw. Volgens een akkoord uit 1995 is het gewest verantwoordelijk voor de veiligheid.

Daarmee is de discussie over de veiligheid in en rond het Brusselse Noordstation opnieuw volop losgebarsten. En door de ingewikkelde bevoegdheidsverdeling wijst iedereen zowat naar iedereen.

Balletje kaatst rond

Het Brusselse Gewest voelt zich niet aangesproken. De regering heeft slechts erg beperkte bevoegdheden op het vlak van veiligheid en kan dus niet zomaar ingrijpen. Ze wijzen ook naar de federale regering: het is binnenlandminister Jan Jambon en staatssecretaris Theo Francken (beiden N-VA) die de crisis met de transitmigranten maar eerst moeten oplossen. 

Francken, op zijn beurt, wees deze ochtend op Radio 1 expliciet naar burgemeester Bernard Clerfayt (DéFI), burgemeester van Schaarbeek. Zijn lokale politie is verantwoordelijk voor de veiligheid in de busterminal. Hij zou te weinig ondernemen, klinkt het, al werden de politieacties de afgelopen week wel opgedreven. 

Clerfayt kaatst tot slot de bal terug naar Francken. Als zijn politie mensen oppakt, zijn die binnen de kortste keren weer vrij, stelt hij, omdat de diensten van DVZ de toestroom niet kunnen verwerken. Ook de transitmigranten die elders in het land worden opgepakt staan op korte termijn weer in het Noordstation. 

Het wordt tijd voor meer fundamentele oplossingen, geven verschillende betrokkenen aan. We lijsten enkele op.

1. Nieuw busstation

Al vijf jaar geleden diende De Lijn een bouwaanvraag in, waarbij het busstation anders wordt ingericht. Probleem is dat de Brusselse regering het licht nog altijd niet op groen heeft gezet. De kantoorgebouwen boven het station staan te koop en het gewest wil wachten tot die deal rond is. Bovendien wil Brussel kijken hoe het de plannen van De Lijn kan combineren met de komst van een nieuwe terminal voor bussen van lange afstand, van firma’s als Flixbus of Eurolines. Sowieso is dit geen oplossing op korte termijn.

2. Veiligheid anders organiseren

Binnenlandminister Jambon laat momenteel onderzoeken of de veiligheid in stations niet kan georganiseerd worden naar het model van onze luchthavens. Sinds de aanslagen op Zaventem in 2016 wordt daar een systeem met verschillende ringen op poten gezet. De buitenste cirkel begint al op afrit van de Brusselse ring, waar camera’s met nummerplaatherkenning hangen. Enkele van de volgende cirkels zijn de parkings, de ingang van het luchthavengebouw en de zone voorbij de securitycheck. Telkens wordt gekeken wat de mogelijke risico’s zijn en hoe die aangepakt kunnen worden. “De verschillende niveau’s worden op elkaar afgestemd”, zegt Jambons woordvoerder Olivier Van Raemdonck. “Vroeger deed iedereen zijn eigen ding.”

Een dergelijke aanpak zou Brusselse Noordstation een grote stap vooruit zijn. De organisatie is nu hopeloos ingewikkeld. Nu is de federale spoorweg verantwoordelijk voor het stationsgebouw, de lokale politie van Clerfayt voor de veiligheid in de aanpalende gebouwen, zoals het busstation, en de stationsomgeving. En de troepen van de Brusselse burgemeester Philippe Close (PS) staan dan weer in voor alles wat er gebeurt in het Maximiliaanpark. Jambon maakte afgelopen voorjaar al afspraken voor een betere samenwerking, maar een echte totaalaanpak zou veel verhelpen, meent Jambon. “Maar dan moeten we een rationeel debat kunnen voeren, puur over veiligheid.”

3. Nieuwe technologieën

De grondoorzaak blijft de aanslepende crisis rond transitmigranten. Veiligheidsinstituut VIAS komt zelf met twee voorstellen om die aan te pakken: wifi-snuffelaars en geluidscamera’s. VIAS staat vooral bekend om zijn expertise op vlak van verkeersveiligheid als opvolger van het BIVV. Sindsdien is het niet meer verbonden aan de overheid en heeft het ook een poot met focus op beveiliging en samenleving.

De wifi-snuffelaars kunnen de gsm-signalen van de mensen in het Maximiliaanpark en het Noordstation oppikken en verder volgen. “De politie zou dat kunnen gebruiken om hun verplaatsingen in kaart te brengen”, zegt woordvoerder Maarten Swinnen. “Op die manier kan het helpen om de netwerken van mensensmokkelaars in kaart te brengen.”

De snuffelaars werken anoniem en geven geen inkijk in het surfgedrag van de migranten. Voorwaarde is wel dat ze hun gsm aangeschakeld laten. “Maar de telefoon is belangrijk in het businessmodel van de smokkelaars.” Een advies aan de privacycommissie is nog niet gevraagd.

Daarnaast pleit VIAS voor het gebruik van slimme geluidscamera’s. “Die kunnen specifieke geluiden detecteren”, zegt Swinnen. “Bijvoorbeeld wanneer er glas wordt gebroken of er zich in een groep agressie zich voordoet. Ze kunnen zelfs voetstappen rond een vrachtwagen signaleren, wanneer er nog geen deur is geopend. Deze camera’s zouden kunnen gebruikt worden om te vermijden dat migranten in vrachtwagens klimmen op snelwegparkings.” 

Op korte termijn zullen deze technieken geen mensen uit het Noordstation weghalen, maar VIAS hoopt dat ze wel kunnen helpen om het fenomeen van transitmigratie uiteindelijk in te dammen.

VIAS zal haar voorstellen aansnijden op ‘Niveau S’, de grote veiligheidstop die Jambon half december organiseert.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234