Zondag 04/12/2022

AchtergrondPolitiek

Eén aanpassing op de pagina van minister Lahbib deed bij N-VA het alarm aanspringen: ‘Toen begonnen we te speuren’

Buitenlandminister Hadja Lahbib (MR).  Beeld Photo News
Buitenlandminister Hadja Lahbib (MR).Beeld Photo News

Ging minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib (MR) haar boekje te buiten toen ze vorig jaar als journaliste een Russisch propaganda-evenement op de Krim bezocht? De forse reacties tonen alvast aan dat zij en haar omgeving de gevoeligheid rond die reis fel hebben onderschat. Ons land zet alle diplomatieke zeilen bij om de schade te beperken.

Ann De Boeck

Het bezoek van de kersverse minister van Buitenlandse Zaken aan de Krim dateert van toen ze nog RTBF-journaliste was. Maar de afgelopen dagen beroert die trip naar het Oekraïense schiereiland, dat in 2014 door Rusland werd geannexeerd, de gemoederen. Lahbib wordt verweten dat ze iets te veel sympathie zou hebben voor het Russische regime van president Vladimir Poetin. Een netelige kwestie, zowel voor Lahbib zelf als ons land, zeker nu de Oekraïners volop vechten voor het behoud van hun grondgebied.

De eerste geluiden over de reis waren er op 18 juli. Toen liep er bij een medewerker van N-VA een tip uit Oekraïense hoek binnen over de reis. Federaal fractieleider Peter De Roover (N-VA) gooide de kwestie vrijwel meteen op Twitter, met de vraag om “een geruststellend woordje uitleg” van de nieuwe minister.

Dat leek er in eerste instantie ook te komen. “Misschien heeft u bij het doorzoeken van mijn sociale media gemist dat ik journaliste was voor ik minister werd. Deze reis maakte deel uit van mijn journalistieke werk”, antwoordde Lahbib op Twitter. Een zelfverzekerde repliek waarmee de kous af leek te zijn.

Wikipedia gewist

Eén opmerkelijke ingreep lijkt er wel op te wijzen dat iemand in haar omgeving begreep hoe die reis een potentieel beschadigend karakter had. Op 15 juli, de dag van haar aanstelling, werd een deel van Lahbibs Wikipedia-pagina gewist. De lijst met haar verwezenlijkingen als journaliste, waaronder de reis ‘naar Rusland’, verdween. Een aanpassing die werd opgemerkt bij N-VA, waar heel wat knipperlichten aansprongen. “Wij zijn dan verder beginnen te speuren”, zegt De Roover.

Voor de Vlaams-nationalisten is de reis een dankbare stok om de regering-De Croo mee te slaan. Lahbib wordt al van bij haar aantreden geframed als het toonbeeld van een ondemocratische regering die voor een derde uit niet-verkozenen bestaat. Berichten over Lahbibs trip worden dan ook volop gedeeld, tot in het Engels en het Oekraïens toe. De gelijkenissen met de campagne tegen Zakia Khattabi als rechter bij het Grondwettelijk Hof zijn niet zo ver te zoeken.

Maar eerlijk: de partij heeft wel flink beet. Lahbib reisde immers via Rusland naar de Krim, en dus niet langs Oekraïens grondgebied. En dat is verboden volgens Oekraïne. Bovendien trok ze naar een cultureel festival dat georganiseerd werd door ‘Russian Seasons’, een propagandavehikel van het Russische regime dat moet tonen hoe open en internationaal de sfeer in de Krim is. Een van de medeorganisatoren van het festival is Poetins dochter.

Als klap op de vuurpijl lekte donderdag uit dat de minister op kosten van het festival naar de Krim reisde. Dat is niet ongebruikelijk, reageert de RTBF. Die omroep wijst er ook op dat hij een geplande documentaire over het festival schrapte wegens gebrek aan journalistieke vrijheid. Dat neemt niet weg dat Lahbib na haar reis niet bepaald kritisch klonk toen ze verslag uitbracht op RTBF-radiozender La Première. Ze sprak toen over een bezoek ‘aan Rusland’ en liet voornamelijk pro-Russische stemmen horen.

Diepe vriendschap

De kwestie veroorzaakt ernstige spanningen tussen Oekraïne en ons land. Oleg Nikolenko, de woordvoerder van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken, verklaart op Facebook dat beide overheden “via diplomatieke kanalen” in contact staan om de details van de reis uit te klaren.

Ook Lahbib probeert de schade te beperken. Enkele dagen geleden onthulde ze samen met een Oekraïense diplomate een miniatuurversie van het Maidanplein in Mini-Europa. Donderdag stuurde ze een brief aan de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken. Daarin stelde ze dat de Krim illegaal bezet wordt door Rusland, benadrukte ze “de diepe vriendschap” tussen België en Oekraïne, en drukte ze haar “niet-aflatende solidariteit en volledige steun” uit.

Al op haar eerste persconferentie als minister plaatste Lahbib een bezoek aan Kiev bovenaan haar agenda. “Ik zal er de steun van België aan Oekraïne betuigen”, klonk het. Of de diplomatieke contacten en de brief volstaan om dat bezoek te krijgen, is nog koffiedik kijken.

Hoe dan ook is dit een serieuze uitschuiver. Niet alleen van de minister zelf, maar ook van haar partij, die wellicht beter had moeten weten. De minister is niet bereikbaar voor commentaar.

Stunt

En dan te bedenken dat MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez op 15 juli met een stunt dacht uit te pakken, daags nadat minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès haar ontslag had aangekondigd. Populaire RTBF-journaliste en voormalig nieuwsanker Lahbib maakte uit het niets de sprong naar de politiek. Met haar intellect, ervaring en Algerijnse roots zou ze in Brussel een pak stemmen rapen bij de verkiezingen in 2024.

Maar de benoeming was ook riskant, zo blijkt nu. De ervaring van Lahbib als documentairemaakster mag dan wel indrukwekkend zijn, voor een land onderhandelen met regimes in Congo of Rusland is toch nog van een andere orde. Doorgaans gaat de functie van buitenlandminister dan ook naar politici met jaren ervaring. Dat Bouchez voor de functie een beroep deed op een nieuwkomer, was dan ook een flinke gok.

Een gok die voorlopig verkeerd lijkt uit te draaien.

Hadja Lahbib (MR) Beeld BELGA
Hadja Lahbib (MR)Beeld BELGA

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234