Dinsdag 22/10/2019

Interview

Econoom Ive Marx: "Dit kan je moeilijk verkopen als een complete arbeidsdeal"

Ive Marx (UAntwerpen) meent dat regering erg optimistisch is geweest in haar berekeningen. Beeld Tim Dirven

De arbeidsdeal van de federale regering, dat is het verhaal van het glas dat zowel halfvol als halfleeg kan zijn, zegt econoom Ive Marx (UAntwerpen). "Om van een grote arbeidsdeal te spreken, is er veel meer nodig. De job is nog niet af."

Wat is uw eerste indruk van de arbeidsdeal van de federale regering?

Ive Marx: "Het glas is zowel halfleeg als halfvol. Het optrekken van de leeftijd van de SWT, het oude brugpensioen, naar 59 en 60 jaar, is natuurlijk een goede zaak. Iedereen is het er ondertussen wel over eens dat we mensen op hun 56ste niet meer de facto de arbeidsmarkt kunnen laten verlaten. Maar nieuw is die beslissing niet, ze wordt nu alleen herbevestigd."

"De werkloosheidsuitkeringen sneller laten zakken is belangrijk als signaalfunctie, maar dat is momenteel nog niet meer dan een princiepsbeslissing, begrijp ik. Dat zal nog heel wat rekenwerk vergen om dat effectief budgetneutraal te doen, zoals aangekondigd wordt en ik ben ook benieuwd naar de parameters die hierbij gehanteerd zullen worden. Heel baanbrekend is die degressiviteit overigens niet, het is een voorzetting van waar Monica De Coninck (sp.a) als minister van Werk in de regering-Di Rupo al mee startte."

Is het een grote arbeidsdeal, zoals de regering zelf zegt?

"Dit akkoord kan je moeilijk verkopen als een complete arbeidsdeal. Daarvoor is er echt wel meer nodig dan enkel het korten van uitkeringen. Dat is perfect verdedigbaar, het brengt ons in lijn met uitkeringstelsels van landen waar we ons graag mee vergelijken zoals Denemarken en Nederland, maar ook daar omvat een arbeidsbeleid wel meer."

"Het werk is nog niet af. Er moet veel meer werk gemaakt worden van opleidingen, opvolging, doelgroepenbeleid, noem maar op. Bij ons zit dat bij de gewesten en die zullen dus een extra inspanning moeten doen. Maar daar stond toch relatief weinig over in het historische akkoord van de Vlaamse regering dat afbrokkelt waar we bij staan."

"Dit akkoord kan je moeilijk verkopen als een complete arbeidsdeal. Daarvoor is er echt wel meer nodig dan enkel het korten van uitkeringen. Dat is perfect verdedigbaar, het brengt ons in lijn met uitkeringstelsels van landen waar we ons graag mee vergelijken zoals Denemarken en Nederland, maar ook daar omvat een arbeidsbeleid wel meer."

"Het werk is nog niet af. Er moet veel meer werk gemaakt worden van opleidingen, opvolging, doelgroepenbeleid, noem maar op. Bij ons zit dat bij de gewesten en die zullen dus een extra inspanning moeten doen. Maar daar stond toch relatief weinig over in het historische akkoord van de Vlaamse regering dat afbrokkelt waar we bij staan."

Had de federale regering zelf ook nog meer kunnen doen?

"De belangrijkste uitdaging op federaal niveau vandaag is de instroom van langdurig arbeidsongeschikten beperken. We weten dat een strengere SWT-regeling telkens voor een stijging van het aantal langdurig arbeidsongeschikten zorgt. Die twee zijn communicerende vaten. De regering neemt wel een paar maatregelen om daar op in te spelen, het moest er nog aan mankeren dat ze dat probleem volstrekt zouden negeren, maar ze zouden er nog veel meer werk van moeten maken.

"Daarnaast zou men fundamenteler moeten nadenken over hoe onze lonen gestructureerd zijn. Wat is de spanning tussen de hoogste en de laagste lonen? Wat zijn onze minimumlonen? Hoe gaan er meer jobs komen voor de laagste lonen? Dat maakt allemaal deel uit van een grote arbeidsdeal, maar dat ligt momenteel totaal niet op tafel."

"De belangrijkste uitdaging op federaal niveau vandaag is de instroom van langdurig arbeidsongeschikten beperken. We weten dat een strengere SWT-regeling telkens voor een stijging van het aantal langdurig arbeidsongeschikten zorgt. Die twee zijn communicerende vaten. De regering neemt wel een paar maatregelen om daar op in te spelen, het moest er nog aan mankeren dat ze dat probleem volstrekt zouden negeren, maar ze zouden er nog veel meer werk van moeten maken.

"Daarnaast zou men fundamenteler moeten nadenken over hoe onze lonen gestructureerd zijn. Wat is de spanning tussen de hoogste en de laagste lonen? Wat zijn onze minimumlonen? Hoe gaan er meer jobs komen voor de laagste lonen? Dat maakt allemaal deel uit van een grote arbeidsdeal, maar dat ligt momenteel totaal niet op tafel."

De regering gaat ervan uit dat ze 500 miljoen aan terugverdieneffecten zal genereren door 12.500 extra jobs te creëren. Is dat realistisch?

"Ik heb geen flauw idee, aangezien ik hun berekeningen niet gezien heb. Maar de ervaring van vorige gelijkaardige deals leert me dat die er meestal niet zijn. Dit klinkt heel erg als 'back of the envelope'-berekeningen die in de regel nogal optimistisch zijn."

"Het is tegenwoordig de modus operandi. Er worden grootse akkoorden gesloten, vervolgens trekt men op vakantie en worden achter de schermen de rekenmachines bovengehaald. Tegen het eind van de zomer blijkt er dan al niet veel meer over te schieten van die mooie akkoorden."

U heeft een flashback naar het zomerakkoord van de regering-Michel van vorig jaar?

"Het doet me allemaal inderdaad nogal vertrouwd aan. Neem die effectentaks van vorig jaar: ik wil nog zien wat er effectief overeind blijft van de vooropgestelde 254 miljoen. Hetzelfde met die 500 miljoen van de arbeidsdeal nu. Dat valt voor mij onder de categorie van zomers optimisme, een rekensom die tot stand gekomen is onder invloed van het mooie weer en de lonkende vakantie."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234