Zaterdag 23/10/2021

NieuwsDuitsland

Duitse verkiezingscampagne bijzonder agressief verlopen: veel meer strafbare feiten dan tijdens vorige verkiezingen

De extreemrechtse en nationaal-revolutionaire splinterpartij Der Dritte Weg (De Derde Weg) veroorzaakte in verschillende deelstaten ophef met verkiezingsaffiches met de slogan: ‘Hang de Groenen op’.  Beeld via Reuters
De extreemrechtse en nationaal-revolutionaire splinterpartij Der Dritte Weg (De Derde Weg) veroorzaakte in verschillende deelstaten ophef met verkiezingsaffiches met de slogan: ‘Hang de Groenen op’.Beeld via Reuters

De campagne voor de Duitse Bondsdagverkiezingen van morgen is bijzonder agressief verlopen. Niet alleen verkiezingsaffiches maar ook politici moesten het ontgelden, constateren de recherches in de zestien deelstaten.

Talloze politici waren het slachtoffer van vijandigheid en gewelddadige aanvallen. Er waren duidelijk meer van dergelijke strafbare feiten dan bij de verkiezingscampagne voor de Bondsdagverkiezingen in 2017, blijkt uit navraag door de Duitse krant Die Welt bij de deelstaatrecherches. Ze stelden tot dusver ruim 4.200 delicten vast met betrekking tot de campagne. Dat waren er ruim vijfhonderd meer dan vier jaar geleden, toen de federale recherche (BKA) in de week voor de Bondsdagverkiezingen ongeveer 3660 van zulke delicten had geregistreerd.

Bij de meeste strafbare feiten die ditmaal zijn vastgesteld, gaat het om materiële schade. Met name aan verkiezingsaffiches. Daarnaast registreerden de deelstaatrecherches ook veel geweld- en propagandadelicten alsook beledigingen. De meeste strafbare feiten werden gemeld in de deelstaat Nedersaksen (900) in het noordwesten van Duitsland, die tussen Enschede en Nieuweschans aan Nederland grenst. Daarna volgen Beieren (520) in het zuiden van de Bondsrepubliek en Baden-Württemberg (448) in het zuidwesten.

Lees meer over de verkiezingen in Duitsland

De Duitse democratie moest onverwoestbaar worden, maar het kiesstelsel is wel bijzonder ingewikkeld. Zo stemmen onze buren

Bijna bondskanselier af: Angela Merkel, de vrouw die Duitsland zestien jaar lang door woelige wateren voer

Wie wordt de opvolger van Angela Merkel? De Morgen loodst u door alle peilingen en mogelijke coalities

Regionale verschillen

De mate waarin de zeven partijen in de Bondsdag het slachtoffer zijn van de agressie, verschilt per regio. De CDU van Angela Merkel was vooral het doelwit in Hamburg, waar een rood-groene coalitie regeert van SPD en Bündnis 90/Die Grünen. De democratisch-socialistische Die Linke moest het het vaakst ontgelden in de Oost-Duitse deelstaat Saksen met een zwart-rood-gele coalitie van CDU, SPD en liberale FDP. De rechts-populistische AfD (Alternative für Deutschland) was het vaakst het doelwit in Berlijn, waar een rood-rood-groene regering zit van SPD, Die Linke en Groenen.

Welke partij het vaakst het doelwit was van aanvallen of materiële schade laat zich volgens de Duitse krant nog niet betrouwbaar evalueren. De autoriteiten gaan ervan uit dat nog niet alle strafbare feiten zijn gemeld. Partijen kunnen ook na de verkiezingen nog aangifte doen van materiële schade en andere delicten.

De uitkomst van de rondvraag komt volgens Die Welt overeen met de bevindingen van de federale recherche. Zij sprak medio september in een situatiebeeld voor intern gebruik al van 4035 strafbare feiten die verband hielden met de verkiezingscampagne. Daaronder waren ook 42 geweldsmisdrijven. In bijna twee derde van alle strafbare feiten (2590) konden de autoriteiten ze aan geen enkele politieke richting toeschrijven. De rest kwam meestal uit links-extremistische hoek (1170) en iets minder vaak uit het extreemrechtse spectrum (273).

Pandemie-extremisme

De Duitse minister van Volksgezondheid Jens Spahn (CDU) spreekt van een “beladen sfeer” in de afgelopen maanden. “Het is de eerste verkiezingscampagne waarin ik ervaar dat bij bijna elk openbaar optreden grotere groepen van vaak agressieve stoorzenders verschijnen.” Volgens hem is in Duitsland een soort van “pandemie-extremisme” ontstaan dat zich politiek moeilijk in een hokje laat stoppen, maar dat wordt gepromoot door “extreemrechts” zoals de AfD. “Uit deze propaganda en haat ontstaat actie”, zei Spahn tegen de krant.

Bondsdagafgevaardigde en gezondheidsdeskundige Karl Lauterbach (SPD) maakte naar eigen zeggen nog nooit zo'n “vreselijke” verkiezingscampagne mee. “De affiches met mijn foto werden regelmatig kapot gesneden en bekalkt met beledigingen en nazi-leuzen”, reageerde de hoogleraar klinische epidemiologie en gezondheidseconomie. Hij doet telkens aangifte en schakelde de federale rechercheafdeling in die zich bezighoudt met politiek georiënteerde criminaliteit.

Op deze affiche van kanselierskandidaat Armin Laschet (CDU) in Keulen veranderden onbekenden 'vastbesloten voor Duitsland' in 'doodgeschoten voor Duitsland'. Beeld Videostill WDR
Op deze affiche van kanselierskandidaat Armin Laschet (CDU) in Keulen veranderden onbekenden 'vastbesloten voor Duitsland' in 'doodgeschoten voor Duitsland'.Beeld Videostill WDR

Hang de Groenen op

De extreemrechtse en nationaal-revolutionaire splinterpartij Der Dritte Weg (De Derde Weg) veroorzaakte in verschillende deelstaten ophef door het ophangen van verkiezingsaffiches met de slogan Hängt die Grünen (Hang de Groenen op). Een rechtbank in München (Beieren) verbood de plakkaten maandag.

Staatsrechtgeleerde Jochen Rozek van de universiteit Leipzig (Saksen) trok het verbod in twijfel. De zin kan volgens hem worden opgevat als een oproep tot moord op leden of aanhangers van de Groenen, maar onder de slogan staat in kleinere letters: “Maak onze nationaal-revolutionaire beweging in stad en land bekend door middel van affichereclame in onze feestkleuren!” Deze tweede zin verwijst volgens Rozek naar het ophangen van affiches van De Derde Weg, die groen als partijkleur heeft. “Zonder die tweede zin zou de zaak duidelijk zijn’’, aldus de hoogleraar. De spraakmakende affiches verschenen het eerst in Zwickau in Saksen.

Politieke moord

Een actie van onbekenden in Keulen gericht tegen kanselierskandidaat Armin Laschet (CDU) veroorzaakte dinsdag landelijk verontwaardiging. Zijn slogan ‘Vastbesloten voor Duitsland’ werd met een zwarte spuitbus veranderd in: doodgeschoten voor Duitsland. Laschet reageerde ontzet. “Hier is een drempel overschreden. Als met geweld en zelfs moord gedreigd wordt, moeten alle andere democraten de aangevallene beschermen’’, zei de minister-president van de aan Nederland grenzende deelstaat Noordrijn-Westfalen. Veel politici betuigden hun steun aan de christendemocraat.

De bewerkte slogan ligt zeer gevoelig in Duitsland na de politieke moord op de regionale CDU-politicus Walter Lübcke. Hij werd in 2019 op het terras van zijn woning in de buurt van Kassel (Hessen) doodgeschoten. De dader, die handelde uit extreemrechtse motieven en vreemdelingenhaat, kreeg begin 2021 levenslang met voorbehoud van tbs.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234