Donderdag 18/07/2019

N-VA misnoegd

Dubbel spel met groene stroom uit Noorwegen: "Consumenten zullen zich bedrogen voelen"

Windmolens in Smøla, Noorwegen Beeld Belga

Vlaanderen importeert massaal groene stroom uit Noorwegen. Maar de Noren nemen het niet al te nauw met de regels. Boerenbedrog, vindt N-VA.

Groene stroom is populair. Zo populair dat energiebedrijven in sommige delen van Europa, waaronder Vlaanderen, niet genoeg zonnepanelen en windmolens hebben om de vraag van consumenten naar 'schone' energiecontracten bij te houden. Ze moeten groene stroom importeren uit landen met een overschot, zoals Noorwegen. In de Noorse fjorden draaien talloze waterkrachtcentrales en windmolens voor een bevolking van amper vijf miljoen mensen. 

Bijna een derde van alle groene stroom die in Vlaanderen wordt verbruikt, komt uit Noorwegen. Dat betekent niet dat er een dikke groene netwerkkabel onder de Noordzee richting Vlaanderen ligt. De import verloopt via een administratieve procedure waarbij vanuit onze regio 'certificaten van oorsprong' worden aangekocht. Die groene etiketten worden hier dan op grijze stroom geplakt. Vlaanderen maakt grijs groen. En Noorwegen groen grijs. 

Voor alle duidelijkheid: dit is een volstrekt legale vorm van greenwashing. Europa kijkt toe op het systeem.

Lees ook het standpunt van Bart Eeckhout: Er wordt ons, met medeweten van de EU, een groene illusie voorgespiegeld

Geen toezicht

Wat de zaak verandert, is dat energiebedrijven in Noorwegen – op hun facturen en in advertenties – blijven verklaren dat de stroom die ze leveren groen is. Wat in theorie klopt, de stroom komt uit waterkracht en windenergie. Maar in de praktijk niet helemaal juist is, aangezien het certificaat van oorsprong vaak doorverkocht wordt.

"Zo krijg je dubbele tellingen en worden zowel de Noren als wij belazerd", zegt Andries Gryffroy, Vlaams parlementslid en energiespecialist van N-VA. "De Noren denken dat ze groene stroom kopen, maar het kan evengoed groene stroom zijn die intussen is 'grijs gewassen'. Omgekeerd zitten wij met grijze stroom waarvan men ons verzekert dat hij groen is gewassen. Wie begrijpt dit nog? Ik vrees dat consumenten zich bedrogen zullen voelen."

Gryffroy ondervroeg energieminister Bart Tommelein (Open Vld) recent over de kwestie. Die erkent het probleem: in een aantal Europese landen, waaronder Noorwegen, wordt niet altijd even streng toegezien op energiebedrijven en de manier waarop ze omgaan met hun groene stroom.

Tommelein denkt dat alleen Europa hier verandering in kan brengen. Het feit dat Noorwegen geen lid is van de Unie zal dit wel bemoeilijken. "Maar ik wil benadrukken dat het toezicht in Vlaanderen voorbeeldig is. Energieleveranciers die hier groene stroom aanbieden, moeten dat altijd staven met een certificaat van oorsprong. Dit maakt onze situatie correct en helder. We zijn een pionier, want dit is nog niet overal in Europa zo", zegt de minister.

Klimaatdoelen

Gryffroy wil een stap verder gaan: Noorwegen kan best gemeden worden zolang er geen duidelijkheid is. Energiebedrijven moeten hun groen stroom dan maar elders halen. Ook Zweden heeft overschotten, net zoals Oostenrijk. "We hebben transparantie nodig", benadrukt hij.

Sowieso vindt Gryffroy de greenwashing misleidend. Het systeem geeft ons valse gemoedsrust, is zijn oordeel. Want ook al kiezen consumenten steeds vaker voor de groene energiecontracten, voor de klimaatdoelen betekenen die nauwelijks een stap vooruit. Alleen de groene stroom die hier ter plekke, in onze eigen regio, wordt opgewekt, telt mee voor de Vlaamse klimaatdoelen. Er is nog een grote inhaalbeweging nodig om die te halen.

De Morgen probeerde het bevoegde Noorse ministerie te bereiken voor commentaar, maar kreeg geen gehoor.

Stopcontact

Nog dit: deze kwestie illustreert dat consumenten die een groen energiecontract afsluiten, niet per se groene stroom uit hun stopcontact krijgen.  

Alle energieproducten leveren immers aan hetzelfde elektriciteitsnet. Daar staat dus groene stroom op van zonnepanelen of windmolens, grijze stroom van gascentrales of kernreactoren, en grijze stroom die groen gewassen is. Wat uit het stopcontact komt, is bijgevolg altijd een mix van de drie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden