Dinsdag 24/11/2020

AchtergrondAmerikaanse verkiezingen

Drugs, de wolf terugbrengen en de formele afschaffing van slavernij: hierover mogen Amerikanen ook stemmen

Beeld AP

‘Bent u voor of tegen een grondwettelijk amendement om slavernij af te schaffen als straf voor een misdrijf?’ Over die anno 2020 toch ietwat bizarre vraag mogen de kiezers van de Amerikaanse staat Nebraska zich komende dinsdag uitspreken. Het is maar een van de in totaal 114 vragen die dinsdag in referenda aan de Amerikaanse kiezers worden voorgelegd. Referenda waarover soms met honderden miljoenen dollars campagne wordt gevoerd.

De slavernij is in Nebraska al sinds 1875 formeel afgeschaft, maar daar blijkt ondertussen al 145 jaar een uitzondering op te bestaan: slavernij en ‘onvrijwillige lijfeigenschap’ is in theorie nog toegestaan als straf voor een misdrijf in de staat. Nebraska is trouwens maar een van de in totaal twaalf staten die die uitzondering nog toestaan. Uiteraard wordt die straf in de praktijk al lang niet meer uitgesproken, maar in theorie kan het dus wel. 

De uitzondering werd vorig jaar al unaniem geschrapt door het deelstaatparlement van Nebraska, maar komende dinsdag mogen dus ook de kiezers er zich over uitspreken in een referendum. Georganiseerde tegenstand tegen het voorstel is er niet, dus het is de verwachting dat het zonder veel problemen zal worden goedgekeurd.

Naast de vraag over de afschaffing van de slavernij krijgen de kiezers in Nebraska overigens nog vijf andere referenda voorgelegd dinsdag, onder andere een vraag over de limiet op de interestvoet en de vraag of gokken op racecircuits moet worden toegelaten of niet. In totaal gaat het op die manier om 114 lokale referenda, die traditioneel samen met de presidents-, Congres- en lokale verkiezingen worden georganiseerd. 

Uber-chauffeurs: zelfstandigen of niet?

Koploper is Californië waar twaalf referenda worden georganiseerd, waaronder de vraag of app-gebaseerde chauffeurs en koeriers nu als werknemers of als zelfstandigen moeten worden beschouwd. Het antwoord dat de Californische kiezers dinsdag geven op ‘referendum 22', is niet alleen van groot belang voor de lokale Uber-chauffeurs, Deliveroo-koeriers en consoorten, maar kan in heel de VS gevolgen gaan hebben over hoe zij moeten worden vergoed en verzekerd. 

Een ja-stem bevestigt dat de chauffeurs en koeriers zelfstandigen zijn, en de Republikeinse partij en verschillende techbedrijven voeren dan ook al weken hevig campagne, met honderden miljoenen dollars aan advertentiegelden. In totaal gaf het ja-kamp al meer dan 185 miljoen dollar  (158 miljoen euro) uit om kiezers te overtuigen. Uber alleen al schonk de campagne meer dan 57 miljoen dollar (49 miljoen euro), Lyft en DoorDash schonken al elk meer dan 48 miljoen dollar (41 miljoen euro).

De Democraten, waaronder ook Californisch senator en vicepresidentskandidaat Kamala Harris, en de vakbonden voeren dan weer campagne voor het nee-kamp. Zij gaven nog ‘maar’ een kleine 13 miljoen dollar (11 miljoen euro) uit. Volgens de peilingen zou het ja-kamp het dan ook halen met 43 procent tegenover 36 procent voor het nee-kamp.

Tegenstanders van het referendum nummer 22 in Californië.Beeld AFP

Marihuana, de grijze wolf en een nieuwe vlag

Een klassieker bij de referenda op verkiezingsdag is de vraag of marihuana toegelaten moet worden in de VS, al dan niet voor recreatief gebruik of enkel voor medicinaal gebruik. In elf staten mag de softdrug nu al legaal gekocht en gebruikt worden, in zestien andere is het gebruik geen misdrijf meer. Daar komen na dinsdag mogelijk nog vier staten bij, wanneer de kiezers in Arizona, Montana, New Jersey en South Dakota zich erover hebben uitgesproken.

In Colorado ligt een vraag voor over de herintroductie van de grijze wolf in de staat, een soort die er al sinds 1940 niet meer voorkomt. Volgens een peiling in augustus zou 84 procent de maatregel steunen. Rhode Island stemt dan weer over de vraag of de officiële naam van de staat (State of Rhode Island and Providence Plantations) gewijzigd moet worden in niet meer dan ‘State of Rhode Island’, zonder de verwijzing naar de vroegere slavenplantages. 

En ook in Mississippi ligt een vraag voor over een donkere periode in de geschiedenis van de staat, en mogen kiezers het nieuwe ontwerp van de staatsvlag goed- of afkeuren. Mississippi is vandaag nog de enige staat van heel de VS met het embleem van de afgescheurde Geconfedereerde staten van tijdens de Burgeroorlog in de 19de eeuw in hun huidige vlag.

Een grijze wolf in Lassen County in het noorden van Californië.Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234