Woensdag 23/10/2019

Migratie

Dossierachterstand bij asieldiensten blijft groeien en leidt tot extra opvangkosten

Archiefbeeld tenten uit 2015 Beeld RV ©Fedasil

De capaciteitsproblemen in de asielopvang zijn een gevolg van een alsmaar groeiende dossierachterstand bij Dienst Vreemdelingenzaken en het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen. Commissaris-generaal Dirk Van Den Bulck vraagt maatregelen. ‘De extra kosten voor opvang zijn snel 10 tot 100 keer hoger dan de investering in asielinstanties.’

“Ik tref een departement in crisis en in chaos aan”, zei minister Maggie De Block (Open Vld) toen ze in december 2018 het departement Asiel en Migratie overnam van haar voorganger Theo Francken (N-VA). Ze maakte meteen komaf met de asielquota van Francken. Hij had het aantal asielaanvragen beperkt tot 50 à 60 per dag, met als gevolg lange rijen aan het asielloket en migranten die buiten sliepen. De Raad van State oordeelde bovendien dat de asielquota niet wettig waren.  

Maandag werd voor het eerst sinds lange tijd opnieuw een maximum ingesteld. “Ons monitoringteam aan het aanmeldcentrum stelde vast dat 65 mannen geen asiel konden aanvragen en de nacht op straat moesten doorbrengen”, zegt Eef Heylighen, woordvoerder van de ngo Vluchtelingenwerk Vlaanderen. “Dinsdag konden ze wel binnen.” 

Asielzoekers schuiven aan bij het aanmeldcentrum in 't Klein Kasteeltje, december 2018 Beeld Photo News

25 extra dossierbeheerders

Het ging om een uitzonderlijke, eenmalige maatregel, omdat Fedasil na het verlengde weekend in niet meer dan 250 opvangplaatsen kon voorzien. 

Daarnaast zijn er ook structurele capaciteitstekorten, met tenten als gevolgEen jaar geleden nog maar schrapte toenmalig staatssecretaris Francken heel wat opvangplaatsen, wegens lagere instroomcijfers. De nieuwe capaciteit die De Block weer vrijmaakte, blijkt nu ook onvoldoende, voornamelijk door dossierachterstand bij de asielinstanties, waardoor asielzoekers langer in de centra verblijven.

Als migranten asiel aanvragen, hebben ze recht op opvang terwijl de overheid hun dossier behandelt. Dat is in de eerste plaats de taak van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ), maar die kampte in maart met een achterstand van 9.000 dossiers, die ondertussen is opgelopen tot 11.000 dossiers, een toename van 22 procent. Onlangs kreeg DVZ de toestemming voor 25 nieuwe dossierbeheerders. Vijftien van die vacatures zijn intussen ingevuld. 

“We merken dat de doorstroming al beter gaat”, zegt de DVZ-woordvoerder. “Vorige maand behandelden we 500 dossiers meer dan de maand ervoor.”  

De beslissing tot erkenning als vluchteling komt toe aan het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen (CGVS). Ook die dienst kampt met een oplopende achterstand: van 2.053 dossiers in maart tot 3.654 dossiers nu, een toename van 78 procent. Ook daar zou het een personeelskwestie zijn.

“Op 1 juli 2018 moesten 40 medewerkers om budgettaire redenen het CGVS verlaten, waardoor het personeelsbestand daalde tot onder het niveau van voor de vluchtelingencrisis van 2015", zegt de woordvoerder van het CGVS. Sinds begin juli is de aanwerving rond van 60 nieuwe medewerkers, die nu in opleiding gaan, en daar komen er nog een tiental bij. 

Flexibel opvangmodel

In het CGVS-jaarverslag dat deze maand verscheen, plaatst commissaris-generaal Dirk Van den Bulck de dossierachterstand centraal. Het afstoten en aanwerven van personeel is inherent aan de sector, die de fluctuaties van de migratie volgt, maar “een efficiënt asielbeleid” vraagt volgens Van den Bulck om middelen om daarop in te spelen. 

“Maatregelen van budgettaire inkorting (...) en de reglementering voor werving van personeel maken het uiterst moeilijk om snel en efficiënt te reageren”, schrijft Van den Bulck in zijn voorwoord. “Met als gevolg bijkomende kosten voor de overheid. Die bijkomende kosten voor de opvang (Fedasil) zijn snel 10 tot 100 maal hoger dan de investering bij de asielinstanties.”

Ook de ngo Vluchtelingenwerk Vlaanderen vraagt al langer om een flexibel opvangmodel met voldoende basiscapaciteit. Eef Heylighen: “Blind optimistisch over de dalende asielaanvragen bouwde de regering in 2018 de opvang van asielzoekers verder af. Vandaag blijft de bezettingsgraad met 94 procent gevaarlijk hoog, en dus ook het risico dat mensen op straat moeten slapen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234