Woensdag 16/10/2019

Burgerpanel

‘Door verdeeldheid staat de EU steeds zwakker’

Beeld Joris Casaer

Politieke partijen dingen al enkele weken naar uw stem, in campagnefolders, huisbezoeken en soms hoogoplopende debatten. Maar wat denkt de burger er eigenlijk zelf van? We laten een hele week acht gewone mensen aan het woord. Over wat hen wakker houdt en wat ze verwachten van de politiek na 26 mei. Vandaag: Europa.

Ergys Brocaj (20): ‘Niemand durft nog voluit te gaan’

Gent/student rechten/actief bij jongerenplatform MyUtopia
Was in 2014 te jong om te stemmen
Is nu nog onbeslist

“Uiteraard ben ik pro-Europa. Mijn ouders komen uit Albanië, daar kijken ze met veel interesse naar de EU. Alleen is nu de eenheid zoek. Je ziet een schril contrast tussen Oost en West, op vele aspecten. Kijk naar migratie, klimaat of economie. Terwijl de impact immens is. Sociale dumping heeft niet alleen economische gevolgen, maar heeft ook invloed op migratie. Dat moet beter te regelen zijn. Europa was altijd een baken van democratie en mensenrechten, maar zelfs dat lijkt nu op sommige plaatsen nu in gevaar. Het probleem is dat Europa geen zelfvertrouwen meer heeft. Niemand durft nog echt voluit te gaan. Ik denk daarom dat het enorm belangrijk is om jongeren te betrekken. Geef hen de mogelijkheid om echt te participeren aan het project. Waarom niet met stemrecht vanaf 16 jaar?”

Margaux Capoen (52): ‘Focus op de essentie: de economie’

Ieper/ werkt voor de stad, zelfstandig wijnverkoper en fotograaf in bijberoep/getrouwd
Stemde N-VA in 2014
Kiest nu opnieuw voor N-VA

“Ik voel me niet echt Europeaan. Het is één grote ver-van-mijn-bedshow. De lidstaten hebben te veel macht, waardoor beslissen zo moeilijk wordt. Kijk naar hun voorstel om het zomeruur af te voeren. Is dat nu zo dringend? Voor mij moet de EU focussen op essentie: de economie. Hoe vermijd je dat de vrachtwagenchauffeurs tegen hongerlonen hier komen werken? Een sterk, efficiënt en slank Europa is wat we nodig hebben. En de brexit? Hier in de Westhoek maken sommigen zich wel zorgen dat er minder Britse toeristen de Menenpoort en de grote begraafplaatsen zullen komen bezoeken, maar voorlopig valt het nog mee. Een collega is gehuwd met een Brit. We lachen er eens goed om als hij er is, want hoe absurd is dat referendum eigenlijk niet geweest?”

Lucienne Colpaert (72): ‘Juncker? Een schertsfiguur zonder persoonlijkheid en visie’

Sint-Gillis-Dendermonde/gepensioneerde bankbediende/alleenstaand
Stemde in 2014 voor sp.a
Twijfelde over Groen, maar blijft trouw aan sp.a

“De slagkracht van Europa moet weer groter worden, we zouden een soort Verenigde Staten van Europa moeten worden. Het kan toch niet dat staten elkaar concurrentie aandoen door goedkope arbeidskrachten uit te sturen. Die arme Roemeense chauffeurs, die uit pure miserie in hun vrachtwagen slapen: daar moeten toch betere afspraken over gemaakt worden? Ik ben in veel Oost-Europese landen geweest, die bloeien dankzij de EU. Het kan toch niet zijn dat zij enkel kunnen genieten van Europees geld, zonder dat daar plichten tegenover staan? Het probleem is het imago van Europa. Het project zou integriteit moeten uitstralen, maar je weet amper wat er gebeurt. En die Jean-Claude Juncker? Een schertsfiguur zonder persoonlijkheid en visie. Ik hou van Europa, niet van hem.”

Hazel Onkelinx (37): ‘Baken van democratie’

Sint-Truiden/ambtenaar bij Buitenlandse Zaken/drie kinderen
Stemde in 2014 Open Vld
Nu: opnieuw Open Vld

“Ik ben een trotse Europeaan en zal dat standpunt altijd blijven verdedigen. Europa draait om ons waardensysteem, onze identiteit. We zijn een baken van democratie. We zijn zo verwend, dat we niet meer beseffen hoeveel Europa ons oplevert. Natuurlijk stel ik me ook vragen over de efficiëntie, ondoorzichtige bureaucratie en de benoemingen waarvan niemand goed weet hoe ze gebeuren. En is het echt nodig om twee zetels te hebben, in Brussel én Straatsburg? Op internationaal vlak staat de EU door de interne verdeeldheid steeds zwakker. Een beetje meer daadkracht graag, op het vlak van defensie of migratie. En Europa mag ook wat meer sexy worden. Dat mensen weer weten dat ze waar voor hun geld krijgen.”

Joeri Moons (25): ‘Is Europa nog wel één?’

Grimbergen/bediende/woont in co-housingproject
Stemde in 2014 CD&V
Twijfelde, maar beslist Groen te stemmen

“Het is erg dubbel. Ik werk bij een internationaal bedrijf en heb collega’s uit de hele EU, ook uit Bulgarije en Roemenië. Zo’n 600 euro verdienen ze daar per maand. Dan vraag je je toch af: is Europa dan wel één? Ik begrijp dat er zoveel truckers en bouwvakkers bij ons willen komen werken. Maar teruggaan naar de tijd dat België zijn eigen boontjes dopt, is een slecht idee. We zijn veel te klein tussen die grootmachten. Europa kan wel degelijk een belangrijke rol spelen. Polen zet bijvoorbeeld nog massaal in op steenkool en is daarmee verantwoordelijk voor een enorme CO2-uitstoot. Het is aan de EU om Polen te begeleiden in die transitie. Met sancties, maar ook subsidies. Het kan werken. Veel Europese beslissingen worden vertaald in nationaal beleid.”

Nick Delafontaine (32): ‘Samenwerken voorop’

Gent/ leerkracht Nederlands in Kortrijk/samenwonend
Stemde sp.a in 2014
Denkt Groen te stemmen

“Het belang van de EU is groot. Ze lichten elke begroting door, kijken zelfs toe op wie er minister wordt in Italië. Ik probeer het te volgen, maar je krijgt er zo moeilijk zicht op. Op cultureel vlak is de EU een gigantische verrijking. Tot voor kort was het project politiek sterk genoeg. Nu zijn er spanningen tussen arme en rijke lidstaten, vaak tussen Oost en West. Misschien is de unie te snel gegroeid? Toch hebben we nood aan een slagkrachtig Europa, kijk naar de migratiecrisis of de strijd tegen sociale dumping. Het spreekt voor zich dat wie vanuit Bulgarije of Roemenië hier komt werken, dat doet tegen de minimale arbeidsvoorwaarden van ons land. Door samenwerking voorop te stellen moet het mogelijk zijn om ook de belangen van de verschillende landen te dienen.”

Diether De Ruyte (35): ‘Eén duidelijke lijn trekken’

Puurs/ bedrijfsleider bij industrial cleaning services Roefs/getrouwd
2014: CD&V
nu: CD&V

“Europa kan zich wel degelijk nuttig maken. Een stom voorbeeld: de maximaal toegelaten massa voor vrachtwagens in Frankrijk bedraagt 40 ton, bij ons is het 44, in Nederland 50. Kan dat niet gewoon gelijkgesteld worden? Voor het transport van afvalstoffen is het nog ingewikkelder: voor Wallonië, Brussel en Vlaanderen heb je telkens andere vergunningen nodig. De EU zou gewoon één duidelijke lijn moeten trekken. Hetzelfde geldt voor de Bulgaren en Roemenen die hier komen werken. In de bouw wordt er nu veel te veel geprofiteerd van die gasten. Soms is het echt een schande. Pak die sociale dumping aan en zorg dat zij evenveel verdienen en dezelfde rechten hebben als een Belg die hier werkt. Wij hebben er ook in dienst, en die krijgen evenveel als de rest.”

Mieke Kaniszai (38): ‘Eigen mensen niet meer betaalbaar’

Vremde/cafébazin/alleenstaande moeder van een tweeling
Stemde in 2014 ‘rechts’
Zal nu opnieuw rechts stemmen

“Ik ben nog altijd blij Europeaan te zijn. Het geeft zoveel voordelen: we kunnen gemakkelijk de grens over, we betalen bijna overal met dezelfde munt en je kunt zoveel drank meenemen als je wil op reis. (lacht) Het zou wel beter zijn dat alle landen aan hetzelfde zeel trokken. We zouden zoveel meer kunnen bereiken. Kijk naar migratie, het zou beter zijn dat we als Europa een duidelijke lijn trokken. Of sociale dumping. Het is logisch dat Polen en Roemenen naar hier komen als onze loonkosten zo hoog zijn. Voor kleine bedrijven zijn Belgen bijna niet meer betaalbaar. Ook daar moeten de landen beter samenwerken. En de brexit? In Groot-Brittannië mogen ze doen wat ze willen, ieder zijn keuze. Ik lig er niet van wakker.”

Wat zeggen de partijen?

N-VA

De kracht van Europa zit voor N-VA in de verscheidenheid van lidstaten en deelstaten * De interne markt moet weer centraal komen te staan in het Europees project * Kijkt nadrukkelijk naar Europa als het gaat over migratie.

CD&V

Gelooft in Europa als ‘bron van welvaart, vrede en stabiliteit’ * Ziet Europa ook als een sociaal project en pleit bijvoorbeeld voor een Europees minimumloon * Wil de mogelijkheden tot burgerinspraak vergroten.

Open Vld

Droomt nog steeds van een ‘Verenigde Staten van Europa’ * Wil buitengrenzen streng bewaken, maar economische migratie stimuleren * Vraagt een efficiënter Europa, bijvoorbeeld met minder Eurocommissarissen.

Sp.a

Vraagt een ‘radicaal ander Europa’, met nadruk op gelijkheid, duurzaamheid en solidariteit * Hamert op een harde aanpak van sociale dumping * Europa moet de lijnen uitzetten op het vlak van klimaat, migratie een eerlijke fiscaliteit.

Groen

Wil een sterker Europa, gericht op burgers, ‘niet op lobbyisten en multinationals’ * Vraagt een klimaatneutraal Europa * Wil grote bedrijven meer laten bijdragen, onder meer een minimale vennootschapsbelasting over de hele EU.

Vlaams Belang

De enige eurosceptische partij in Vlaanderen * Wil de EU terugbrengen tot de eengemaakte markt * Het Europees Parlement en de Europese Commissie moeten afgeschaft worden, net als de Schengenzone * Verzet zich tegen sociale dumping

PVDA

Wil een ‘Europa van de mensen, niet van de centen’ * Wil af van de Europese begrotingsdiscipline * Er moet een groot programma van sociale en ecologische investeringen komen * Rechtvaardige fiscaliteit heeft voorrang op vrij verkeer van kapitaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234