Zaterdag 26/11/2022

AchtergrondPolitiek

‘Dit komt echt wel binnen’: N-VA'ers over het vertrek van toptalent Valerie Van Peel

 Valerie Van Peel is ondervoorzitter van N-VA. Beeld © Stefaan Temmerman
Valerie Van Peel is ondervoorzitter van N-VA.Beeld © Stefaan Temmerman

Valerie Van Peel stopt als ondervoorzitter van N-VA en stelt zich geen kandidaat meer voor de verkiezingen van 2024. Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA): ‘Valerie kon haar dossiers niet loslaten. Ze is – net als ik – een Erin Brockovich.’

Tine Peeters

“Of er veel reacties waren toen Valerie haar vertrek aankondigde in de partij?” zegt Demir. “Nee. Het was muisstil. Ik heb het eigenlijk nog nooit zo stil geweten.” Van Peel vertelde afgelopen zaterdag aan het partijbestuur en de partijraad waarom ze nu geen ondervoorzitter meer wil zijn en over twee jaar niet opkomt bij de volgende verkiezingen.

Voorzitter Bart De Wever, federaal fractieleider Peter De Roover en Vlaams minister Demir slikten hun emoties weg. “Wij zijn nu eenmaal niet opgetrokken uit teflon en beton. Haar vertrek komt echt wel binnen”, vertelt De Roover. Niemand praatte op haar in: Van Peel worstelt al veel langer met de politiek. Toen ze zich in 2009 aanbood bij De Wever om voor hem te werken, zei die al: “Als voorzitter doe ik een vreugdedansje. Als mens zeg ik je: begin er niet aan. Het is bikkelhard voor mensen zoals jij.”

Wat ze zaterdagmiddag vertelde aan haar partijgenoten, postte ze ook grotendeels op Twitter. “Het politieke systeem zit vast,” schreef ze daar. “Daarbinnen tegen onbeweeglijke muren blijven beuken, is voor mij niet meer gezond.”

Asbest

De ‘druppel in de overvolle emmer’ is de laatste episode in het asbestdossier. Asbest wordt al sinds de jaren zestig ‘killer dust’ genoemd. Slachtoffers kunnen vanaf 2007 via het Asbestfonds een schadevergoeding krijgen, maar ze mogen dan wel geen rechtszaak aanspannen. Van Peel vindt die wet totaal onverantwoord en diende meerdere wetsvoorstellen in zodat slachtoffers wel naar de rechtbank kunnen stappen.

Ze heeft nauw contact met Eric Jonckheere, wiens moeder wel een procedure tegen cementproducent Eternit startte en won. Na zijn vader, moeder en twee broers is hij de vijfde binnen hetzelfde gezin die longvlieskanker heeft, veroorzaakt door asbest. In april trok hij zelf ook naar de rechter.

In de commissie sociale zaken zei Van Peel op 17 mei, bij de toelichting van haar laatste wetsvoorstel over de asbestsaga: “Indien dit weggestemd wordt, ga ik mij bezinnen over mijn toekomst, want ik heb geen zin om hier nog twee jaar tegen de muren te lopen.” Toen dat voorstel het effectief niet haalde – enkel PVDA en Vlaams Belang steunden haar – dachten haar naaste collega’s meteen: ze kapt ermee.

“Hoe vaak hebben wij niet tegen elkaar geklaagd dat het zo moeilijk is om in dit land een steen te verleggen,” zegt Demir. “Ze heeft me pas heel laat ingelicht over haar vertrek. Had ik het eerder geweten, dan had ik haar opgesloten in een kamer en haar proberen om te praten.”

De machteloosheid van een parlementslid, zeker in de oppositie, is niet het enige wat Van Peel tegensteekt. De Roover: “Het negativisme op sociale media stoorde haar ook enorm. Ze was het beu dat alle politici worden weggezet als graaiers die er enkel op uit zijn mensen in het zak te zetten. Valerie heeft nu eenmaal geen olifantenvel. Haar huid is veel dunner.” De summiere aandacht voor het asbestdossier – en het gebrek aan verontwaardiging – in de media stoort haar evenzeer. “Heel vaak vroeg ze zich af of enkel politiek gekonkelfoes en gebakkelei nog de aandacht kon trekken van de journalisten”, zegt De Roover.

De Wever

Van Peel ontkent zelf categoriek dat er een link is tussen haar vertrek en het verlengde partijvoorzitterschap van De Wever tot na de verkiezingen van 2024. “Er zijn geen verborgen partijpolitieke redenen (voor mijn vertrek)”, schreef ze op Twitter. Van Peel zou er, samen met Demir en ex-voorzitter Lorin Parys, intern meermaals voor gepleit hebben dat De Wever net moest aanblijven. Omdat het onverstandig is dat de partij zich nu bezighoudt met de zoektocht naar een nieuwe voorzitter terwijl de ‘echte verkiezingen’ eraan komen.

Maar is dat het hele verhaal? Van Peel is al de tweede ondervoorzitter van de Vlaamse nationalisten die dit jaar opstapt. De eerste is Lorin Parys: hij kiest op 1 april voor de Pro League en wordt er CEO. Waren Van Peel en hij het wachten op het echte voorzitterschap moe?

Niet elke troonpretendent is, zoals de Britse prins Charles, bereid om decennia te wachten op zijn kroning. N-VA heeft op dit moment ook maar weinig hoge functies te verdelen, buiten de Vlaamse ministerposten en het voorzitterschap. “Al die speculaties zijn onzin,” zegt Demir. “Was ze gebleven, dan kon ze in 2024, als we coalities kunnen smeden natuurlijk, minister worden.”

Het model-Herman De Croo

Het valt wel op dat steeds meer politici niet ten koste van alles, en vooral zichzelf en hun gezin, dezelfde job blijven uitoefenen in de politiek. Het model ‘Herman De Croo’ – 52 jaar parlementslid – lijkt wat uit de mode. Net als Van Peel hekelde de groene partijvoorzitter Meyrem Almaci bij haar afscheid de bagger waar ze elke dag door moet waden op sociale media. Zij gaf dit weekend de fakkel als voorzitter door.

Minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès (MR) en Gents schepen Elke Decruynaere (Groen) legden de afgelopen maanden wegens persoonlijke omstandigheden hun mandaten neer. Wilmès verwees naar de agressieve hersenkanker van haar man – ze wil er zijn voor hem en haar kinderen –, Decruynaere ging niet in op haar privéleven. Ook bij Van Peel spelen er privémotieven, maar daar wil ze niks over kwijt. Ze schreef in de laatste alinea van haar brief: “Alle mogelijke analyses ten spijt, dit is een persoonlijke beslissing die met veel meer te maken heeft dan alleen mijn job.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234