Dinsdag 22/10/2019

Europese Unie

Diner brengt Europese jobcarrousel op gang

Belgisch premier Charles Michel en zijn Nederlandse evenknie Mark Rutte vertegenwoordigen de liberale familie. Beeld ANP

Voor het eerst schuiven zes premiers namens de drie grootste politieke partijen aan tafel om te onderhandelen over de verdeling van de EU-topbanen. Charles Michel (MR) is vanavond een van hen.

Het is het startschot van een twee weken durend diplomatiek offensief op meerdere fronten met een hoge inzet: het programma én de poppetjes voor de toekomst van Europa.

Premier Charles Michel en zijn Nederlandse collega Mark Rutte vertegenwoordigen de liberalen. De belangen van de sociaaldemocraten worden behartigd door de Spaanse premier Pedro Sánchez en zijn Portugese collega António Costa. De christendemocratische stem komt van de Kroatische premier Andrej Plenkovic en de Letse minister-president Krisjanis Karins.

De Groenen, de grote winnaar van de Europese verkiezingen, zitten niet aan tafel - er is nog steeds geen groene premier.

Aftasten en afstrepen

Het etentje is de eerste “zichtbare” stap na de Europese verkiezingen om de topbanen te verdelen. Het gebeurt nog steeds achter gesloten deuren, in het Brusselse Egmontpaleis, maar tot nog toe vonden dit soort bijeenkomsten überhaupt niet plaats en werd het spel om de poppetjes in schimmiger sferen en wandelgangen gespeeld.

Vanavond gaat het volgens betrokkenen om “aftasten en afstrepen”: wie zijn beschikbare kandidaten, wie is kansloos? Maar de premiers praten ook over het programma bij de meest begeerde toppositie: die van de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie.

Michel is behalve gastheer ook belanghebbende: zijn naam wordt vaak genoemd als de nieuwe EU-president, de tweede beschikbare topjob. Ruttes naam valt ook regelmatig voor die baan, maar hij ontkent met klem de Nederlandse politiek te zullen verlaten. Sánchez zou de nieuwe EU-buitenlandchef kunnen worden.

Dubbele pet

Rutte zit met twee petten op aan tafel. Als partijonderhandelaar moet hij zich hard maken voor de meest kansrijke liberaal voor het Commissievoorzitterschap: de Deense commissaris Margrethe Vestager. Maar hij heeft ook de kaart van Frans Timmermans in zijn binnenzak, de Nederlandse PvdA'er die namens de sociaaldemocraten op dezelfde baan aast. Vorige week beloofde Rutte, toen als premier van Nederland, ernaar te streven dat “een goede Nederlander op de mooiste portefeuille komt”.

De christendemocraten Plenkovic en Karins menen dat hun Spitzenkandidat, de Duister Manfred Weber, dé man is om huidig Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker op te volgen. De christendemocraten zijn de grootste in het Europees Parlement en willen die positie verzilveren. Ze doen daarbij een in hun ogen royaal aanbod: ze zien af van alle andere EU-topbanen. Een geste die volgens andere partijen vooral de arrogantie van de christendemocratische “machtsmachine” bevestigt.

Parlement

Ondertussen zit het Europees Parlement niet stil; de nieuwe Commissievoorzitter moet ook daar met absolute meerderheid worden goedgekeurd. De leiders van de vier grootste fracties besloten deze week - ook voor het eerst - gezamenlijk een programma voor de Commissie te schrijven, als tegenwicht voor de plannen van de regeringsleiders. Hier zitten de Groenen er wel bij.

Ondertussen wordt er natuurlijk druk gebeld, gemaild en ge-sms't tussen alle kandidaten, mogelijke kandidaten en regeringsleiders en reist EU-president Donald Tusk de hoofdsteden af in zijn rol van 'informateur'.

De tijd dringt. Tusk wil op de volgende EU-top (20-21 juni) een akkoord over alle topbanen (naast Commissievoorzitter, EU-president en EU-buitenlandchef ook een nieuwe voorzitter van de ECB en van het Europees Parlement). Als dat lukt, zou de EU zichzelf overtreffen - waarschijnlijk is het dus niet. Diplomaten houden rekening met een extra EU-top net voor het nieuwe parlement voor het eerst in Straatsburg bijeenkomt (2 juli). Ligt er ook dan nog geen akkoord, dan voorspellen EU-ambtenaren een 'crisiszomer'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234