Dinsdag 23/07/2019

Gerecht

Deze beslissing kan gevolgen hebben voor de uitwijzingen naar Sudan

Afrikaanse vluchtelingen in het Brusselse Maximiliaanpark. Heel wat andere Sudanezen zitten allicht in dezelfde situatie als de landgenoot in kwestie. Beeld Tim Dirven

Het uitwijzingsbevel van een Sudanees uit het Maximiliaanpark is geschorst, omdat de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) onvoldoende kon uitsluiten dat hij bij terugkeer gefolterd of onmenselijk behandeld zou worden. De schorsing kan gevolgen hebben voor de overige uitwijzingen naar Sudan.

Toen hij gisteren in de Kamer uitleg verschafte over de Sudanese identificatiemissie, liet premier Charles Michel (MR) er geen misverstand over bestaan: voor uitwijzing "analyseert de Dienst Vreemdelingenzaken het eventuele risico van een schending van artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat onmenselijke en vernederende behandelingen verbiedt". Michel noemde het een "sleutelprincipe" in vluchtelingenrecht, dat ook geldt bij terugkeer van een migrant.

Diezelfde dag heeft de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RVV) een arrest geveld waaruit blijkt dat de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) die analyse net onvoldoende doet. De RVV heeft daarom het bevel om het grondgebied te verlaten, uitgereikt aan een Sudanees die zijn toevlucht had gezocht in het Maximiliaanpark, geschorst. "De uitspraak stelt dat de DVZ - en niet de migrant - moet onderzoeken of zijn uitwijzing artikel 3 zou schenden", zegt Frédéric Tamborijn, persmagistraat bij de RVV.

Het gaat om een Sudanees uit Darfur, die deel uitmaakt van een volk dat bedreigd wordt met genocide. Hij kwam via Libië naar Italië en vervolgens via Frankrijk naar ons land. In Frankrijk had hij een asielaanvraag ingediend.

'Nood aan eenvormige rechtspraak'

Het kabinet van staatssecretaris Theo Francken (N-VA) stelt dat de DVZ nooit de bedoeling had om hem naar Sudan terug te sturen, en dat artikel 3 daarom niet van toepassing is. De DVZ wou zoals gebruikelijk eerst die twee Europese landen vragen om deze migrant terug te nemen, maar de RVV stelt in zijn arrest dat dit onvoldoende gegarandeerd kon worden.

"Het is jammer te moeten vaststellen dat deze Sudanees de mogelijke schending van artikel 3 slechts inroept tijdens zijn beroep bij de RVV, maar nooit asiel heeft aangevraagd in België, of terugkeert naar Frankrijk voor zijn asielaanvraag", zegt het kabinet-Francken.

De toetsing aan artikel 3 is altijd een individuele toets. Geval per geval moet de DVZ kijken of de migrant in kwestie vervolging, foltering of een slechte behandeling riskeert. Bovendien gaat het in deze zaak om een uitwijzingsbevel vlak voor de Sudanese identificatiemissie van start ging.

Toch heeft dit arrest gevolgen voor de overige Sudanese migranten uit het Maximiliaanpark, want de RVV nam zijn beslissing bij Verenigde Kamers. De Raad komt dan met verschillende rechters samen, net omdat er zoveel soortgelijke dossiers zijn. "Deze uitspraak zet de lijnen uit om een eenvormige rechtspraak te hebben", zegt Frédéric Tamborijn van de RVV.

Ook de advocaat van de Sudanees in kwestie denkt dat de uitspraak niet zonder gevolg zal blijven. "Het is erg waarschijnlijk dat vrijwel alle Sudanese migranten in dezelfde situatie zitten." Zijn cliënt verblijft momenteel in het gesloten centrum van Vottem. Met de schorsing in hand zal zijn advocaat vragen om de annulering van het uitwijzingsbevel en zijn vrijlating.

Sinds de identificatiemissie uit Sudan aan het licht kwam, benadrukten Francken, minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon, en nu dus ook de premier, dat de DVZ altijd toetst aan artikel 3 van het Verdrag voor de Rechten van de Mens.

"Misschien zijn er intussen instructies geweest, maar dat was bij deze beslissing van de DVZ, vlak voor de identificatiemissie, niet het geval", zegt Frédéric Tamborijn van de RVV.

Ook in juli kwam er een Sudanees vrij omdat de DVZ bij zijn uitwijzing onvoldoende was nagegaan of zijn veiligheid bij terugkeer gegarandeerd was.

Het kabinet Francken stelt dat DVZ "in de toekomst dergelijke dossiers nog duidelijker en grondiger zal beargumenteren".

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden