Donderdag 06/08/2020

AnalyseVerenigde Staten

Democraten wisten: een al te brede ‘weg-met-Trump’-aanklacht mocht het niet worden

De Democratische top maakt twee impeachmentartikelen bekend, met links de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi, en commissievoorzitters Jerrold Nadler (m) en Adam Schiff (r).Beeld AP / Susan Walsh

Met twee concrete beschuldigingen hebben de Democraten het impeachmentonderzoek naar de Amerikaanse president Donald Trump afgesloten. De komende dagen wordt daar nog over gedebatteerd, waarna het Huis van Afgevaardigden er naar verwachting volgende week over gaat stemmen.

Als een meerderheid zich er dan in kan vinden, is Trump de derde president in de Amerikaanse geschiedenis die wordt ‘ge-impeacht’.

Met twee concrete beschuldigingen hebben de Democraten het impeachmentonderzoek naar de Amerikaanse president Donald Trump afgesloten. De komende dagen wordt daar nog over gedebatteerd, waarna het Huis van Afgevaardigden er naar verwachting volgende week over gaat stemmen. Als een meerderheid zich er dan in kan vinden, is Trump de derde president in de Amerikaanse geschiedenis die wordt ‘ge-impeacht’.

Zo’n impeachment is te vergelijken met de aanklacht in een rechtszaak: het betekent dat de president in staat van beschuldiging wordt gesteld. De rechtszaak zelf wordt vervolgens in de Senaat gevoerd, waarschijnlijk vanaf januari, waarbij de honderd senatoren als jury (of, vertaald naar de Nederlandse situatie, als rechter) fungeren. Voor een schuldigverklaring en afzetting is daar een tweederde meerderheid nodig. Het is onwaarschijnlijk dat dat gebeurt, omdat er naar verwachting niet veel Republikeinse senatoren zijn die “hun” president zullen afvallen.

Politieke manoeuvres

De Democraten hebben de afgelopen twee maanden onderzoek gedaan naar politieke manoeuvres van Trump in Oekraïne, en daaruit twee druppels gedestilleerd: machtsmisbruik en obstructie van het Congres. Trump heeft zijn presidentiële macht misbruikt voor persoonlijk politiek gewin, en vervolgens dat onderzoek geblokkeerd door getuigen en documenten weg te houden van de commissies die het fijne wilden weten van die manoeuvres, zo luidt de aanklacht.

Donald Trump op een campagnemeeting.Beeld AFP

Ondanks de tegenwerking is er “overweldigend bewijs”, zei Adam Schiff, de Democratische voorman van de Inlichtingencommissie die het onderzoek leidde. Alles begon met een telefoontje tussen Trump en de Oekra­iense president Volodymir Zelenski op 25 juli, waarin Trump om “een gunst” vroeg aan zijn collega. Uit de getuigenissen van Amerikaanse diplomaten en adviseurs de afgelopen weken voor het Congres bleek dat Trump Zelenski 400 miljoen dollar militaire steun en een bezoek aan het Witte Huis als worst voorhield, als Zelenski een corruptie-onderzoek zou aankondigen naar de Democratische presidentskandidaat Joe Biden en zijn zoon Hunter, die een goedbetaald commissariaat had bij een Oekraïens energiebedrijf.

De twee impeachmentartikelen “passen bij eerdere misdragingen van Trump”, zei Jerrold Nadler, de voorzitter van de juridische Congrescommissie die de aanklacht heeft opgesteld. Want Trump vroeg ook tijdens de verkiezingen van 2016 hulp aan een buitenlandse mogendheid (Rusland), om een politieke rivaal (Hillary Clinton) in problemen te brengen, en blokkeerde volgens speciaal rapporteur Robert Mueller ook destijds het onderzoek naar die ouvertures.

Maar de Democraten gingen niet zo ver dat ze dat eerdere verdachte gedrag van de president in deze impeachment hebben opgenomen. Dat is een politieke keuze: de Democraten hopen met een scherp gestelde, beperkte aanklacht zo veel mogelijk van hun partijgenoten binnenboord te houden. Volksvertegenwoordigers uit gematigde districten, die vorig jaar zijn gekozen met hulp van stemmers uit het politieke midden, zouden hun herverkiezing volgend jaar (verder) in gevaar brengen als ze een al te brede “weg-met-Trump”-aanklacht zouden moeten verdedigen.

Zwakker

Dat betekende wel dat de Democraten ‘obstructie van de rechtsgang’ (waar Mueller genoeg grond voor zag) hebben ingeruild voor het zwakkere ‘obstructie van het Congres’.

Beeld AFP

Tijdnood speelde daarbij een rol. Een juridische route om Trump tot vrijgave van getuigen en documenten in het Oekraïne-onderzoek te dwingen zou maanden, zo niet jaren hebben gekost, omdat Trumps advocaten elke stap zouden hebben aangevochten, zei Schiff dinsdag. Dat proces zou niet voor de verkiezingen van 2020 zijn afgerond, zei hij. “Waarom wachten jullie daar niet op?” is een argument dat hierop neerkomt: Waarom laten jullie hem niet valsspelen in nóg een verkiezing?”, zei Schiff. Maar doordat er geen tijd is voor een rechtsgang, is er dus nu ook geen obstructie van de rechtsgang waarvan Trump kan worden beschuldigd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234