Zaterdag 19/09/2020

Federale formatie

Delicate opdracht voor De Wever en Magnette: welke blauwe en groene kaarten voegen ze toe aan hun kaartenhuis?

Koning Filip met preformateurs Bart De Wever (N-VA) en Paul Magnette (PS).Beeld BELGA

Nu preformateurs Bart De Wever (N-VA) en Paul Magnette (PS) een verlenging van hun opdracht hebben gekregen, proberen ze uit te vlooien welke blauwe en groene kaarten ze aan hun kaartenhuis kunnen toevoegen. Een delicate opdracht.

De komende dagen zitten de belangrijkste adviseurs van N-VA en PS, de zogenaamde sjerpa’s, samen in een aantal technische werkgroepen. In nauw overleg met de rest van de bubbel van vijf – CD&V, cdH en sp.a – zullen ze nagaan waar er nog gesleuteld kan worden aan hun ‘kaartenhuis’. Dat is de fragiele deal tussen PS en N-VA, waarin de socialisten sociale maatregelen binnenhalen en N-VA uitzicht krijgt op een verregaande institutionele hervorming.

Preformateurs Bart De Wever (N-VA) en Paul Magnette (PS) kregen afgelopen zaterdag een tweede verlenging van hun opdracht. Op 17 augustus verwacht de koning hen opnieuw op het paleis. Hij roept alle betrokken partijen op “om een grote verantwoordelijkheidszin aan de dag te leggen om spoedig tot een regeerakkoord te komen”. Daarmee richt hij zich tot de preformateurs en hun bubbel, maar ook tot de liberalen en de groenen.

De Wever en Magnette beschouwen deze week als de ultieme kans om hun bubbel van vijf uit te breiden met minstens één partij. Op dit moment vertegenwoordigt de bubbel 69 van de 150 zetels in de Kamer. Of 70 als je voormalig PS’er Emir Kir meetelt, die heeft beloofd dat hij zou blijven meestemmen met PS. Hoe dan ook: de essentie blijft dat ze nog minstens één partij tekortkomen om een volwaardige meerderheid te vormen.

Afkoeling

Deze verlenging bezorgt de onderhandelaars alleszins een broodnodige afkoeling. Vorige week kookten de potjes over toen De Wever en Magnette tevergeefs de liberalen uit elkaar probeerden te spelen. Daarna flirtten ze met de groenen en stuurden ze de boodschap uit dat ze een minderheidsregering overwegen. Als het zo zit, dan werken we niet mee, antwoordden de liberalen en de groenen.

Officieel hebben de preformateurs veto’s noch voorkeuren. De partij die ze meenemen in hun regering, zal die zijn die zich het snelst kan vinden in hun project, klinkt het. In de praktijk kijken ze toch vooral naar de liberalen, en liefst alleen Open Vld. Wel staat er woensdag nog een vergadering gepland met de onderhandelaars van Groen en Ecolo. Een vergadering die naar verluidt ernstig wordt genomen.

Vorige week formuleerden de groenen een aantal inhoudelijke wensen tegenover de preformateurs. Ze missen klimaatambitie en passen voor de institutionele hervormingen in de startnota, waaronder het plan om twee à drie jaar te regeren en dan een staatshervorming door te voeren. “Dit lijkt op een boedelscheiding”, zei Groen-onderhandelaar Kristof Calvo in deze krant (DM 8/8). Los van de inhoudelijke kloof gaapt er ook een kloof van wantrouwen tussen N-VA en Ecolo.

Delicaat evenwicht

De hamvraag is nu welke elementen de preformateurs in hun startnota kunnen integreren om de liberalen of de groenen tegemoet te komen. De Wever en Magnette hebben altijd gezegd hoe delicaat het evenwicht in hun deal is. Ze moeten allebei een flink deel van hun partijprogramma realiseren om de samenwerking te kunnen verkopen. “Gewoon iets schrappen en elders iets anders toevoegen, dat gaat niet”, klinkt het in de omgeving van de onderhandelaars.

Maar de huidige nota is niet te nemen of te laten. Na het powerplay van de voorbije weken lijken de preformateurs milder geworden. Ze beseffen dat ze hun coalitiepartners toch wat meer inhoudelijke bewegingsruimte moeten gunnen. Al is het maar omdat er ook binnen de bubbel van vijf nog behoorlijk wat discussie is. CdH-voorzitter Maxime Prévot zei vrijdag dat de communautaire plannen in de nota moeten worden bijgestuurd.

De liberalen zijn “in blijde verwachting” van een eventueel compromisvoorstel. Tegelijk waarschuwen ze dat louter een paar blauwe accenten niet zullen volstaan. Volgens hen moeten De Wever en Magnette nu maar eerst duidelijk maken of ze echt met hen in zee willen of niet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234