Zondag 18/08/2019

CETA

De Wever over CETA-onderhandelingen: "Slecht theater"

Nu er een akkoord is tussen de verschillende Belgische deelstaten over CETA, het Europees-Canadees handelsverdrag, stromen de reacties vanuit verschillende politieke hoeken binnen. "Er is inhoudelijk niets aan het verdrag veranderd", aldus Bart De Wever (N-VA). Eerder had ook premier Michel gezegd dat er "geen komma" is gewijzigd.

N-VA-voorzitter Bart De Wever. Beeld BELGA

"Politiek is slecht theater met schitterende acteurs." Zo reageert N-VA-voorzitter Bart De Wever op het Belgisch akkoord over CETA, bij VTM NIEUWS. "Dus het ging niet over de inhoud, het ging over de verhouding van de PS tot extreemlinks. En daarvoor moest heel de wereld aan een elastiekje hangen."

Volgens De Wever is het dus duidelijk dat de PS zich geprofileerd heeft om de opkomst van de extreem-linkse PGTB, de Waalse tak van de Partij van de Arbeid, te stuiten. "Ik hoop dat we nu kunnen overgaan tot de orde van de dag", zegt De Wever nog. "Dat men met onze voeten speelt, zijn we al heel lang gewoon. Maar dat de PS nu ook nog Europa en de rest van de wereld gaat lam leggen voor interne kwesties, dat vind ik er heel zwaar over." 

Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) toonde zich in Terzake verbaasd over de hoerastemming bij links. "Mijn mond valt open als ik hoor dat er nu eindelijk transparantie is en dat dit het einde betekent van de achterkamerpolitiek. Er is van 2009 tot 2014 onderhandeld over CETA, de discussie is afgerond onder de regering-Di Rupo, in totaal zijn er meer dan dertig vergaderingen over geweest... Dan is het rijkelijk laat om op het einde, twee jaar na het afronden van de onderhandelingen, opnieuw een democratisch debat te willen voeren." Bovendien stonden de zogenoemde verwezenlijkingen van Magnette al in het verdrag, aldus Bourgeois. "We hebben niet meer onderhandeld over de inhoud", klonk het.

Eenzelfde geluid was ook te horen bij premier Charles Michel. Het vrijhandelsakkoord met Canada (CETA) is "een internationale rechtsnorm waaraan geen komma is gewijzigd". Dat heeft Michel in de Kamer verklaard na het intra-Belgisch akkoord over het CETA. Een "gedeelde interpretatief instrument" zal eveneens juridische gevolgen hebben. Daarnaast is sprake van meer dan 35 verklaringen van de Europese Commissie, de Europese Raad en de lidstaten "die engageren wie ze uitspreken".

Premier Michel geeft meer uitleg in de Kamer over het CETA-akkoord. Beeld Tim Dirven

Michel had vanmiddag al tijdens een lang telefoongesprek zijn Canadese ambtgenoot Justin Trudeau ingelicht over het akkoord dat hij bereikte met de leiders van de deelstaten over het Europees-Canadese handelsverdrag CETA. Hij sprak intussen ook met Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en Europees president Donald Tusk over het akkoord dat de weg moet plaveien voor de Belgische instemming met de ondertekening van CETA.

De Canadese premier Justin Trudeau. Beeld REUTERS

De eerste minister kreeg tijdens het wekelijkse vragenuurtje vragen voorgeschoteld over het handelsakkoord. Op het moment van de indiening van de vragen, was het intra-Belgisch akkoord nog niet beklonken. PS noch cdH, die beiden de Waalse regering vormen, hoorde bij de vraagstellers. 

Het onafhankelijke Kamerlid Hendrik Vuye stelde zich vragen bij het juridisch gewicht van het bereikte akkoord. "De juridische waarde is nul", stelde de grondwetspecialist. Volgens hem zal geen enkele rechter er ooit rekening mee houden.

"Merci Paul"

De rest van de oppositie schoot op de manier van werken binnen de Europese Unie of zag een kantelmoment in de manier waarop handelsverdragen tot stand komen. "De Europese Unie aanvaardt geen debat. De mensen mogen alleen spreken als ze ja zeggen", laakte Raoul Hedebouw (PVDA). "Merci Paul", stak Dirk Van der Maelen (sp.a) van wal. "Wat minister-president Magnette de afgelopen weken heeft bewerkstelligd, is dat er een kanteling komt in het debat over vrijhandelsakkoorden, die vroeger kritiekloos door het parlement werden gejaagd". Volgens Wouter De Vriendt (Groen) zijn er "handelsakkoorden 2.0" nodig. "Dit moet een wake up call zijn. De tijd van de oude, geheimzinnige, onevenwichtige akkoorden ligt achter ons."

"CETA kan onverminkt en ongeschonden doorgaan", klonk het dan weer tevreden bij fractieleider Patrick Dewael (Open Vld). Hij herkende in de argumenten tegen het CETA vooral angst voor digitalisering en globalisering en trok daarbij de vergelijk met het protectionistische discours van de Amerikaanse presidentskandidaat Donald Trump "om zich af te schermen van de buitenwereld". Dewael richtte zich daarbij rechtstreeks tot Hedebouw. "De communisten hebben ervaring in het bouwen van muren. Het duurt decennia om ze nadien te slopen".

Patrick Dewael (Open Vld). Beeld Photo News

Hij ontkende ook dat er sprake is van een democratisch deficit in de totstandkoming van het handelsakkoord. "Vlak voor de ondertekening van het akkoord de ganse Europese Unie gijzelen, is niet fatsoenlijk", stelde Dewael, die herhaalde dat het om een exclusieve Europese bevoegdheid gaat. "Laat Europa die ten volle uitoefenen".

Van der Maelen riep de premier en Kamervoorzitter Siefgfried Bracke nog op de tekst van het akkoord in de Kamer neer te leggen en er een plenair debat over te organiseren. Op die vraag werd niet ingegaan. 

"Doodsteek voor TTIP"

"Dit CETA-akkoord is de norm voor toekomstige handelsverdragen", zo reageerde Waals minister-president Paul Magnette  dan weer op het bereikte akkoord over het handelsverdrag met Canada. "Dit CETA-akkoord is de doodsteek voor TTIP", zegt hij aan Le Soir.

Magnette belichaamde het verzet in Wallonië tegen het Europees-Canadese handelsverdrag sinds hij op 14 oktober in het Waalse parlement aankondigde dat hij de federale regering niet de bevoegdheid zou verlenen om het akkoord te ondertekenen zolang niet tegemoet was gekomen aan de Franstalige bezwaren. "De onderhandelingen waren zeer hard, er was veel druk, maar we hebben ons nooit een deadline laten opleggen", zo blikt hij terug op veertien dagen van intense onderhandelingen met Canada en Europa en in België.

Paul Magnette (PS). Beeld REUTERS

Het akkoord dat vandaag met de federale regering werd gesloten, vormde volgens Magnette "de laatste kleine stukjes" van het akkoord met Canada, de 35 gemeenschappelijke verklaringen met de Europese Commissie en het intra-Belgische akkoord. De grootste overwinning volgens hem: de vooruitgang die is geboekt met betrekking tot het mechanisme voor de geschillenbeslechting tussen investeerders en overheden. "In het verdrag was niets gepreciseerd over de rechters. We hebben gevraagd dat de hoogste normen voor hen zouden gelden, geïnspireerd op het Europese Hof van Justitie", zo stelde hij.

Het akkoord is volgens Magnette de nieuwe norm voor toekomstige handelsverdragen. "Dit CETA-akkoord is de doodsteek voor het TTIP", reageert hij aan Le Soir.

"Voorzichtig optimistisch"

Aan Canadese kant reageert men "voorzichtig optimistisch". "Als dit geconcretiseerd wordt, is dat uitstekend nieuws, ook voor de francofone wereld", aldus Stéphane Dion, de Canadese minister van Buitenlandse Zaken.

Ook minister van Handel Chrystia Freeland, die vorige week in Namen nog met de tranen in de ogen moest vaststellen dat de Europeanen niet in staat bleken een akkoord te sluiten, blijft voorzichtig in afwachting van de afhandeling van de laatste stappen op Belgisch en Europees niveau. "Dit is een positieve ontwikkeling, maar er is nog werk te doen", zo zei haar woordvoerster.

Canadees minister van Buitenlandse Zaken Stéphane Dion. Beeld REUTERS

CETA moest vandaag ondertekend worden op een Europees-Canadese top in Brussel, maar premier Justin Trudeau moest zijn reis naar Europa annuleren omdat België het licht niet op groen kon zetten omwille van het verzet van de PS en cdH in de deelstaten waar ze deel uitmaken van de meerderheid. "We zullen bewijzen dat het mogelijk is om handel te drijven en een progressief beleid te hebben voor het milieu, de volksgezondheid en het sociaal beleid", aldus Dion. 

De ambassadeurs van de lidstaten van de Europese Unie hebben intussen het pad geëffend voor de ondertekening van het Europees-Canadese vrijhandelsverdrag CETA, zo heeft het Slovaakse voorzitterschap meegedeeld.

De ambassadeurs hechtten hun goedkeuring aan het hele pakket van beslissingen en verklaringen rondom CETA, inclusief de Belgische verklaring waarover de federale regering en de deelstaten een akkoord bereikten. De formele beslissing door de regeringen vindt zijn beslag via een schriftelijke procedure die verstrijkt op vrijdag middernacht. "Het voorzitterschap hoopt dat, nadat alle procedures afgerond zijn, we in staat zullen zijn om te zeggen dat de EU klaar is om CETA te ondertekenen", klinkt het.

De ambassadeurs waren donderdag om 16.30 uur bijeengekomen nadat de federale regering en de deelstaten in België een gemeenschappelijk standpunt hadden bereikt. Door het verzet in het Franstalige landsgedeelte was België de enige lidstaat die het licht nog niet op groen had kunnen zetten voor de ondertekening van het handelsakkoord. Daardoor viel een voor donderdag geplande Europees-Canadese top in het water. De betrokken regionale parlementen in België hebben eveneens tot vrijdag middernacht de tijd om zich uit te spreken over het akkoord. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden