Maandag 25/05/2020

Federale formatieUpdate

▶ De Wever (N-VA) zet Open Vld en CD&V verder onder druk: ‘Niet plooien voor bevelen van PS’

Beeld Photo News

N-VA-voorzitter Bart De Wever roept de Vlaamse partijen op om “niet te plooien voor de oekazes van de PS en een Vlaams front te vormen”. Dat zei hij voor de start van het partijbureau. CD&V en Open Vld “passen voor oorlogstaal”, reageren ze.

De PS heeft volgens De Wever een dictaat uitgevaardigd dat de regering een minderheid moet hebben aan Vlaamse kant en een links beleid moet voeren, maar Vlaanderen kan niet gevraagd worden om de rekeningen te blijven betalen, klonk het.

“Het kan niet dat een kleine partij als de PS haar wil oplegt”, vond de N-VA-voorzitter. Hij wees erop dat Open Vld al in december ‘geplooid’ was en dat de druk op CD&V ‘extreem groot’ zal worden om ook te plooien.

“Ik lanceer een oproep om dat niet te doen”, zei De Wever, die erop wees dat een linkse regering niet is wat de Vlaamse kiezer gewild heeft. “Het is dan ook onverantwoord om in een linkse regering te stappen”, luidde het. Voor hem zou het “moeilijk te begrijpen” zijn dat Open Vld en CD&V zouden “verloochenen wat ze in het Vlaams regeerakkoord hebben afgesproken”.

‘Eendrachtig’

Eerder benadrukte ook De Wevers partijgenoot Theo Francken al dat de volgende federale regering een meerderheid aan Vlaamse kant nodig heeft, wat niet het geval is bij een zogenoemde ‘Vivaldi’-coalitie (van liberalen, socialisten, groenen en CD&V). “We moeten eendrachtig zijn als Vlaamse partijen, zodat de Franstaligen en vooral de PS inzien dat ze daar geen wig tussen kunnen drijven (...) Als de Vlamingen nu de hakken niet in het zand zetten, dan komt er een regering zonder Vlaamse meerderheid en dat willen we zeker niet”, zei Francken in De ochtend op Radio 1.

Voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA).Beeld BELGA

“We zullen ons niet neerleggen bij het dictaat uit Charleroi (waar Magnette burgemeester is, DBA)”, zegt Francken. “De eerste honderd dagen na de verkiezingen wilde de PS niet aan tafel met de N-VA, en nu ze het toch doet, blijkt het allemaal maar voor de schijn en deelt ze een forse ezelsstamp uit aan Koen Geens en de N-VA.”

Ook al is hij niet opgezet met het veto van de Franstalige socialisten, toch sluit Francken een regering met zowel PS als N-VA niet helemaal uit. “We hebben altijd een akkoord kunnen sluiten met de sociaaldemocratie in de verdere ontvoogding van de Vlamingen”, brengt hij in herinnering.

Confederalisme

Bovendien zijn PS en N-VA genoodzaakt om met elkaar te praten, benadrukt Francken. “Vroeg of laat moet je altijd met de PS rond de tafel, is het nu niet, dan na nieuwe verkiezingen, en anders in 2024.” Al is het maar om de boedelscheiding af te spreken. “Het land is op, we moeten naar een confederale ommeslag gaan”, klinkt het.

“Het federalisme is aan de doodstrijd bezig, maar de PS en de andere Franstalige partijen willen dat niet onder ogen zien”, stelt ook De Wever. Bij de Franstalige kopstukken is dat besef er wel, maar ze durven het niet toe te geven, vervolgde hij.

Of het de komende maanden tot een nieuwe stembusgang komt, kan Francken niet zeggen. “N-VA zit niet aan te sturen op nieuwe verkiezingen”, zegt hij. “Maar we zijn ook niet bang voor nieuwe verkiezingen.”

‘Doen niet mee aan oorlogstaal’

De Wever richtte zich met zijn uitspraak in de eerste plaats tot Open Vld en CD&V. Maar die zijn niet opgezet met de druk van de N-VA-voorzitter. Zijn oproep om “een front te vormen” valt niet in goede aarde bij Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten. “Een front vormen is oorlogstaal. Daar doet Open Vld niet aan mee”, zegt ze op Twitter. “Wij kiezen voor samenwerking. Niet tégen de anderen, maar vóór een beter België.” 

Rutten voegt er ook nog fijntjes aan toe dat de enige alliantie die ze aangaat er een met de Franstalige zusterpartij MR is.

CD&V: ‘Schuld niet in onze schoenen schuiven’

Ook  CD&V-voorzitter Joachim Coens ziet geen heil in fronten en oorlogstaal. Hij waarschuwt de Franstalige partijen wel. “Als zij een Nederlandstalige meerderheid blijven onmogelijk maken, dan is er een groot probleem.”

“Ondanks de taal van de PS en hoewel de ontgoocheling bij ons groot is, praat ik liever niet in termen van fronten of oorlogstaal”, stelde voorzitter Coens na afloop van het partijbureau. “Wij hebben het beste gegeven om te zoeken naar een stabiele meerderheid met een meerderheid aan beide kanten van de taalgrens. Wat ons betreft, zijn wij niet meer aan zet”.

Door het njet van Magnette is in theorie enkel een zogenaamde Vivaldi-coalitie nog een mogelijkheid, dus een ploeg met socialisten, liberalen en groenen, aangevuld met CD&V. Die heeft geen meerderheid aan Vlaamse kant. “Wij stellen geen veto’s, maar wij hebben wel de stellige overtuiging dat voor een volwaardige regering met een volwaardig programma een meerderheid een belangrijke voorwaarde is”, reageert Coens.

PS-voorzitter Paul Magnette.Beeld Photo News

PS ‘zal altijd constructief zijn’

De PS wil constructief blijven in de federale regeringsvorming, ook nu de paars-gele piste dood en begraven is. Dat verzekerde voorzitter Paul Magnette na afloop van het partijbureau van de Franstalige socialisten. “We willen oplossingen voor de uitdagingen in dit land, vooral voor de sociale uitdagingen”, zei hij. “Daar zullen we ons voor blijven inzetten.”

De oproep van N-VA-voorzitter Bart De Wever om een Vlaams front te vormen tegen de PS, heeft Magnette niet verrast. “We weten dat de N-VA met haar houding de Belgen wil verdelen, maar we zullen ons niet laten meeslepen op die helling. Wij willen geen fronten bouwen, wij willen bruggen bouwen.”

Wat het institutionele betreft, bleef Magnette veeleer op de vlakte. “We kunnen erkennen dat België niet goed functioneert. Maar op dit moment is er geen verklaring tot herziening van de grondwet, noch een tweederdemeerderheid die een staatshervorming zou toelaten.” Op dit moment gaat het om een ‘theoretische kwestie’, zegt Magnette.

Zijn partijgenoot en voormalig Brussels minister-president Charles Picqué had voor aanvang van het partijbureau nog gezegd dat de Franstaligen zich moeten opmaken voor een nieuwe institutionele ronde, maar voor de PS-voorzitter is dat eerder een werf voor de lange termijn. “Tegen 2024 zullen we moeten nadenken over hoe we België efficiënter kunnen maken”, klonk het.

De prijs voor de N-VA

Als het in ons land op korte termijn tot nieuwe federale verkiezingen komt, is het volgens Louis Tobback (sp.a) “zeer waarschijnlijk dat De Wever nadien niet meer in dezelfde machtspositie zit van vandaag”. Tijdens een lezing in Leuven wees Tobback er maandag op dat de N-VA veel meer te vrezen heeft van de verkiezingen dan de PS.

Tobback wees hierbij op voorspellingen - “die nog moeten bewaarheid worden” - dat het Vlaams Belang zou winnen bij nieuwe verkiezingen. “De Wever zal daar het eerste slachtoffer van zijn. Hij heeft er bij verkiezingen in mei vorig jaar al 280.000 stemmen aan verloren en dat gaat zich wellicht herhalen. Sp.a, CD&V en Open Vld daarentegen hebben ‘al gegeven’ en om die reden niet veel meer te verliezen”.

De gevolgen van nieuwe verkiezingen zullen voor de N-VA volgens Tobback groot zijn. De N-VA is vandaag de dag mathematisch ‘incontournable’ voor een Vlaamse meerderheid, maar vraag is of dat ook nadien nog het geval zal zijn. “De prijs voor de N-VA om na nieuwe verkiezingen op federaal niveau een Vlaamse meerderheid te maken zal misschien veel lager zijn dan vandaag”.

“Ik heb altijd gedacht dat N-VA en PS tot een akkoord zouden komen. Het is nog altijd niet uitgesloten, maar het wordt wel zeer moeilijk”, aldus Tobback. De kans dat er op korte termijn verkiezingen komen is volgens hem dan ook groter dan dat die er niet komen. “Dat zal puur afhangen van de laatste interne peilingen die sommige partijen gaan houden”, aldus het gewezen socialistische kopstuk. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234