Maandag 10/08/2020

Politiek

De Wever en Magnette willen gas geven, maar liberalen blijken taaie klanten

Koning Filip ontvangt Paul Magnette en Bart De Wever op het paleis, vorige week donderdag.Beeld Photo News

Preformateurs Bart De Wever (N-VA) en Paul Magnette (PS) brengen vandaag een eerste verslag uit bij de koning. Het duo hoopt zo snel mogelijk te kunnen starten met een echte formatie, maar de liberalen blijken taaie klanten.

Om halfdrie vrijdagmiddag worden N-VA-voorzitter Bart De Wever en PS-kopman Paul Magnette op het paleis verwacht voor een eerste tussenstand van hun koninklijke opdracht. In het ideale scenario hadden de twee gehoopt om vrijdag al over te gaan tot een volwaardige formatie. Maar donderdagavond bleek het nog te vroeg voor een versnelling. Eerst moeten de liberalen nog mee in bad worden getrokken.

Magnette en De Wever legden afgelopen dinsdag een inhoudelijke nota voor aan de liberale en christendemocratische partijvoorzitters, die de basis legt voor een paars-gele regering. Maar volgens Egbert lachaert (Open Vld) en Georges-Louis Bouchez (MR) bevatte de nota te weinig blauwe accenten. Donderdagavond maakten ze daarom een gezamenlijk verlanglijstje over aan het onderhandelaarsduo. “De bal ligt nu in hun kamp”, klonk het.

De kern van het compromis tussen PS en N-VA is inmiddels bekend: PS gaat akkoord met enkele institutionele hervormingen in ruil voor een versteviging van de sociale zekerheid. Op tafel ligt onder meer de regionalisering van bevoegdheden in de gezondheidszorg en op justitie, terwijl de financiering op federaal niveau blijft. Op socio-economisch vlak denken ze onder andere aan hogere minimumlonen en een extra investering van 1,2 miljard euro in de zorg.

Linkse recepten

Terwijl CD&V, cdH en sp.a geen onoverkomelijke bezwaren hebben bij het compromis, eisen de liberalen extra inhoudelijke garanties. “Wat hebben wij aan een hoop linkse socio-economische recepten?” Hun lijstje laat zich samenvatten in drie grote eisen. Eén: dat er in ruil voor de extra sociale uitgaven ook meer mensen aan het werk gaan, aan de hand van een grote arbeidsmarkthervorming. Twee: dat er een geloofwaardig budgettair traject wordt uitgestippeld. En drie: dat institutionele hervormingen ook echt efficiënt zijn. 

De liberalen willen niet zomaar splitsen om te splitsen. Het voorstel van Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) om een Vlaamse en Franstalige minister per bevoegdheid in te voeren, vinden ze bijvoorbeeld geen goed idee. Bovendien merken ze op dat PS en N-VA het in hun nota zelf nog niet over alle punten eens zijn, zoals over een meerwaardebelasting.

Maar bij N-VA willen ze niet zomaar toegeven aan de druk van Lachaert en Bouchez. Zij doen alsof er een donkerrood programma op tafel ligt, terwijl het plan net evenwichtig is, klinkt het binnen de partij. “Dat we 15 miljard euro meer zouden uitgeven dan wat zij van plan waren met hun Arizona-coalitie (die Lachaert, Bouchez en CD&V-voorzitter Joachim Coens probeerden te vormen, ADB), zoals sommigen beweren, klopt totaal niet.”

Eén liberaal te veel

Nieuwe uitgaven, zoals in mobiliteit en ontwikkeling, stroken volgens de Vlaams-nationalisten met de adviezen van economen om er weer bovenop te geraken na de coronacrisis. En de extra sociale uitgaven? Die zouden letterlijk gekopieerd zijn uit het Arizona-akkoord. Als de liberalen eerder bereid waren om deze toegeving te doen, waarom nu dan niet? Tot slot zouden nieuwe belastingen, zoals de meerwaardebelasting of een effectentaks, gecompenseerd worden door een substantiële lastenverlaging.

De hamvraag blijft: laten de liberalen zich uit elkaar spelen of niet? Mathematisch is een van hen overbodig, en Magnette heeft altijd gezegd dat hij er slechts één liberale partij bij wil nemen. Open Vld-voorzitter Lachaert lijkt daarbij de voorkeur te krijgen op MR-kopman Bouchez. Maar donderdag leken de twee zich nog altijd stevig aan elkaar vast te klampen. De komende uren en dagen zullen volgens de andere onderhandelaars duidelijk moeten maken hoe “één en ondeelbaar” de twee daadwerkelijk zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234