Vrijdag 14/08/2020

AnalyseFederale formatie

De Wever beukt in op liberaal blok van Open Vld en MR

Bart De Wever (N-VA) en Paul Magnette (PS) op de koffie bij koning Filip.Beeld Photo News

Bart De Wever brandde vrijdag in prime time de liberalen af omdat ze zich aan elkaar vastklikken en zware inhoudelijke eisen stellen voor ze toetreden tot een coalitie met N-VA, PS, CD&V en cdH. Dat had een averechts effect op Open Vld en MR. ‘Als ze maar met één van ons aan tafel willen, is dat een dead end.’

Wanneer Bart De Wever een boodschap te verkopen heeft, dan zal heel Vlaanderen dat geweten hebben. Op VRT, op VTM, overal was hij, vrijdagavond. De Wever, die samen met PS-voorzitter regeringsonderhandelingen probeert op te starten, trok daar alle registers open. Zijn doelwit? De liberalen. “Het is crimineel onverantwoordelijk om nu een regering af te blokken,” zei hij. 

De diepblauwe nota die Open Vld en MR donderdagavond aan De Wever en Magnette bezorgden, boorde hij de grond in. “Dat leest als een verkiezingsprogramma. Een sprookjesnota,” sprak hij. “Zo maak je geen regering.” In die nota eisten de liberalen de herfederalisering van enkele bevoegdheden, een vrije stemming over abortus, een snellere degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen, geen extra belastingen en nog wat liberale stokpaardjes die de andere partijen doen steigeren. De N-VA-voorzitter richtte zich ook rechtstreeks tot MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. “Ik vertrouw hem 100 procent om het te doen mislukken”, zei hij.

‘GLB’ saboteur

Het is algemeen geweten dat noch Magnette, noch De Wever veel vertrouwen hebben in Bouchez. Zij zien in ‘GLB’ een saboteur die de onderhandelingen wil doen mislukken. Dan kan de huidige regering, met premier Sophie Wilmès (MR) en nog zes andere MR-ministers, immers rustig verder doen. De Wever zei dat vrijdag openlijk. “Het is misschien leuk om zeven ministers in één partij te hebben, maar als je daarmee niet kan besturen in de ergste crisis ooit, moet je gewoon je verantwoordelijkheid nemen en de club vervoegen die een regering kan maken.” Hij sprak voortdurend over ‘de bubbel van vijf’, of de vijf partijen die volgens hem wel redelijk zijn: N-VA, PS, sp.a, CD&V, cdH. “Er is een kaartenhuis gebouwd tussen PS en N-VA. Daar gooi je geen bowlingbal tegen.”

Op het hoofdkwartier van de PS aan de Keizerslaan waren ze vrijdagavond volledig op de hoogte van de sortie van De Wever. Meer zelfs, ze maken er geen enkel probleem van. “We hebben nu inderdaad een bubbel van vijf partijen met 70 zetels die een gezamenlijk project hebben”, valt te horen in de hoogste regionen. “We zoeken nu elders vijf zetels om tot een meerderheid te komen en een regering te vormen.” 

PS en sp.a hinten zelfs naar mogelijke gesprekken met andere partijvoorzitters (versta: met Groen en Ecolo). “We kunnen altijd andere pistes verkennen”, luidt het. Ecolo heeft tot dusver altijd geweigerd met N-VA gesprekken aan te knopen. Ook de samenstelling van de Vlaamse regering, valt te horen, zou weleens kunnen veranderen: Open Vld kan eruit vliegen en sp.a zou haar plaats kunnen innemen. Wellicht zijn dit maar manoeuvres om de liberalen te doen inbinden, maar deze formatie heeft nog al gekke bokkensprongen gemaakt.

Kwade genius

Voor alle duidelijkheid: Open Vld mag van PS en N-VA wel aan tafel komen. Het is haar Franstalige tegenhanger, MR, die er te veel aan zou zijn. Strategisch, omdat PS altijd gezegd heeft dat ze de Zweedse coalitie niet wil depanneren. Inhoudelijk, omdat die coalitie te veel naar rechts zou overhellen. En persoonlijk: Bouchez is voor hen de kwade genius die de boel blokkeert. 

De MR-partijleider zelf reageert als door een wesp gestoken op al die aanvallen. “Waarom zou ik de onderhandelingen blokkeren? Waarom maakt De Wever intentieprocessen live op tv? Al die aanvallen ad hominem zijn niet professioneel. Het is toch volstrekt normaal dat wij onze eisen stellen? Wij gaan niet zomaar onze handtekening zetten onder een compromis tussen N-VA en PS. Vandaar onze nota.” 

De voorzitter van MR spreekt met klem tegen dat hij de vorming van een nieuwe regering dwarsboomt. Bouchez: “Ik wil me vanaf zaterdagochtend in een hotelkamer opsluiten met de zeven partijen. De sleutel weggooien, mijn gsm in een afgesloten doos leggen, en drie weken later buiten komen met een akkoord.” Dat hij telkens opnieuw zou lekken naar de pers, wat meerdere partijvoorzitters al weken insinueren, doet hij af als ‘quatsch’. “Echt te gek voor woorden. Ik bel geen enkele journalist.”

Ruis op de lijn

Bij Open Vld waren ze kariger met commentaar. Van ruis op de lijn tussen de Franstalige en Vlaamse liberalen, waar PS en N-VA op lijken te hopen, is echter geen sprake. De druk op de liberalen lijkt –voorlopig? – een omgekeerd effect te hebben. “Zoals gezegd zijn we klaar om – als familie – de onderhandelingen op te starten”, klinkt het bij de Vlaamse liberalen. Lachaert zei eerder op de dag dat Open Vld en MR ‘aan elkaar kleven met stevige secondenlijm’. Vraag is nu of voorzitter van de Open Vld aan al die druk effectief zal blijven weerstaan. Hij is immers altijd al een pleitbezorger geweest van een paarsgele coalitie. 

Magnette en De Wever kregen van koning Filip vrijdag in elk geval nog een week extra, tot 8 augustus. “Het is nog niet verloren”, klinkt het bij N-VA. Het duo gaf zichzelf vijftig dagen om een regering te vormen, waarvan er nog maar twaalf zijn gepasseerd. “Het klinkt misschien raar meer dan een jaar na de verkiezingen”, zegt een hoge partijbron bij N-VA, “maar we hebben dus nog wel even tijd.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234