Zaterdag 19/10/2019

Zakenclub

De Warande: waar Belgische zakenlui en topambtenaren elkaar ontmoeten met uw belastinggeld

De Warande. Beeld Eric de Mildt

Vergeet de skybox van het Gentse stadsbestuur, echte machthebbers en zaakvoerders ontmoeten elkaar in de clubs rond het Warandepark. Als een kandidaat-lid denkt dat hij De Warande nodig heeft, dan heeft De Warande hem niet nodig, zegt het adagium. 

Tartaar van harder met zeekraal, daikon en kefirvinaigrette. Wie weet wat dat wil zeggen en er ook nog eens zin in heeft, is deze week aan het juiste adres in het restaurant van De Warande. 

Enige voorwaarde: u bent ook lid van de club. Het inschrijvingsformulier op de website en 
het toetredingsbedrag van 1.000 euro zullen daarbij niet volstaan. Twee leden moeten u voordragen. Toch telt de club naar eigen zeggen 1.600 leden.

"Wij willen Vlaamse ondernemers, maar ook prominenten met een culturele of wetenschappelijke achtergrond met elkaar verbinden, bijvoorbeeld tijdens een lunch, of bij een van de 120 activiteiten", zegt Ann-Sofie Daem van De Warande.

Zo is er deze maand nog een golfdiner, een debat over artificiële intelligentie en een brouwerijbezoek. "We stellen onze salons ook open voor onze leden, zodat ze daar gasten kunnen ontvangen. Als lid is dit uw huis."

In ruil voor 800.000 euro steun krijgt de Vlaamse regering een zestigtal lidmaatschappen, die ze zelf mag verdelen over kabinetschefs, ministers en topambtenaren.

"Een deal die voor De Warande twee keer interessant is, want niet alleen de lening, maar ook de lidmaatschappen voor de administratie en regering zijn in het voordeel van de club", zegt politicoloog Dave Sinardet (VUB). "Die maken het interessanter voor de aangesloten bedrijfsleiders."

Volgens Sinardet zijn niet die lidmaatschappen de reden voor de gulheid van de Vlaamse regering, maar de historische banden.

"De club vertrok vanuit een sterke Vlaamsgezinde reflex", zegt Sinardet. Het kabinet van Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) bevestigt. "Al sinds de jaren 80 is het de bedoeling om de Vlaamse aanwezigheid in Brussel en de banden tussen het Vlaamse zakenleven, de politiek en de administratie in Brussel te verankeren", klinkt het.

Tot De Warande ontstond in de statige Villa Empain aan het Warandepark, waren privéclubs in ons land Franstaligen voorbehouden. Op die zakdoek rond het Warandepark ligt het machtscentrum van het land: het koninklijk paleis, Wetstraat 16, de parlementen, de ambtswoning van de Vlaamse minister-president.
 En dus ook privéclubs, zoals de befaamde Cercle Gaulois en zijn Vlaamse evenknie, De Warande.

Rijkemannenclub

De club is transparant over haar menukaart en activiteiten, maar minder over haar ledenlijst. In De Warande geldt de 'Chatham House Rule': "De deelnemers aan een vergadering zijn vrij om de ontvangen informatie te gebruiken, maar noch de identiteit, noch de connectie van de spreker, noch die van een andere deelnemer, mogen worden onthuld."

Een aantal politici zoals Jan Peumans, de voorzitter van het Vlaams Parlement, of Vlaams minister Ben Weyts (beiden N-VA) komen er zonder problemen voor uit.

"Aangezien ik geen kok heb op mijn kabinet, is dat voor de ontvangst van binnen- en buitenlandse gasten ideaal", zegt Weyts. "Daar is niets geheim aan."

De Warande. Beeld Google Street View

Voor hij fractievoorzitter werd van N-VA in Brussel was Johan Van den Driessche managing partner bij accountantsorganisatie KPMG en al lid van De Warande. De club reduceren tot een netwerkclub voor rijke, Vlaamsgezinde zakenlui is volgens hem niet correct.

"Het is geen netwerkomgeving waar je businesskaartjes zit uit te wisselen of deals sluit, maar eerder waar je elkaar leert kennen en interessante gesprekken voert", zegt Van den Driessche. "Ik herinner me nog de slagzin: 'Als een kandidaat-lid denkt dat hij De Warande nodig heeft, dan heeft De Warande hem niet nodig.'"

Toch hebben de Vlaamse topambtenaren iets te winnen bij een lidmaatschap. "Als een internationale bedrijfsleider 's middags komt spreken over artificiële intelligentie of de politieke verhoudingen tussen Europa en Rusland, dan moet hem dat zeker interesseren", zegt Van den Driessche.

Al zullen sommigen nog moeten worden overtuigd. "Lekker eten wel, maar niet echt goedkoop en een beetje oubollig", zegt een kabinetschef. "De Warande is een rijkemannenclub, met de nadruk op mannen."

Uitgesproken separatistisch

Volgens Eric Van Rompuy (CD&V), die nu geen lid meer is, is De Warande de laatste tien jaar veranderd. "De club is opgericht door mensen als Lode Campo en Piet Van Waeyenberge, schitterende ondernemers die de Vlaamse bedrijfswereld omhoogtrokken", zegt Van Rompuy. Dat veranderde volgens hem met het zogenaamde 'Warandemanifest' in 2005, waarin prominenten uit de economische en academische wereld pleitten voor een zelfstandig Vlaanderen. De club distantieerde zich van het manifest dat in haar gebouw was geschreven, maar het kleeft aan haar naam. "Toen schoof de club op richting N-VA", zegt Van Rompuy. "Je werd gewoon uitgespuwd als je niet uitgesproken separatistisch was."

Dat is de reden waarom de band tussen CD&V en De Warande nu is verwaterd, klinkt het. Moet Vlaanderen de banden tussen de politiek, de administratie en het bedrijfsleven smeden in deze privéclub, maar dan wel met belastinggeld? 

"Als je kijkt naar de debatten van het afgelopen jaar over transparantie en deugdelijk bestuur, dan begrijp ik waarom mensen zich vragen stellen over dit soort clubs, waar niet iedereen toegang tot krijgt", besluit Sinardet. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234