Dinsdag 25/06/2019

F-16's

De vraag die blijft: moest Vandeput dit zelf niet weten?

Minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA). Beeld Tim Dirven

De druk op minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) blijft hoog. Wist hij echt niets van de berekeningen over de langere levensduur van de F-16’s? Of heeft hij nagelaten om kritische vragen te stellen?

"Als ik niet recht in mijn schoenen zou staan en een persoonlijke fout had gemaakt, dan was ik al lang weg."

Vandeput benadrukte afgelopen week dat hij niets afwist van de nieuwe berekeningen van de Amerikaanse wapenfabrikant Lockheed Martin waaruit blijkt dat de Belgische F-16's (althans de carrosserie ervan) langer kunnen dienst doen dan gedacht. Die berekeningen kwamen er op vraag van de materiaalbeheerder van het leger, het directoraat-generaal Material Resources, maar werden daarna niet doorgegeven aan stafchef Marc Compernol en Vandeput.

Spookverhalen

Wist Vandeput echt niets van dit soort berekeningen? En had hij het niet moeten weten als bevoegd minister?

Zijn partijgenote Karolien Grosemans interpelleerde hem al in mei 2016 over rapporten rond een levensduurverlenging voor de Belgische F-16's. Dat meldt De Tijd. Tijdens een commissievergadering merkte Grosemans op dat ze mails ontving met "beweringen over geheime rapporten van Defensie". "Defensie zou rapporten verbergen omdat het absoluut wil vermijden dat de wereld op de hoogte is dat de levensduur van de F-16’s wel kan worden verlengd", zei ze.

De reactie van Vandeput was toen dat de levensduur niet kon worden verlengd. Daarmee was voor Grosemans ook meteen de kous af.

Navraag van De Morgen binnen N-VA leert dat het om mails gaat van een gewezen kolonel. "Ik kreeg die mails ook binnen", vertelt een hooggeplaatste bron. "Maar het ging volgens mij om iemand met een eigen agenda, iemand die nogal vaak roddels voor waar aanneemt. Sowieso werden de mails verstuurd voordat Lockheed Martin zijn nieuwe berekeningen over onze F-16's maakte, een jaar later."

Dat is ook de reactie van het kabinet-Vandeput. "Bekijk de tijdlijn, dan merk je meteen dat hier sprake is van een verwarring", zegt Laurence Mortier, de woordvoerder van Vandeput. "In mei 2016 bestonden de berekeningen van Lockheed Martin nog niet."

Ex-kabinetschef

Toch, hadden er toen geen alarmbellen moeten afgaan bij Vandeput? Of nog: had zijn toenmalige kabinetschef Claude Van De Voorde niet aan zijn mouw moeten trekken? Volgens oppositiepartij sp.a wist Van De Voorde, die eerder ook baas van de luchtmacht was, in 2016 al dat Lockheed Martin er minstens aan dacht om de pensioenleeftijd van de F-16 te herberekenen. "We weten dat Van De Voorde één vergadering bijwoonde waar de langere levensduur van de F-16's besproken is."

Nieuwe informatie van De Morgen leert dat het om een internationale meeting in juni 2013 gaat, waar Lockheed Martin samenzat met alle landen die met F-16's vliegen. De verschillende landen bespraken er met Lockheed Martin hoe het toestel het best ontwikkeld en onderhouden wordt. Hoe concreet hier toen al gediscussieerd werd over een levensduurverlenging, is niet duidelijk – vanaf de zomer van 2016 was dit wel het geval. Van De Voorde tekende er present met oud-generaal Michel Ocula en generaal Luc Roelandts. Die laatste zette eind vorige week een stap opzij omdat hij genoemd werd in een reeks uitgelekte mails die suggereerden dat hij meedeed aan een doofpotoperatie rond de F-16's.

Opstappen

Het is nog drie weken wachten, tot 18 april, op de resultaten van de audits. De gesprekken met een tiental betrokken generaals en kolonels zijn al gestart. N-VA lijkt zich intussen wel achter hun redenering te scharen, namelijk dat de berekeningen van Lockheed Martin iets maar toch vooral niets zeggen over de levensduur van de Belgische F-16’s. Zo zei Vandeput al dat er "vandaag ook nog Spitfires uit de Tweede Wereldoorlog rondvliegen", maar dat we die niet kunnen inzetten boven Syrië.

Uit een peiling van VTM NIEUWS blijkt dat 24 procent van de ondervraagde Vlamingen vindt dat Vandeput best opstapt als minister. Ook de meerderheid blijft druk zetten. "We wachten het resultaat van de onderzoeken af om te weten of er gelogen is door bepaalde militairen, of er een poging is geweest om de staat te manipuleren en tot slot of de minister op de hoogte was", zegt Richard Miller van MR. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden