Donderdag 12/12/2019

Analyse Skeyes

De privatisering van Skeyes is al ingezet

De Skeyes-controletoren op de luchthaven van Zaventem. Beeld BELGA

Als minister François Bellot (MR) zegt dat het monopolie van Skeyes in gevaar is, dan is dat meer dan een loze dreiging om de balorige luchtverkeersleiders aan het werk te krijgen. De eerste stap naar de privatisering werd al gezet.

Sinds zaterdagochtend weten de luchtverkeersleiders dat ziek zijn een prijs heeft. Federaal minister van Mobiliteit François Bellot (MR) waarschuwde in Le Soir dat Skeyes zijn monopolie over het Belgische luchtruim kan kwijtspelen. Binnenkort buigt de federale overheid zich over de toekomst van de luchtverkeersleiding in het land. “Straks zal er geen Franstalige partner meer zijn om het monopolie van Skeyes te steunen”, dreigt Bellot.

Aanleiding is een mislukt sociaal overleg van vorige week dinsdag. De directie legde toen een voorstel op tafel om van een 35- naar een 32-urenweek te gaan, maar dat werd door de vakbonden van tafel geveegd. 

De voortdurende syndicale acties bij de luchtverkeersleider blijven ook niet zonder economisch gevolg. Zo meldde pakjesdienst Fedex, actief bij de luchthaven van Luik, dat duizenden bloedzakjes voor ziekenhuizen bijna vernietigd moesten worden door de aangepaste leveringsschema’s.

De vakbonden blijven koelbloedig onder de dreigementen van minister Bellot. “Had de politiek haar verantwoordelijkheid genomen, dan hadden we nu niet in onderbezetting gezeten”, zegt Kurt Callaerts (ACV Transcom). Het bedrijf Skeyes is nog steeds in handen van de overheid en draait een jaarlijkse omzet van 235 miljoen euro. Waarom zou de overheid zichzelf in de voet schieten door haar eigen monopolie te doorbreken?

Militairen

Ook het voorstel van Vlaams minister Ben Weyts (N-VA) om militairen in te zetten, maakt weinig indruk. Het idee heeft vooral een symbolisch-politieke lading. Toen Ronald Reagan in 1981 elfduizend stakende verkeersleiders ontsloeg, en het Amerikaanse leger in hun plaats inzette, duurde het jaren voordat het luchtverkeer weer normaal verliep. En België is Amerika niet, zegt luchtvaartexpert Luk De Wilde. “Militairen inzetten is bij ons niet interessant. Hun kwalificaties zijn helemaal anders. Het duurt jaren om hen om te scholen.”

Maar misschien ligt er nog een groter gevaar op de loer. Eind vorig jaar beraadde de raad van bestuur van Skeyes zich over de privatisering van het bedrijf. De bestuursleden besloten het bedrijf om te vormen tot een nv van publiek recht. Daarbij vroegen ze de federale regering om het kapitaal open te stellen voor andere actoren dan zichzelf, waaronder privébedrijven.

Door de val van de regering-Michel is er nooit een antwoord gekomen op die vraag. Maar de volgende federale regering zal de knoop moeten doorhakken. Is de boodschap van Bellot een waarschuwing voor de toekomst? Zijn de luchtverkeersleiders in al hun koppigheid hun eigen graf aan het delven? Of valt het allemaal nog wel mee?

Verregaande samenwerking

De Wilde ziet in de recente naamsverandering van Skeyes – dat tot voor kort Belgocontrol heette – alvast de eerste stap naar een privatisering. “De oude naam was te veel verbonden met België, terwijl het bedrijf meer en meer een Europese rol wil spelen”, zegt hij. “De bedoeling is om de deur voor andere aandeelhouders geleidelijk open te zetten, zoals dat ook bij Bpost of Proximus is gebeurd.”

Dominique Dehaene, woordvoerder van Skeyes, bevestigt dat zo’n scenario op tafel ligt. Maar hij voegt eraan toe dat een totale privatisering niet aan de orde is. “Wij denken eerder aan een verregaande vorm van samenwerking met andere bedrijven, in de eerste instantie met luchthavens. Zij tonen interesse.”

En Bellot? Die neemt het woord privatisering niet letterlijk in de mond, maar laat wel verstaan dat alle opties open liggen. Zijn partijgenoot en Waals minister van Luchthavens Jean-Luc Crucke (MR) bestelde onlangs een studie naar de privatisering. “Het zou in ieder geval mogelijk zijn”, zegt een federale regeringsbron. “Ook in Engeland en Zweden wordt de luchtverkeersleiding uitbesteed aan de markt. Dankzij nieuwe technologieën kan dat zelfs vanuit het buitenland.”

Bestaande luchtverkeersleidingsdiensten in het Verenigd Koninkrijk en Scandinavië zouden interesse tonen in Skeyes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234