Dinsdag 20/04/2021

AchtergrondSihame El Kaouakibi

De politieke krachten achter Sihame-gate

null Beeld Joris Casaer
Beeld Joris Casaer

De Antwerpse liberale Sihame El Kaouakibi ligt zwaar onder vuur. De aanvallen zijn het gevolg van de aantijgingen over Let’s Go Urban, maar vallen ook onmogelijk los te zien van haar politieke plannen in Antwerpen. Daar wou ze in 2024 de sjerp veroveren.

De afgelopen weken zat Vlaams Parlementslid Sihame El Kaouakibi in de hoek waar de klappen vallen. Het bleek een brand die oversloeg op Open Vld en eerder aangewakkerd dan geblust werd door persconferenties en videoboodschappen. De eerste vonk sloeg over toen drie bestuursleden begin februari vertrokken bij Let’s Go Urban en de ondernemingsrechtbank vroegen om een bewindvoerder aan te stellen bij El Kaouakibi’s Antwerpse jeugd-vzw.

Minder bekend is dat El Kaouakibi vlak ervoor, eind januari, een afspraak had op het hoofdkwartier van de Open Vld, met voorzitter Egbert Lachaert en Vlaams fractieleider Willem-Frederik Schiltz. Het onderwerp: de lokale verkiezingen van 2024 in Antwerpen.

Dat El Kaouakibi ambities had voor 2024 wist de partij al langer. Het kwam ter sprake in een gesprek met partijvoorzitter Egbert Lachaert, kort na zijn aantreden. Daaruit groeide het idee voor een brede lijst in Antwerpen, waarvan zij het boegbeeld zou zijn. “Een duel tussen Bart De Wever en een liberale vrouw met migratieroots, daar zou Vlaanderen van smullen”, zegt een partijtopper.

Vuurwerk

Om Let’s Go Urban uit te kunnen bouwen, leunde El Kaouakibi dankbaar op genereuze subsidies vanwege het door N-VA gedomineerde Antwerpse stadsbestuur, maar sinds ze openlijk voor Open Vld koos, is de liefde tussen El Kaouakibi en De Wever & co. danig bekoeld. Haar parlementaire carrière begint met een bommetje. Tijdens de regeerverklaring van minister-president Jan Jambon (N-VA), normaal een moment voor een regeringsleider om te schitteren, laat ze zich als meerderheidslid toch kritisch uit over het regeerakkoord. Even later is er opnieuw onenigheid over het gebruik van praktijktests tegen discriminatie. El Kaouakibi stemt mee met de oppositie. Het past in haar shake-things-up-imago, maar Open Vld en N-VA nemen het haar niet in dank af.

Ook met Lachaert persoonlijk klikt het aanvankelijk niet. Zijn voorgangster Gwendolyn Rutten haalde El Kaouakibi samen met Bart Somers aan boord. Op het moment dat Lachaert zich profileert als kandidaat-voorzitter zitten Rutten en hij op een totaal ander spoor in de regeringsonderhandelingen: zij stuurt aan op een Vivaldi-regering zonder N-VA, hij op een regering met N-VA (waar hij later op terugkomt). Wanneer El Kaouakibi in De zevende dag iets te fel de kaart van Rutten trekt, slaat Lachaert boos op tafel in het partijbestuur.

Een ontmoeting dringt zich op, “om elkaar te leren kennen”. In de zomer van 2020, wanneer de machtswissel binnen Open Vld voltrokken is, spreken El Kaouakibi en de nieuwe partijtop elkaar. Zowel Alexander De Croo als Lachaert beseffen dat er in Antwerpen iets moet gebeuren. Na het vertrek van Philippe De Backer ligt de lokale afdeling andermaal op apegapen. El Kaouakibi krijgt te horen dat ze een prominente rol zal spelen in 2024. Welke, dat moet later worden uitgeklaard.

Bouwen aan een progressief front

Op dat moment is de Antwerpse al volop aan het netwerken. Ze werkt haar ideeën voor haar boek uit door gesprekken met denktanks en beleidsexperten te voeren, en door te snuffelen aan projecten rond politieke vernieuwing. Zo is ze geïnteresseerd in de plannen van oud-Unizo-baas Karel Van Eetvelt en oud-Groen-politicus Tom Kestens voor een nieuwe politieke beweging, maar bij een bijeenkomst bij Van Eetvelt thuis is ze niet aanwezig.

Even later biedt El Kaouakibi wel haar Antwerpse uitvalsbasis, het JJ House, aan als vergaderlocatie. Op 28 februari 2020 is er een bijeenkomst met een aantal denkers en artiesten, met onder andere Vincent Stuer, Yasmien Naciri, Heidi De Pauw, Frederik Sioen, Ellen Schoenaerts, Joachim Rummens en Kestens. Ook Van Eetvelt belt vanop afstand in.

Volgens aanwezigen gaat het op die vergadering niet over een concrete politieke beweging, maar eerder over het uitwisselen van ideeën. Wel wordt gaandeweg duidelijk dat El Kaouakibi in allerlei gesprekken inspiratie zoekt voor haar Antwerpse project.

null Beeld Joris Casaer
Beeld Joris Casaer

“Sihame besefte: als ik tegen 2024 een progressief front in Antwerpen op de been wil brengen, dan moet ik daar nu aan beginnen bouwen”, zegt een ingewijde. Het achterste van haar tong laat ze zelden zien, maar steeds meer ontstaan geruchten dat ze de ambitie heeft om de sjerp van Bart De Wever (N-VA) te veroveren.

Die geruchten gaan pas echt een leven leiden als Eén in november 2020 het programma Vijf jaar later uitzendt. Dan komt uit dat El Kaouakibi al vijf jaar geleden haar ambitie voor de sjerp had uitgesproken. “Sihame, toch”, lacht ze het weg in het programma, maar achter de schermen werkt ze verder aan haar droom.

Mechels model

In november wil Lachaert de koppen even bij elkaar steken. Er moeten duidelijke afspraken komen tussen El Kaouakibi en Willem-Frederik Schiltz, die eveneens in Antwerpen opkomt. El Kaouakibi wil de kop zijn van het alternatief, dat moed put uit het Mechels model. De Stadslijst van Bart Somers haalde in 2018 een volstrekte meerderheid in Mechelen en kegelde N-VA naar de oppositie. El Kaouakibi dus als dé tegenkandidaat van De Wever.

Net zoals de Mechelse Stadslijst een krachtenbundeling was van Open Vld, Groen en onafhankelijken, zou El Kaouakibi volgens verschillende bronnen in Antwerpen de interesse wekken van sp.a en CD&V. Beide partijen ontkennen dat er sprake zou zijn van een gezamenlijke lijst. Boegbeelden van sp.a en CD&V bevestigen wel dat ze weet hadden van een brede Open Vld-lijst, met El Kaouakibi als boegbeeld.

Ze moet in november de lunchafspraak met Schiltz en Lachaert echter afbellen. Ze was al een tijdje ziek, met onder andere evenwichtsproblemen. Ook de ontmoeting in januari, waarvan hierboven sprake, wordt enkele dagen eerder afgeblazen. De herkansing moest er komen na een opvallende zet op het schaakbord door fractieleider Schiltz.

Hoe meer mensen weet krijgen van El Kaouakibi’s plannen in Antwerpen, hoe meer tegenstand. Binnen de Antwerpse Open Vld-afdeling koestert Willem-Frederik Schiltz de droom van het kopmanschap. Begin januari kondigt hij plotseling aan dat hij in 2022 schepen wordt. Iedereen is verrast, zelfs Claude Marinower, die zijn zitje aan Schiltz zal afstaan. Binnen de partij klinkt dat deze demarche maar één doel had: voorsprong nemen op El Kaouakibi. Lachaert moet het brandje in de Antwerpse afdeling blussen.

Ook in de Wetstraat waren de plannen van El Kaouakibi al een tijdje gekend. Daarom verdenken sommige liberalen de N-VA ervan om de lekken over El Kaouakibi te orchestreren. “De Wever zag ook wel wat er in Antwerpen zat aan te komen”, zegt een welingelichte bron. “Hij had schrik van haar.”

Let wel: wat zich in januari afspeelt bij Let’s Go Urban, met de demarche van de drie bestuurders, is niet meteen politiek gestuurd. Op aangeven van enkele nieuwe medewerkers van Let’s Go Urban heeft de raad van bestuur, onder wie ook El Kaouakibi, een audit besteld, die vooral de verwevenheid aankaart tussen de vzw en enkele vennootschappen van El Kaouakibi en haar zakenpartner. Justitie moet nu uitwijzen of de bestuursleden terecht zijn opgestapt na die audit die door El Kaouakibi is aangevochten.

Politiek lek

Maar in de nasleep daarvan komen nog verhalen naar boven, en die dragen wél de stempel van een politiek lek. Om te beginnen is er de berichtgeving over 50.000 euro verkiezingsuitgaven van El Kaouakibi. In haar entourage valt te horen dat het lek binnen de Open Vld gezocht moet worden. Wie heeft er anders toegang tot de boekhouding? Maar eigenlijk kan iedereen na verkiezingen de aangiftes inkijken, ook van andere partijen.

In de Wetstraat circuleerden sms-berichten van N-VA’ers over El Kaouakibi’s uitgaven, nog voor die breed bekend waren. In de entourage van De Wever wordt tegenover De Morgen wel gesteld dat zij niet op de hoogte waren van El Kaouakibi’s plannen om hem uit te dagen, laat staan van deze sms’en.

Even later presenteert een legertje topadvocaten de tegenaudit van El Kaouakibi. Het zorgt amper voor rust, want meteen is er weer nieuws als blijkt dat El Kaouakibi als bestuurder bij de VRT tegelijk ook opdrachten van de omroep aanvaardde met haar vennootschappen. De bestuursleden van VRT zijn politiek benoemd en het nieuws komt uit de dag na een raad van bestuur. Alweer is een politiek lek, van welke kleur dan ook, het meest logisch.

“Als je zo hoog mikt in de politiek, dan weet je gewoon dat je je geen fouten kan veroorloven. Je privéleven, je centen: alles wordt uitgekamd”, zegt een liberale bron. “Als je dan bij de eerste klap niet keihard kan terugslaan, dan ben je misschien een maatje te klein.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234