Donderdag 16/09/2021

AnalyseLopende zaken

De N-VA is vandaag een partij die onverkort de kaart van Israël trekt. Dat was ooit anders

N-VA-Kamerlid Michael Freilich met Jan Jambon en Bart De Wever. Het leed van de Palestijnen staat veraf van de N-VA-voorzitter. Beeld Gregory Van Gansen
N-VA-Kamerlid Michael Freilich met Jan Jambon en Bart De Wever. Het leed van de Palestijnen staat veraf van de N-VA-voorzitter.Beeld Gregory Van Gansen

Van de Schotten tot de Catalanen: de N-VA neemt van alle ‘verdrukte’ volkeren graag de verdediging op. Behalve voor de ­Palestijnen. Dat was ooit anders.

Ik wens de partij geen kwaad toe, maar zoals ze nu evolueert, weet ik dat ik in 2004 niet voor de N-VA stem.” Harde woorden van Eric Defoort, eind 2003, in De Standaard over de partij die hij mee oprichtte. Tussen de N-VA en Defoort, die in 2016 overleed, kwam het weer goed, maar de voormalige ondervoorzitter voelde wel snel aan dat zijn partij van een nationalistische naar een rechts-conservatieve partij evolueerde.

Aanleiding van het conflict tussen Defoort en N-VA was de houding over de Palestijnse kwestie. Toen al. Defoort meende dat een consequente nationalistische partij zich ook het lot van de Palestijnen diende aan te trekken. Dat was ook lang het standpunt van de ter ziele gegane Volksunie en van de beginnende N-VA. Tot plots ook pro-Israëlische, zelfs pro-zionistische stemmen, opklonken in de partij, met onder meer de Gentse advocaat Matthias Storme.

De bocht is nu rond. De N-VA vandaag is een partij die onverkort de kaart van Israël trekt, met het Joodse en fervent pro-Israëlische ­Kamerlid Michael Freilich als vanzelfsprekend boegbeeld. Eigenlijk is fractieleider Peter De Roover woord­voerder over de Palestijnse kwestie, maar Freilich heeft weinig aanmoediging nodig om zelf de bühne te beklimmen. In een opinietekst noemde Freilich vorige week nog, met een treffende illustratie van victim blaming, de gedwongen uithuiszetting van Palestijnse gezinnen in Oost-Jeruzalem “natuurlijk een fantastisch pr-verhaal voor de Palestijnen”. Geldt dat dan ook voor de tientallen door Israëlische bommen gedode kinderen in Gaza? Volgens Freilich wel: “Hamas is niet alleen verantwoordelijk voor elke Israëlische dode maar ook voor elke Palestijn die in Gaza omkomt.” Perfider wordt het wanneer hij kritiek op de Israëlische strategie om kolonisten te vestigen in Palestijns gebied met nazisme en dus antisemitisme associeert. Want dat is “meegaan in de logica dat het voor Joden verboden zou zijn om zich te vestigen in specifieke delen van het land, die zo ‘Jüdenrein’ blijven”.

Zeker, Freilich schaart zich officieel achter de roep om vrede. De schuld dat die vrede er niet van komt, legt hij – uiteraard – volledig bij de Palestijnen. Dat de Israëlische premier Rabin, die met de Palestijnen in Oslo een vredesakkoord sloot, in 1995 werd vermoord door een extreemrechtse Jood en dat radicaal- en extreem­rechts de jongste decennia een almaar steviger greep op de Israëlische politiek hebben gekregen, zijn slechts enkele details die Freilich over het hoofd ziet.

Nochtans predikt het officiële partijstandpunt terughoudendheid om geen ‘buitenlandse conflicten in ons land te importeren’. Een nogal merkwaardige positie voor een partij die met de steun aan de Catalaanse banneling Carles Puigdemont bijna letterlijk een buitenlands conflict geïmporteerd heeft. Daarmee zijn de Vlaams-nationalisten een flink eind verwijderd van het standpunt dat de Volksunie in 2000, bij de Tweede Intifada, nog innam. België mag niet selectief zijn in de verdediging van de mensenrechten, verkondigde toenmalig voorzitter Geert Bourgeois. De partij pleitte voor de erkenning van een Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad.

Oorlogsmisdaad

Dat de positiewissel er kwam zodra N-VA de plaats van de VU innam, klopt niet. Vele progressieve nationalisten namen na de ineenstorting van de Volksunie de wijk naar Spirit/sp.a, Open Vld of Groen, maar een ander deel vond onderdak bij N-VA: Defoort, Willy Kuijpers, Jan Peumans, Frieda Brepoels. Nog in 2018 ondertekenden de N-VA-volksvertegenwoordigers Piet De Bruyn, Mark Demesmaeker en Wilfried Vandaele een open brief in de Israëlische krant Ha’aretz waarin de Israëlische kolonisatiepolitiek een ‘oorlogsmisdaad’ wordt genoemd. Dat is lang nadat Hamas in Gaza aan de macht was gekomen.

Ook de stelling van voorzitter Bart De Wever, in De afspraak op vrijdag van vorige week, dat de opkomst van Hamas het standpunt van zijn partij veranderd heeft, klopt dus niet helemaal. De rol van De Wever zelf lijkt alleszins van doorslaggevender belang. De verschuiving in het Palestina-standpunt past in de veel bredere verrechtsing van N-VA die door De Wever wordt aangestuurd. De N-VA-voorzitter is natuurlijk een flamingant, maar, zoals zijn overleden vriend Defoort scherp aanvoelde, in de eerste plaats een rechtse conservatief. Het leed van de Palestijnen staat veraf van De Wever, net zoals hij ook niet per se hoog oploopt met de progressieve volksnationalisten in Catalonië, Schotland of Baskenland. Ideologisch staat hij veel dichter bij het rechtse staatsnationalisme van Boris Johnson, de Britse premier die met zijn provocatieve actie om Schotland vol Union Jack-vlaggen te hangen van de weeromstuit het Schotse nationalisme deed oplaaien.

Onder impuls van De Wever trok de N-VA ook in het Europees Parlement weg uit de ecologisch-nationalistische groep EVA om mee een conservatieve fractie op te richten. Daar is het voor Bourgeois & co. ongemakkelijk op de banken schuiven, naast onder meer de radicaal-rechtse Spaanse staatsnationalisten van Vox, die Catalanen het liefst achter slot en grendel zien.

Bovenal weet De Wever dat een rechtse burgemeester in Antwerpen maar beter de steun geniet van de Joodse gemeenschap. En de moslims dan? Bij hen ziet De Wever, zo schrijft hij in zijn boek Over identiteit, een neiging om zich terug te plooien op een orthodoxe en ook politieke beleving van de islam. Daardoor gaan velen buiten het Vlaamse ‘wij’ staan dat hij voor ogen heeft. De Palestijnse kwestie is in dat opzicht ‘vervelend’ omdat ze die polarisering tussen ‘wij’ en ‘zij’ in de hand kan werken. Dat De Wever zelf bijdraagt aan die polarisering door doof te blijven voor het leed dat zovele inwoners van zijn stad en land wel raakt, blijft evenwel buiten beeld. Wegkijken van een conflict waar vele burgerslachtoffers vallen, is namelijk óók een stellingname in dat conflict. Het is vooral een standpunt met gespleten tong dat verrassend identiek klinkt aan dat van de radicaal-linkse PVDA zodra er Chinese belangen op het spel staan.

De wereld zal niet sneller of trager gaan draaien van een resolutie in de Kamer over een buitenlands conflict. Maar wanneer partijen er zelfs over zo’n thema niet in slagen rechtlijnig en consequent te zijn, is dat ook veelzeggend.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234