Woensdag 23/10/2019

verkiezingen

De moeizame geboorte van Listes Destexhe: ‘We leven dag per dag’

Alain Destexhe spreekt zijn militanten toe bij de Henegouwse meeting van zijn pas opgerichte partij, Listes Destexhe. Beeld Bas Bogaerts

Brussels Parlementslid Alain Destexhe verliet de knusse zekerheid van de MR om zijn eigen partij op te richten: Listes Destexhe. Een politiek avontuur. Kan hij de Franstalige Jean-Marie Dedecker worden?

“Dames en heren, in afwachting tot de aankomst van onze voorzitter, starten we deze meeting met het Belgisch volkslied.” De aanwezigen, een honderdtal, veren recht. Velen houden de hand op het hart, terwijl de Brabançonne door de boxen galmt. Er wordt meegezongen.

De militanten van Listes Destexhe hebben zich verzameld in Thuin voor een meeting in de provincie Henegouwen. We zitten in een groene oksel van de Samber, weg van de steenkoolmijnen en oude industrie van Charleroi. Naast de gerenoveerde schuur staan twee foodtrucks en een biertent. 

Alain Destexhe op het podium, met achter hem een Belgische vlag. Beeld Bas Bogaerts

De vijfde spreker van de avond is al aan het woord wanneer Destexhe de ruimte binnenkomt. Hij is drie kwartier later dan aangekondigd, toch krijgt hij luid applaus. Het is tekenend voor de campagne: veel enthousiasme, maar meer improvisatie dan organisatie.

Pas eind februari kondigde het Brussels Parlementslid aan dat hij met zijn eigen project naar de kiezer stapt. Hij verliet de MR, waar hij jarenlang stennis schopte met zijn radicale standpunten over migratie en integratie. Hij is er rotsvast van overtuigd dat er in Franstalig België plaats is voor een partij ‘à la N-VA’, rechts van de liberalen. Maar dan zonder het communautaire luik, mét Brabançonne.

Avontuur

Hij is begonnen aan een avontuur waar Jean-Marie Dedecker zich eerder al aan waagde. De West-Vlaming startte zijn partij op enkele maanden voor de verkiezingen in 2007. Lijst Dedecker haalde vijf verkozenen in het federaal parlement. Krijgt Destexhe iets gelijkaardigs voor elkaar?

Amper vier weken had hij om kandidaten te zoeken. Terwijl Destexhe aanvankelijk had gedacht enkel in Brussel op te komen, slaagde hij erin om in heel Franstalig België, in alle provincies en kieskringen, lijsten in te dienen. Een tour de force. Parti Populaire, een andere partij die al een tijdje probeert door te breken op rechts, heeft dat nooit klaargespeeld.

Simpel was het niet om kandidaten te vinden. “Hier in de regio hadden we twee weken voor deadline nog niemand, in Brussel kregen we pas op de dag voordien om 2 uur ’s nachts bevestiging van onze laatste kandidaat”, legt Destexhe uit.

Mensen konden zich online aandienen op de site van de partij, links en rechts werden compagnons de route aangesproken. Onder hen Claude Moniquet, een niet onomstreden terreurexpert. Of Baudouin Peeters, de uitgever van de ophefmakende boeken van Destexhe.

Zo werden 331 mensen gevonden. Geen kleppers, wel heel wat misnoegden die overliepen van de PP of de MR. Opvallend: ook de hele BUB, een mini-partij met Belgicistische inslag, ging op in de Listes Destexhe.

“Toch zijn de meesten helemaal nieuw in de politiek”, zegt Destexhe. Wie zich aanbood, werd kort gescreend. “We hebben ze gegoogeld en gefacebookt”, legt hij uit. “Daarna hebben we een speeddate gedaan om te kijken wat voor vlees we in de kuip hadden. We hebben ook mensen geweigerd.”

Islamabad-coalitie

Maar dat wil dus ook zeggen: de meesten zijn compleet onervaren. In de paasvakantie werden de kandidaten klaargestoomd, op een sessie die een uurtje of drie duurde. “Het ging over de kieswetgeving, wat ze mogen uitgeven bijvoorbeeld. Maar ook over de inhoud.”

Dat er nog werk is aan die inhoud, wordt duidelijk in de schuur in Thuin. De kwaliteit van de speeches is wisselvallig. Tussenkomsten over verkeersveiligheid en onderwijs, eindigen bij dezelfde conclusie: het fundamentele probleem ligt bij de nieuwkomers, en meer bijzonder bij de islam. “Als we niet opletten komt er na de Marrakech-coalitie, een Rabat- of Islamabad-coalitie”, waarschuwt lokaal lijsttrekker Benoît Legros.

Een militant hangt net voor de start van de meeting de affiches van alle kandidaten omhoog. Beeld Bas Bogaerts

De volgende spreker besteedt driekwart van zijn tijd aan een verhaal over hoe de MR hem een zeker schepenambt heeft ontzegd, om daarna toch te benadrukken dat hij een “overtuigde centrum-rechtse liberaal” is. Terwijl de ene pleit voor een veel slankere staat, roept de andere op tot massale investeringen in justitie en politie.

Dedecker beklaagde zich achteraf dat er veel kandidaten niet op zijn plaats zaten in zijn nieuwe partij, of niet met de juiste verwachtingen kwamen. “Ik besef het maar al te goed”, zucht Destexhe. “Maar wat wil je op zo weinig tijd?”

Nadeel voor nieuwkomers

Het is niet evident om als nieuwe partij de arena betreden. Hij wijst naar de wet op de partijfinanciering. “We kunnen amper extern geld aanvaarden, terwijl de partijen in het parlement van de overheid een riante dotatie krijgen.” En dan is er nog de media-aandacht. “De RTBF geeft spreektijd op basis van de vorige kiesuitslag. Met andere woorden: we doen amper mee.”

De grote vraag is of Destexhe ook potten kan breken. De laatste peiling van de VRT en De Standaard was rampzalig: amper 1 procent haalt Listes Destexhe, ver onder de kiesdrempel. “Daar trekken we ons weinig van aan”, zegt Destexhe. “Dedecker vertelde me dat hij op 0,6 procent werd gepeild. Hij haalde 6 procent uiteindelijk.”

Alleen, Destexhe kan niet bogen op de populariteit die Dedecker destijds genoot. In 2014 haalde hij op de MR-lijst 6.700 voorkeurstemmen binnen in Brussel. Om verkozen te geraken moet zijn partij er minstens drie keer meer binnenhalen.

“Ach, we leven nu dag per dag”, zegt Destexhe. “Elke dag is er een nieuw obstakel, elke dag overwinnen we dat.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234