Zondag 22/09/2019

Politiek

De migrantenpartij: nog voor de verkiezingen zo goed als uitgeteld

Ahmet Koç en Dyab Abou Jahjah gingen allebei deelnemen aan de verkiezingen. Geen van de twee staat uiteindelijk op een lijst. Beeld Twitter

De partij Islam, Be.One, het Vlaams Multicultureel Collectief, het Democratisch-Solidair Appèl. De verkiezingen van 14 oktober kondigden zich aan als – onder meer – die van de migrantenpartijen. Maar blijkt dat ze nog voor de stembusslag al zo goed als uitgeteld zijn. Hoe komt dat?

Ex-sp.a'er en Erdogan-aanhanger Ahmet Koç geraakte niet op tijd geregistreerd in zijn nieuwe woonplaats Gent en mag zijn Vlaams Multicultureel Collectief niet trekken. Be.One diende tien lijsten in voor de lokale verkiezingen, waaronder in Antwerpen, Gent en Mechelen. Maar oprichter Dyab Abou Jahjah zal zelf niet opkomen – de partij laat Brussel schieten. In heel Limburg, nochtans ook een van de focuspunten van Be.One, telt de partij negen kandidaten. Verspreid over drie gemeenten. 

Dat is nog steeds een pak meer dan wat de fel omstreden partij Islam van Redouane Ahrouch kan voorleggen. Islam diende enkel in Molenbeek en Brussel-Stad een lijst in, waarop telkens welgeteld twee kandidaten prijken. Ahrouch zelf is daar niet bij: hij kwam in zijn eigen Anderlecht een handtekening te kort om een lijst te mogen indienen.

Daarnaast zijn er nog een reeks kleinere lokale initiatieven die zich richten op de stem van de kiezer met migratieachtergrond, al wil lang niet iedere partij dat ook zo gezegd hebben. De Spiegel en de Multiculturele Recht Partij in Gent, bijvoorbeeld en het Democratisch Solidair Appèl ofte DS-A in Antwerpen. Maar van zetels kunnen zij wellicht alleen maar dromen. 

Verspreide slagorde

"Een groot succes moeten we niet verwachten", bevestigt socioloog Dirk Jacobs (ULB). "Om te beginnen omdat er zoveel verschillende partijtjes opkomen: ze zijn verzwakt door de verspreide slagorde. Maar ook in het verleden hebben partijen die zich op migranten richtten bijna nooit verkozenen gehaald."

Uitzonderinkje: de partij Islam haalde in 2012 een zetel in Anderlecht en eentje in Molenbeek. Maar vooral het succes van Denk bij de Nederlandse parlementsverkiezingen van maart vorig jaar steekt de bovengenoemde kandidaten van 14 oktober de ogen uit. De partij, opgericht door twee ontevreden parlementsleden van PvdA die zich specifiek richtten op de stem van de kiezer met een migratieachtergrond, behaalde drie zetels in de Tweede Kamer. Bij de lokale verkiezingen van begin dit jaar haalden ze 24 zetels in 13 gemeenten. Als dat in Nederland kan werken, waarom hier dan niet? 

"De belangrijkste reden is dat Nederland een heel ander kiessysteem heeft: bij ons zou Denk nooit een zetel gehaald hebben met hun stemmenaantal", zegt politicoloog Bram Wauters (UGent), gespecialiseerd in diversiteit in de politiek. "Bovendien was identiteit toen een heel belangrijk gegeven tijdens de campagne en de lijst werd aangevoerd door twee uittredende parlementairen die het klappen van de zweep door en door kennen. Die ervaring missen de kandidaten hier doorgaans."

Migrantenstem

Daarnaast is er niet zoiets als "de migrantenstem", legt Wauters uit. "Ik vergelijk het met de feministische beweging die zich in de jaren zeventig probeerde te vertalen naar een politieke partij. Dat is mislukt, de vrouw bleek niet in één ideologische hoek te vatten. De vrouwenrechten werden wel vertolkt door vertegenwoordigers in verschillende traditionele partijen. Net zoals met de migrantenstem nu: de grote partijen hebben die kiezers al lang weten te capteren." 

Jacobs kwam tot exact dezelfde conclusie bij de analyse van het stemgedrag van de kiezer met migratieachtergrond in 2006 en 2012. "Hun ideologische keuze bleek heel erg samen te hangen met hun sociale profiel. Arbeiders kiezen eerder links, zelfstandigen eerder rechts. Net zoals bij autochtone kiezers dus.

Hoe langer iemand hier woont, hoe minder hij zelfs geneigd zal zijn om op iemand met dezelfde migratieachtergrond te stemmen, zag Jacobs. "Bij ex-Joegoslaven speelt dat bijvoorbeeld totaal niet, bij Marokkanen nauwelijks. De enige uitzondering zijn de Turken, bij hen blijft de etnische stem belangrijk." 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234