Woensdag 27/05/2020

CoronacrisisRegering

De macht verschuift van de Kamer naar een ‘superkern’

Beeld Photo News

Een ‘superkern’, met daarin alle topministers, negen partijvoorzitters en de N-VA-fractieleider, zal de komende weken de volmachten vormgeven om de coronacrisis aan te pakken. Maar hoe dat concreet zal verlopen? De ‘flou artistique’ blijft nog even hangen.

Voor een lege Kamer, met daarin enkel de fractieleiders vanwege quarantainemaatregelen, werd maandagmiddag de wet ingediend die regering-Wilmès ‘bijzondere machten’ geeft om de coronacrisis te tackelen. Donderdag volgt de definitieve stemming, waardoor de regering maatregelen kan nemen zonder het parlement te consulteren. In moeilijke tijden moeten efficiëntie en slagkracht vooropstaan, maar er blijven nog een aantal onzekerheden. Gaan die volmachten wel vlot ingevuld geraken? En welke rol speelt het parlement daarbij?

Bij gebrek aan een meerderheid zullen volmachten niet worden uitgewerkt binnen de regering, maar binnen een ‘uitgebreide kern’ die elke zaterdag samenkomt. Daarin zetelen niet enkel de premier en de topministers, maar ook de partijvoorzitters van de partijen die de volmachten steunen. Vlaams Belang en PVDA doen niet mee, N-VA vaardigt zijn fractieleider Peter De Roover af. 

Premier Sophie Wilmès (MR) wacht een hele opdracht om de boel te stroomlijnen. Zeker de kleinere partijen beschikken niet over de technische kennis. Zij kunnen op donderdag rechtstreeks hun vragen stellen aan de kabinetten van de bevoegde ministers, op basis daarvan kunnen ze voorstellen formuleren. N-VA maakt zich nu al sterk er een hele reeks klaar te hebben liggen. Bij de PS klinkt het dat ze “van bij het begin hun stempel zullen drukken”.

In eerste instantie zullen de volmachten gebruikt worden voor een hele reeks operationele ingrepen, gaande van directe sociaal-economische steunmaatregelen, over dringende ingrepen op het vlak van veiligheid en de gezondheidszorg. Die leggen zichzelf haast op en de regering zal ze er vlot doorkrijgen. Zo kon minister van Financiën Alexander De Croo (Open Vld) er afgelopen weekend zijn eerste ‘volmachtbeslissing’ nemen, toen hij samen met de bankensector 50 miljard aan noodkredieten liet vrijmaken. Voorafgaand had hij overleg met de tien partijen, zowat iedereen ging meteen akkoord. 

Alleen, al vrij snel zullen er maatregelen getroffen moeten worden om de economie er weer bovenop te helpen. Dan wordt het debat automatisch ideologisch. Simpel gesteld: wie moet er in eerste plaats een duw in de rug krijgen? De werknemer of de werkgever? Socialisten geven hier een ander antwoord dan liberalen of Vlaams-nationalisten. “Zelfs tijdens de eerste, zeg maar neutrale, vergadering lees je tussen de lijnen al enige spanning”, zegt N-VA-fractieleider Peter De Roover. “Die zal alleen maar groter worden.”

Parlement twee dagen dicht

Daarnaast is er de vraag welke rol het parlement in het hele proces speelt. Het zijn de voorzitters die de lijnen uitzetten in de ‘uitgebreide kern’, de fractieleiders worden pas nadien gebrieft op maandag. Wat is rol hun rol dan nog? Moeten ze niet eerder betrokken worden bij het beslissingsproces? Op een eerste vergadering maandag kwam er niet meteen een antwoord op.

Bovendien staat nog niet helemaal op punt hoe het parlement de regering zal controleren bij de uitvoering van de volmachten. De volmachten moeten binnen het jaar nog wel bekrachtigd worden door het parlement, maar dat is een formaliteit. De vraag is: wat als de regering de komende weken haar boekje te buiten gaat?

Deze week zijn alle commissiezittingen geschrapt wegens het gevaar op coronabesmetting. Dinsdag en woensdag blijft het parlement hoogst uitzonderlijk helemaal gesloten. Mogelijk komt er één ad-hoccommissie waarbij alle vragen over de pandemie en de gevolgen ervan worden behandeld, maar dat wordt donderdag beslist. 

Intussen is het behelpen. Het vragenuurtje in de plenaire zal ook gewoon doorgaan, zij het met enkel de fractieleiders aanwezig. En er is regeling uitgewerkt waarbij parlementsleden, in uitzonderlijke omstandigheden, digitaal de debatten kunnen volgen én stemmen. “We bekijken het dag per dag, aangezien de situatie snel kan evolueren”, zegt Kamervoorzitter Patrick Dewael (Open Vld). “Maar het parlementaire debat zal gegarandeerd blijven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234