Maandag 21/10/2019

Reportage Verkiezingen

De hogere Brusselse middenklasse ontdekt massaal Ecolo. Waar komt het succes vandaan?

Kinderen krijgen boksinitiatie tijdens de buitenspeeldag in Elsene. Beeld Eric de Mildt

Terwijl de MR verpietert in Brussel, neemt Ecolo een hoge vlucht. Vooral de hogere middenklasse ontdekt massaal de groene partij. Waar komt het succes vandaan?

Geoffroy, een kalende veertiger, vouwt samen met zijn pleegdochter bloemen in origami. Het is buitenspeeldag in Elsene. De straten zijn afgezet, joelende kinderen voetballen, anderen krijgen een boksinitiatie en er wordt dus ook kleurrijk papier geplooid. Geoffroys twee andere kinderen amuseren zich even verderop.

We zitten in het hartland van de ‘Groene Golf’ – zoals Ecolo het zelf is gaan noemen. De gemeenteraadsverkiezingen waren een groot succes voor Brussel. En al zeker in Elsene. Onder leiding van Christos Doulkeredis maakten de groenen de sprong van 23 naar bijna 33 procent en bonjourden ze de MR uit het stadhuis. Een tour de force. De gemeente werd sinds mensenheugenis door liberalen bestuurd, op een kort socialistisch intermezzo na.  

Geoffroy en zijn dochtertje vouwen bloemen in origami. Beeld Eric de Mildt

Ook voor de verkiezingen in mei lopen de ecologisten op wolkjes. Uit de peiling van De Standaard en de VRT kwam Ecolo als grootste partij uit de bus in Brussel. Met 21,5 procent is de partij groter dan de PS (19 procent). Grote verliezer is de MR: de liberalen halen nog 15,5 procent. Zo wordt een groene Brusselse minister-president plots een optie. Covoorzitter Zakia Khattabi heeft zich eerder al geout als kandidaat. Toevallig of niet, ze woont ook in Elsene.

Bionadebourgeoisie

Geoffroy, schooldirecteur in Sint-Pieters-Woluwe, stemt al jaren Ecolo. Dat ‘zijn partij’ in opgang is, ten nadele van de MR, begrijpt hij maar al te goed. “De mensen zijn zich meer dan ooit bewust van de urgentie van het klimaatthema. Maar nooit heeft MR het ernstig genomen. Het energiebeleid van minister Marghem was een regelrechte ramp”, legt hij uit. “Pas vorige maand zijn ze plots voorstander van een klimaatwet. Compleet ongeloofwaardig.” Maar het is meer dan enkel klimaat. “De liberalen zijn de voeling met Brussel en zijn bevolking kwijt. Kijk naar hun lijsten: volledig wit.”

Geoffroy legt de vinger op de wonde. Terwijl de Franstalige liberalen traditioneel sterk stonden in de rijkere oostrand van Brussel, heeft de gegoede middenklasse nu Ecolo ontdekt. Het zijn de mensen die zich geen zorgen maken over het einde van de maand, maar wel over de toekomst van hun kinderen. Het groen waarin ze wonen, is hen erg dierbaar en ze ergeren zich aan de files die ze elke dag naar hun werk moeten trotseren. 

Buitenspeeldag in Elsene. Beeld Eric de Mildt

De bionadebourgeoisie? “Is Ecolo er enkel voor zij die dure, hippe drankjes drinken?”, twijfelt Geoffroy. “Een volkse partij zal het nooit worden.”

“Het zijn clichés”, reageert burgemeester Doulkeridis (Ecolo) even later op het gemeentehuis. “Maar ik wil die gerust aanvaarden. Die mensen kunnen er toch weinig aan doen in welk nest ze worden geboren? Het klimaat is een zaak van iedereen.” Hij vertelt hoe hij tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen veel bijval kreeg in ‘outre-Louise’, het rijkste deel van de gemeente aan de overkant van de Louizalaan. Nochtans een klassiek MR-wingewest.

Waar is Didier?

Binnen de MR werd meteen na 14 oktober de analyse gemaakt: Ecolo is onze grootste bedreiging. De verkiezingen waren pijnlijk voor de liberalen. Van de zes burgemeesters in Brussel bleven er amper twee over.

De liberalen verwezen intern naar de ‘etnische stem’ en het gemiste ecologische bewustzijn. Tegelijk kreeg kopstuk Didier Reynders kritiek omdat hij zich amper had laten zien in de campagne. Ook nu lijkt hij zich niet voluit te smijten. Na de verkiezingen maakt hij kans op het voorzitterschap van de Raad van Europa. Feit is: de MR heeft in Brussel geen grote namen meer.

Burgemeester Kristos Doulkeridis (Ecolo) Beeld Eric de Mildt

Jean Faniel, directeur van het politiek onderzoeksinsituut Crisp, onderschrijft grotendeels de analyse, maar hij plaatst een belangrijk nuance. “Ecolo rekruteert niet enkel bij de MR, maar evengoed bij kiezers van de PS en cdH die verandering willen”, zegt hij. “Alleen is Ecolo er in het verleden nooit in geslaagd om hun pas binnengehaald electoraat vast te houden. Veel kiezers keren de volgende stembusgang teleurgesteld terug naar hun vorige partij.”

Net zoals Agalev was Ecolo begin jaren 2000 kapot geregeerd na het avontuur met paars-groen. Toen ze in de Waalse regering zaten een kleine tien jaar later, werden ze afgestraft vanwege een zonnepanelendebacle. De winst wordt nu voorspeld in de dubbele cijfers, in het verleden was het verlies soms even groot.

Peace and love

De MR-kiezer denkt er het zijne van. “Ah, de Ecolo-stemmers: dat zijn de bobo’s”, zegt Myriam, een 64-jarige in blauw-wit gestreept shirt. Samen met haar vriend nipt ze van een glaasje witte wijn op de place du Châtelain, hartje outre-Louise. Ze is overtuigd liberaal. “In mijn jeugd was er peace and love, nu is er het klimaat. Het is de mode van het moment. Maar de jongeren moeten weten: ‘groen’ is niet hetzelfde als ‘groen in de politiek’. Dat betekent alleen meer belastingen.” 

Buitenspeeldag in Elsene. Beeld Eric de Mildt

Toch ziet ze bij veel van haar vriendinnen dat de kinderen voor Ecolo gaan stemmen. “Ik kan het best begrijpen. Ze maken zich oprecht zorgen en engageren zich. Alleen: ze vergissen zich.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234