Dinsdag 01/12/2020

Politiegeweld Charleroi

De Crem over fataal politie-optreden: ‘Jambon was in juli 2018 al op de hoogte’

Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem en ministers van Justitie Koen Geens in de Kamer vandaag.Beeld BELGA

Volgens minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) was zijn voorganger Jan Jambon (N-VA) sinds juli 2018 op de hoogte van de tragische dood van Jozef Chovanec in de luchthaven van Charleroi. Jambon reageert via zijn woordvoerder dat hij niets wist van mogelijk politiegeweld of een Hitlergroet. ‘We hebben die beelden nooit gezien.’

De Crem en Geens hebben vanochtend in het parlement meer duidelijkheid verschaft over het overlijden van Chovanec. Volgens De Crem moet het gerechtelijk onderzoek uitwijzen of bij de arrestatie van de Slowaakse man op 24 februari 2018 buitensporig geweld werd gebruikt door de agenten die hem in zijn cel overmeesterden. “Gebruik van dwang als agent kan alleen om zichzelf te beschermen. Of om iemand tegen zichzelf te beschermen. En die dwang moet altijd proportioneel zijn”, zei De Crem.

Op de vraag ‘wie wat wist wanneer over de dood van Chovanec?’ antwoordde De Crem dat hijzelf hier nooit over geïnformeerd werd. De Crem is sinds eind 2018 minister van Binnenlandse Zaken. Volgens zijn informatie was dat wel het geval voor zijn voorganger Jambon – de huidige Vlaams minister-president. Drie dagen na de arrestatie van Chovanec vroeg de Slowaakse ambassadeur meer uitleg aan de FOD Buitenlandse Zaken. “De minister van Buitenlandse Zaken heeft mij gisteren, op 25 augustus, gemeld dat op 2 juli 2018 de Slowaakse ambassadeur ontvangen is door Buitenlandse Zaken”, aldus De Crem. “De ambassadeur verklaarde daar dat hij contact had gehad met minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon over het incident.”

De feiten:

Op 24 februari 2018 werd Chovanec gearresteerd in de luchthaven van Charleroi, nadat hij zich verward en agressief had gedragen aan de incheckbalie van zijn vlucht richting Bratislava. Hij moest uit het vliegtuig gehaald worden door tien agenten.

Op bewakingsbeelden die vorige woensdag naar buiten kwamen via Het Laatste Nieuws, is te zien wat daarna gebeurde. De Slowaak bleef de hele nacht bijzonder onrustig in zijn cel. Hij sloeg zijn hoofd tot bloedens toe tegen de muur. Agenten van de luchtvaartpolitie overmeesterden hem uiteindelijk op zijn bed. Zijn handen en voeten werden vastgebonden. Hij kreeg een deken over zijn hoofd. Vijf agenten zaten of hingen minutenlang op Chovanec. Een agente bracht een Hitlergroet. Een andere agent maakte een duivelsteken. Toen een mug-arts Chovanec een kalmeringsmiddel kwam toedienen, werd duidelijk dat Chovanec geen hartslag meer had. Hij moest gereanimeerd worden. Drie dagen later overleed de Slowaak in het ziekenhuis.

Jambon reageert via zijn woordvoerder. “We vallen uit de lucht. We zullen dit de komende dagen bekijken. Het kan dat we over dit dossier – in zijn algemeenheid – zijn geïnformeerd”, luidt het. Bij Jambon is men wel stelling: “We weten niets van mogelijk politiegeweld bij de dood van die Slowaakse man. Hij heeft die bewakingsbeelden ook nooit gezien.” Verschillende partijen eisten om Jambon snel te kunnen horen in de Kamer. De huidige ‘MP’ wil daarop ingaan. “We zullen zeker naar de commissie komen eens we goed hebben uitgezocht hoe de vork juist in de steel zit.”

Tuchtsancties

Minister Geens zei dat het “niet uit te sluiten viel dat hij in februari 2018 het persbericht van het parket over de dood van Chovanec had gelezen”. Hij had op basis van dat bericht naar eigen zeggen niet de reflex om daar dieper om in te gaan. “Ik kijk vooral naar mijn eigen bevoegdheden: het gevangeniswezen en de gerechtelijke politie.” Ook het parket stelde Geens niet op de hoogte. “Wat ook niet hoeft.”

Over het gebrek aan tuchtsancties voor de agenten betrokken bij de dood van Chovanec – een van hen voerde een Hitlergroet uit tijdens de arrestatie en werd pas vorige week bestraft na het uitlekken van de bewakingsbeelden in de media – benadrukte De Crem dat de beelden meteen werden opgeëist door justitie. Daarop kon de leiding van de luchtvaartpolitie niet meer correct inschatten wat er zich in de cel van Chovanec had afgespeeld. “Aangezien het juridische onderzoek liep, wilde men dit afwachten vooraleer tuchtsancties werden gegeven”, aldus De Crem. Toen de camerabeelden vorige week publiek werden, was duidelijk dat de agente die een Hitlergroet bracht nu al gesanctioneerd moest worden. Ze werd op binnendienst gezet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234