Zaterdag 04/07/2020
Minister Philippe De Backer (Open Vld)

InterviewPhilippe De Backer

De comeback van Philippe De Backer: Na deze opdracht is mijn politieke carrière écht gedaan’

Minister Philippe De Backer (Open Vld)Beeld © Stefaan Temmerman

Zijn politiek afscheid was allang aangekondigd, maar tegen alle verwachtingen in speelt minister Philippe De Backer (Open Vld) een sleutelrol in het bestieren van de coronacrisis. Hij moet ervoor zorgen dat er straks, wanneer de lockdown losgelaten wordt, voldoende getest wordt op Covid-19. ‘Onze staatsstructuur maakt het niet makkelijker om zo’n crisis aan te pakken.’

Testen op besmetting is de hoeksteen van de exitstrategie, zeggen experts. Zijn we klaar om maandag de lockdown te versoepelen?

De Backer: “Ik denk het wel. De expertengroep heeft als voorwaarde gesteld dat we 25.000 tests per dag kunnen doen. Dat moet lukken.”

Afgelopen week konden we ongeveer 20.000 tests per dag doen, maar meestal raakten we maar aan 15.000. Hoe komt dat?

“We breiden stap voor stap de criteria uit voor wie er getest mag worden. Het aantal effectief uitgevoerde tests loopt altijd achter op de beschikbare capaciteit. Je wil natuurlijk niet dat je de te testen groep zo snel uitbreidt dat je niet voldoende tests hebt. Je moet altijd marge behouden. Vanaf maandag zal ook iedereen getest worden die milde symptomen van een mogelijke besmetting vertoont.”

Op 11 mei gaan ook de winkels weer open. De expertengroep vond dat dat beter een week later zou gebeuren. Gaan we niet te snel?

“Dat vind ik niet. Er zijn in zo’n exitscenario verschillende kranen die je kunt openzetten, elk daarvan houdt een verhoogd risico op besmettingen in. Je kunt niet alles tegelijk doen. Eerst gaan de bedrijven open die winkels bevoorraden en kan de industrie zich weer op gang trekken. Een week later gaan dan de winkels zelf open. Dat is een logische volgorde. De overgang van de ene fase naar de volgende hangt ook af van hoe goed we het virus onder controle houden.”

Maar de impact van de eerste versoepeling op de verspreiding van het virus zal pas na 11 mei zichtbaar zijn.

“Dat is waar, maar het is niet zo dat we op 11 mei geen indicaties gaan hebben. In het paasweekend was er meer mobiliteit en twee weken later zagen we de daling van het aantal ziekenhuisopnames even stagneren. Er zijn dus allerlei factoren die ons helpen in te schatten welke impact ons gedrag twee weken later zal hebben.”

Is de afweging gemaakt om eerst de kraan van de economie open te draaien en pas later sociaal contact opnieuw toe te laten?

“Als je morgen zegt dat je een barbecue met tien man mag houden, kun je geen agent aan iedere deur zetten om dat te controleren. Het is dus logischer om eerst te versoepelen in de publieke ruimte en daarna pas in de private ruimte. De lockdown begint ook emotioneel zwaar te wegen op mensen.”

Niet alleen testen is belangrijk, maar ook het traceren van mogelijke besmettingen. Het nodige personeel daarvoor is er nog altijd niet.

“Op 28 maart heb ik samengezeten met de betrokken kabinetten. Ik heb toen duidelijk gezegd: de ruggengraat van het contactonderzoek zal nog altijd bestaan uit de klassieke methode, via tracers die mensen bellen en hen vragen met wie ze in contact geweest zijn. Ze wisten dat ze zich daarop moesten voorbereiden.”

U zou op zoek gaan naar een app om dat werk te ondersteunen. Die komt er nu alsnog niet. Waarom niet?

“Ik denk dat er te veel hoop is gesteld op zo’n app. Veel mensen zijn door een proces gegaan waarin ze zich ervan bewust werden dat zo’n app niet dé oplossing kan zijn. Om echt effectief te zijn, moet die door een groot deel van de bevolking gebruikt worden. Welnu, in Zuid-Korea gaat het om 15 procent van de mensen. In Oostenrijk zelfs maar 4 procent. Dat betekent dat je 96 procent van je contacten op een andere manier in kaart moet brengen.”

Bent u ook door dat bewustwordingsproces gegaan?

“Ik heb van in het begin gezegd dat technologie enkel een ondersteunende rol kon spelen en nooit het contactonderzoek zou vervangen. Maar ik heb ook een en ander onderschat. Ik dacht heel lang dat in Korea iedereen met zo’n app rondliep. Ik wil ook niet naar Chinese toestanden waar die app verplicht is en de overheid op je gsm kan meekijken. We moeten een epidemie bestrijden, maar we leven nog altijd in een vrij land.”

Die app was federale materie, terwijl de contact tracing regionale bevoegdheid is. Dat maakt het niet eenvoudiger?

“Onze staatsstructuur maakt het niet makkelijker om zo’n crisis aan te pakken, neen. Een van de lessen van deze crisis is dat het anders moet. Je hebt kortere lijnen nodig. Er zal toch eens bekeken moeten worden om een aantal bevoegdheden te herschikken of in crisistijd bevoegdheden samen te brengen. Het zou een idee kunnen zijn dat in crisis alle niveaus samenwerken en het federale niveau de leidende rol opneemt.  Dat is een denkoefening voor een volgende regering.”

U ging al een jaar geleden afscheid nemen van de politiek. Geen zin om er nog een vervolg aan te breien?

“Ik blijf erbij: als deze opdracht is afgerond en er is een nieuwe regering, dan is mijn politieke carrière gedaan.”

Bent u nog meer overtuigd van die keuze door het politiek getouwtrek van de voorbije weken?

“Mijn keuze is niet gewijzigd, mag ik het zo diplomatisch zeggen?” (lacht)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234