Woensdag 23/09/2020

Analyse

Compromis lijkt moeilijk haalbaar, dus dreigt nieuw uitstel voor abortuswet

Partijvoorzitters Egbert Lachaert (Open Vld), Joachim Coens (CD&V) en Georges-Louis Bouchez (MR).Beeld Photo News

De kans dat er nog voor eind van de week een compromis uit de bus komt over de nieuwe abortuswet is minimaal. Allicht wordt de stemming in het parlement nog maar eens uitgesteld, tot na de zomer.

Donderdag stemt het parlement normaal gezien over de nieuwe abortuswet. Die verlengt de periode waarin de zwangerschap onderbroken kan worden van de eerste 12 weken naar 18 weken. Ook wordt de verplichte bedenktijd ingekort van 6 dagen naar 48 uur.

De stemming doorkruist de lopende regeringsgesprekken. CD&V en N-VA zijn tegen, de liberale en linkse partijen zijn pro. De ‘drie koningen’, voorzitters Egbert Lachaert (Open Vld), Georges-Louis Bouchez (MR) en Joachim Coens (MR), proberen momenteel een ‘Arizona-coalitie’ te vormen, met daarin Open Vld, MR en sp.a, maar ook CD&V, cdH en N-VA. Achter de schermen wordt naar een compromis gezocht, waar alle partijen mee kunnen leven, zo gaf Lachaert aan in De ochtend.

Alleen, de marge voor dat compromis is zo goed als onbestaande, zo geven N-VA en CD&V aan. “Dit gaat niet over het afpingelen van een of twee weken van de termijn van 18 weken”, zegt N-VA-Kamerlid Valerie Van Peel. “Dit gaat letterlijk over leven en dood. Eerst moet er een evaluatie komen van de bestaande wet voor we verder kunnen.” 

Ook CD&V wil niet zomaar links en rechts wat bijschaven. “Het is een principekwestie”, klinkt het. Zowel de termijn van 18 weken als de kortere bedenktijd zijn voor de CD&V een doorn in het oog. Pas als de regering stilaan vorm heeft, kan er wat de christendemocraten betreft weer doorgepraat worden. Intussen willen ze niet onderdoen voor de forse opstelling van N-VA.

Tegenkanting in de meerderheid

Wat opvalt: ook binnen de partijen die pro zijn, overwegen heel wat Kamerleden tegen te stemmen. Bij de meeste krijgen de parlementsleden de vrijheid om naar eer en geweten te stemmen over ethische dossiers. MR-Kamerlid Michel De Maegd heeft bijvoorbeeld al in een uitgebreide post op Facebook aangegeven dat hij tegen het wetsvoorstel is. Minstens twee MR-collega’s, Isabelle Galant en Benoit Friart, volgen hem. Fractieleider Benoit Piedboeuf zelf twijfelt nog. Ook bij Open Vld en sp.a is niet iedereen overtuigd. En bij Groen geeft Kamerlid Stefaan Van Hecke aan dat hij tegen zal stemmen, samen met enkele fractiegenoten. 

Het belangrijkste struikelblok voor de twijfelaars is de zogenoemde ‘volledige depenalisering’ van abortus – iets wat ook CD&V en N-VA grondig dwarszit. Het onderbreken van de zwangerschap wordt zo niet langer strafbaar, zelfs niet als dat bijvoorbeeld één week voor de geboorte zou gebeuren. “Ik zou persoonlijk voor stemmen als die bepaling verdwijnt”, zegt Van Hecke. Hij vindt het onzinnig dat je een grens van 18 weken oplegt zonder er juridische gevolgen aan te geven. “De facto heb je dan geen grens”, zegt hij. 

Ook het feit dat een abortus verhinderen wél strafbaar zou worden, stuit op tegenkanting. De ruime meerderheid van 89 op 150 zetels wordt zo plots een stuk minder comfortabel. “Het kan weleens nipt worden”, zegt MR-fractieleider Piedboeuf.

De PS voert intussen de druk op. Na het partijbureau maandagochtend stuurde voorzitter Paul Magnette een persbericht uit dat zijn partij past voor verder uitstel. Het voorstel werd al drie keer naar de Raad van State gestuurd om tijd te winnen. “Het is tijd dat de parlementsleden de knoop doorhakken”, stelt hij. Ook bij de MR vinden ze dat er na twee jaar debat moet worden gestemd.

Toch is de kans groot dat er nieuw uitstel komt. Indien nodig, dreigen CD&V en N-VA ermee om nog maar eens de Raad van State in te schakelen. Met de steun van Vlaams Belang hebben ze zetels genoeg om die procedure op te starten. “Het komt eigenlijk neer op misbruik van de procedure”, geeft Van Peel toe. Ze hoopt dat er nog een meerderheid kan gevonden worden om de stemming van de agenda te halen.

Een andere optie is dat er een of meerdere amendementen worden ingediend, die onder meer stellen dat de zwangerschap onderbreken na de wettelijke termijn wel degelijk strafbaar wordt. Daarmee worden de kritische stemmen binnen de meerderheid gehoord, wordt er wel degelijk gestemd én kan er tijd gewonnen worden voor de regeringsgesprekken. Na zo’n aanpassing kan de wet namelijk pas finaal goedgekeurd worden bij de volgende zitting, na het zomerreces dus.

Ten gronde brengt zo’n tijdelijke exit de partijen geen stap dichter bij de oplossing. Vroeg of laat duikt het debat weer op, is het niet in de regering, dan wel in het parlement.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234