Maandag 28/11/2022

AnalyseVerenigd Koninkrijk

Chaos op de Britse financiële markten: hoe gaat premier Liz Truss dit oplossen?

Britse premier Liz Truss. Beeld REUTERS
Britse premier Liz Truss.Beeld REUTERS

De Britse premier Liz Truss en haar minister van Financiën Kwasi Kwarten houden vrijdag noodgedwongen gesprekken met het hoofd van de fiscale waakhond Office for Budget Responsibility (OBR). Na dagen chaos op de financiële markten, die het gevolg zouden zijn van de geplande belastingverlagingen van de regering, gaat Truss door met haar radicale begrotingen.

Redactie

Volgende week ontvangt de Britse regering een concept van de volledige fiscale prognoses van het OBR, aldus The Guardian. Maar dat is rijkelijk laat. “Alsof je een handleiding krijgt nadat je iets stuk maakte”, aldus een bron bij de Britse regering.

Waarom is er chaos op de Britse financiële markt?

Vorige week kondigde Truss ingrijpende belastingverlagingen aan. Dat zorgde bij beleggers voor paniek over de toekomstige gezondheid van de Britse economie. Gevolg: een scherpe daling van de waarde van de pond en hogere financieringskosten voor de overheid op. The Treasury roept nu op om het financiële overzicht van de regering, dat 23 november moet worden ingediend, een maand naar voren te schuiven. Ook wil het comité zo snel mogelijk groeiprognoses publiceren om de rust te doen terugkeren.

Woensdag was er zelfs een interventie van de Bank of England nodig. Die was het gevolg van Kwartengs voornemen om omgerekend 50 miljard euro te lenen waarmee belastingverlagingen gefinancierd moeten worden. Sindsdien zakte de Financial Times Stock Exchange (FTSE) met 160 punten tot 6.858.

Het gebrek aan stabiliteit in het Verenigd Koninkrijk, dat in normale omstandigheden een stabiel financieel centrum is, geldt als een waarschuwing tegen het nemen van buitensporige risico’s. Dat zeggen economen en beleggersgroepen. Inmiddels is meer dan 40 procent van de beschikbare hypotheken van de markt gehaald, terwijl grote aanbieders leningen drastisch hebben herprijsd.

Wat zal de bijeenkomst inhouden?

Truss moet op de bijeenkomst de kans krijgen om haar dramatische economische en fiscale ontwikkelingen te bespreken.

De voorzitter van de selectiecommissie van de Schatkist, Mel Stride, vertelde The Guardian dat er een weg is uit de huidige economische situatie voor de regering. Maar hij voegde daar aan toe: “Het is geen erg breed pad. Er is veel werk te doen. Dit is een enorme uitdaging”.

Wat zegt Truss zelf?

In plaats van met nationale spelers als BBC, ITV en Channel 4 te spreken gaf Truss interviews aan lokale BBC-radiozenders. Daarin hield ze gestaag vol dat haar economisch beleid op de goede weg zit, ondanks de noodinterventie van de Bank of England.

Van de druk lijkt Truss zich weinig aan te trekken. Ze zou niets veranderen en is ‘bereid is om moeilijke beslissingen te nemen’, klinkt het. “Dit is het juiste plan”, zei Truss tegen BBC Radio Norfolk. “Natuurlijk zijn er altijd mensen die zich tegen bepaalde maatregelen verzetten. En het is ook niet gemakkelijk. Maar we moeten het doen.”

Ook Kwarteng dringt erop aan dat de regering “vasthoudt aan het groeiplan”.

Maar toen Truss werd gevraagd naar de hypotheekaflossingen, die verhogen naarmate de rente stijgt, vielen er lange stiltes.

Hoe luidt de kritiek?

Voormalige gouverneur van de Bank of England Mark Carney beschuldigde de regering-Truss van het “onderbieden” van de economische instellingen van het land: “Helaas heeft het hebben van een gedeeltelijk budget in deze omstandigheden – een moeilijke wereldeconomie, een moeilijke positie op de financiële markt, samenwerking met de bank – geleid tot behoorlijk dramatische bewegingen op de financiële markten.” Volgens hem mist de begroting ‘echte maatregelen’ die de groeiversnelling zouden stimuleren.

Simon Wolfson, nochtans ook een Tory, waarschuwde dat het VK volgend jaar op een twééde crisis van de levensduurte afstevent. Want de waardedaling van het pond leidt tot verdere prijsstijgingen. “De devaluatie van het pond lijkt de inflatie te verlengen, zelfs als de fabrieksprijzen dalen”, zegt hij.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234