Zaterdag 10/06/2023

InterviewSammy Mahdi

Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi: ‘Mensen waarschuwden me dat de hamer op mijn kop zou vallen, maar ik wilde me bewijzen. Tot de hamer viel’

Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi: ‘Als de Franstaligen niet willen hervormen, worden ze de doodgravers van België.’ Beeld Geert Van de Velde
Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi: ‘Als de Franstaligen niet willen hervormen, worden ze de doodgravers van België.’Beeld Geert Van de Velde

Sammy Mahdi (34) vergelijkt zijn taak als cd&v-voorzitter met die van Brian Riemer, de trainer van Anderlecht: allebei moeten ze een oude glorie redden van de ondergang. Een taaie klus, want de twee regeringen waarvan cd&v deel uitmaakt, hebben het moeilijk met de teamspirit, scoren niet genoeg, en bieden de toeschouwer een weinig verheffend visueel spektakel. ‘Op sociale media ga ik in gesprek met mensen die mij uitschelden voor bruine aap.’

Raf Liekens

Veel landelijker kan een interviewlocatie niet zijn. De Brusselse ket nodigt ons uit in Plattelandscentrum Paddenbroek in Gooik, tussen de rollende heuvels van het Pajottenland. Het glazen gebouw herbergt een volkscafé met streekproducten en zit stampvol 65-plussers: het publiek dat Mahdi meer dan ooit wil verdedigen, zoals hij aangaf in zijn nieuwjaarsspeech.

Sammy Mahdi: “Andere partijen mikken vooral op de jonge, hippe vogels. Wij moeten er niet beschaamd over zijn dat we ook onze ouderen een plaats willen geven.”

Waarom maakt u daar zo’n punt van?

“Ik ben fan van de boeken van Ann Peuteman, die treffend beschrijft hoe ouderen worden betutteld en aan de kant geschoven. Ze zijn de meest gediscrimineerde groep op de arbeidsmarkt en op hun 65ste worden ze helemáál afgeserveerd. Michel Wuyts, Martine Tanghe, Linda De Win: ‘Dag en bedankt, ga thuis maar wat tegen de planten praten.’ Veel gepensioneerden willen maatschappelijk nog meetellen, maar niemand vraagt hun iets. Als ze vóór negen uur de trein nemen, lopen ze in de weg. Winkelen in het weekend? Liever niet, want dan worden de rijen aan de kassa nog langer. Zoals onze grande dame Paula D’Hondt in haar laatste levensjaar nog zei: cd&v moet veel meer opkomen voor die vergeten groep.”

Mikt u niet gewoon op het publiek dat u nog hebt? Politiek journalist Rik Van Cauwelaert noemt uw charmeoffensief een wanhoopspoging.

“Noël Slangen vond het een geniaal idee. Analisten mogen daar allerlei strategieën achter zoeken, maar ik wil dat het beleid en de mentaliteit veranderen. Veel ouderen durven de bus niet meer te nemen, uit angst om te vallen als hij vertrekt: wel, dat los je op door de chauffeurs van De Lijn te laten wachten tot iedereen neerzit.”

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2024 wil u minstens 20 procent 60-plussers op de lijst. Is het voor cd&v niet moeilijker om 20 procent kandidaten jónger dan 60 te vinden?

“Nee. De twee jongste burgemeesters van het land zijn cd&v’ers. Toen ik jongerenvoorzitter was, hebben wij verkregen dat er minstens één jongere onder de 35 jaar in de top drie moest staan. Dat blijft zo. Maar ik wil onze ouderen duidelijk maken dat ze geen stap opzij moeten zetten als ze 65 zijn. Hun verzuchtingen moeten óók politiek vertaald worden.”

De babyboomgeneratie wordt al goed bediend. Dat België de pensioenen zo traag hervormt, komt toch doordat partijen niet aan hún verworven rechten durven te raken?

“O, maar wij vinden dat het pensioensysteem voor iedereen hetzelfde moet zijn. Dat politieagenten, cipiers en militairen nog op 57 of 58 jaar met pensioen mogen, is niet fair tegenover de rest. Die oude voorkeursregelingen moeten op de schop. Het is ook evident dat mensen die een heel leven gewerkt hebben, meer pensioen moeten krijgen dan wie dat niet heeft gedaan. Helaas leidt dat in de regering tot oeverloze discussies.”

Lees ook

Dat cd&v-voorzitter Mahdi de schijnwerper op senioren richt, is interessant in een tijd waarin partijen willen verjongen

Cd&v wil voor ‘gemarginaliseerde’ ouderen vechten. Waarom?

ONSTERFELIJK

Toen u de partij overnam van Joachim Coens werd u door velen ingehaald als de verlosser. Zoveel druk op één man, is dat gezond?

“Mijn achternaam betekent ‘verlosser’, dus zo gek is dat niet (lacht). Maar die druk vóél ik wel. Ik kan dit niet alleen. Onze zes ministers en massa’s parlementsleden en burgemeesters moeten de mensen opnieuw overtuigen van het nut van cd&v. De voorbije jaren durfden we nog amper te zeggen waarvoor we staan. Dat is voorbij. Ik vergelijk ons met Anderlecht: ook zij zitten in slechte papieren, maar willen ooit weer kampioen worden. Dat kan alleen door je fundamenten te verbeteren en trouw te blijven aan je DNA. Voor Anderlecht: mooi voetbal en een sterke jeugdwerking. Voor ons: de christendemocratie, met een verhaal van gemeenschapsvorming, rechten en plichten.

“En respect! Ik heb in Het huis (tv-programma van Eric Goens, red.) gezegd dat er weer meer respect moet zijn voor ouders, leerkrachten en ouderen. Daar kwam een storm van reacties op: véél mensen vinden dat het ons daaraan mankeert. Sorry, maar de mening van een 13-jarige ís niet evenveel waard als die van zijn ouders. Ook jongeren vinden dat de slinger te ver is doorgeslagen: toen een Brugse school onlangs het uniform wilde afschaffen, protesteerden de leerlingen, omdat ze dat uniform een teken van respect vinden.”

U zei in Het huis ook dat u vroeger een bedeesd jongetje was met weinig zelfvertrouwen. Tegenwoordig lijkt u heel zeker van uw stuk: hoe bent u zover gekomen?

“Met vallen en opstaan. Ik heb als jongerenvoorzitter hónderden schooldebatten gedaan. Voor mijn eerste De zevende dag had ik buikkrampen van de stress. Ik ben vaak op mijn bakkes gegaan, maar daar leer je uit en je bouwt er zelfvertrouwen mee op. Helaas is onze samenleving zo overbeschermend geworden dat kinderen niet meer mógen vallen. Zo leren ze ook niet om weer recht te staan. Mijn ouders zeiden: ‘Niet zagen, doe je stinkende best en dan komt het wel goed.’”

Klopt het dat u al een burn-out hebt gehad?

“Ja, vlak na de lokale verkiezingen van 2018. Ik zat aan mijn bureau en kon plots niks meer. Zelfs geen e-mail openen. Ik ging op de grond liggen en viel onmiddellijk in slaap. Drie uur lang. Kort nadien ben ik naar Mexico getrokken met een vriend, om uit te blazen. Daarna ging het beter, maar het heeft toch nog maanden aangesleept. Ik heb geleerd om rekening te houden met mijn limieten – al eet ik nog altijd te veel junkfood en beweeg ik te weinig. Maar ik probeer de alarmsignalen beter te herkennen. Als het onder mijn oogleden begint te trillen, weet ik dat het tijd is om meer te slapen. Vroeger waande ik mezelf onsterfelijk, ik was er trots op dat ik vier jaar lang geen vakantie had genomen. Mensen waarschuwden me dat de hamer op mijn kop zou vallen, maar ik wilde me bewijzen. Tot de hamer viel.

“De dag dat ik cd&v-voorzitter werd, wilden mijn vrienden gaan feesten in een discotheek. Ik zei: ‘Sorry mannen, ik moet morgen veel interviews geven en de partij in handen nemen, dat gaat niet met een lege batterij.’ De oude Sammy was de hele nacht uit de bol gegaan en dan met twee uurtjes slaap op het werk verschenen. Wijsheid komt met de jaren, zeker?”

Wat is op privévlak uw vurigste wens?

“Vader worden. Op mijn 22ste stond dat al bovenaan op mijn bucketlist. Het vaderschap is de mooiste vorm van liefde.”

Staat de moeder van uw kinderen al op de radar?

“Gelukkig wel! Ik heb een vriendin en het maakt deel uit van onze toekomstplannen (lacht). Ik wil omringd zijn door een grote familie, want ik ben bang om eenzaam te sterven. Bij huisbezoeken heb ik vaak meegemaakt dat iemand mij binnenvraagt en zegt: ‘Drink alstublieft een tas koffie, want ge zijt de eerste mens die ik in twee maanden zie.’ Die mensen lopen dan helemaal leeg.

“Door mijn opvoeding heb ik geleerd er te zijn voor mijn grootouders. Toen ik studeerde, leed mijn oma aan pancreaskanker. Tussen de lessen door bracht ik haar naar het ziekenhuis. Zo kregen we een intense band. Maar dat is zeldzaam geworden in onze geïndividualiseerde samenleving. Ouderen kwijnen thuis weg omdat iedereen zo druk met zichzelf bezig is. Ook jongeren ervaren eenzaamheid als een groot probleem: ze zijn hypergeconnecteerd via allerlei kanalen, ze kunnen bliksemsnel chatten en kennen alle instagramfilters, maar écht praten over hun problemen? Doen ze amper.”

‘Ik lees om de haverklap dat wij moeten samengaan met Open Vld of de N-VA. Maar wij zíjn geen liberalen of nationalisten.’ Beeld Geert Van de Velde
‘Ik lees om de haverklap dat wij moeten samengaan met Open Vld of de N-VA. Maar wij zíjn geen liberalen of nationalisten.’Beeld Geert Van de Velde

MET DE BOTTE BIJL

Groen-voorzitter Jeremie Vaneeckhout maakt zich zorgen over de groeiende personencultus in de politiek: ‘Er lopen te veel narcisten rond in de Wetstraat.’

“De groenen zwaaien graag met morele vingertjes, maar ze kijken beter eens in de spiegel, want ze vallen voortdurend anderen aan. Vanmorgen schreef Jeremie nog dat ik extreemrechts achternaloop omdat ik een verplicht examen bepleit voor nieuwkomers die Belg willen worden. Véél Europese landen doen dat. Onze nationaliteit is geen waardeloze prul, hè. Wij hebben onze gemeenschap te lang beschouwd als iets banaals. We moeten duidelijk maken dat je inspanningen moet doen om bij de club te horen.”

Vaneeckhout zegt ook dat het succes van Vlaams Belang te wijten is aan de verwaarlozing van het platteland.

“Klopt! Er gaat heel veel geld naar een paar steden zoals Antwerpen, waar politici trots lintjes doorknippen van dure prestigeprojecten, terwijl onze dorpen peanuts krijgen. Dat begin je te zien op het terrein: slechte fietspaden, wegen vol gaten, leegstaande parochiezalen, bankautomaten die verdwijnen… Donald Trump heeft zijn verkiezing ook te danken aan de frustraties van landelijk Amerika, dat zich verwaarloosd, uitgespuwd en uitgelachen voelde door de stedelijke beau monde. ‘Deplorables’, zo noemde die hen. Wel, als je je middelvinger naar mensen opsteekt, moet je niet schrikken dat je twéé middelvingers terugkrijgt. Onze partij zal landelijk Vlaanderen nooit loslaten.”

Veel boeren en West-Vlamingen voelen zich nochtans in de steek gelaten door cd&v, vanwege de stikstofdeal en de geplande Ventilus-hoogspanningslijn.

“De pers lachte de verzuchtingen van de actiecomités tegen Ventilus weg, omdat enkele ingenieurs hadden bepaald dat die leiding bovengronds moest komen. ‘Zwijg en leg u erbij neer’, was de boodschap. Zo ga je niet met protest om. Die actiecomités hadden een lijvig dossier en vroegen om de ondergrondse oplossing deftig te onderzoeken. Die technologie bleek nog niet rijp, maar door naar hen te luisteren, staan we nu verder in het proces.”

Ja? De actiecomités en cd&v-burgemeesters zoals Bart Dochy zijn toch nog altijd van plan om het project te saboteren met een juridisch gevecht?

“Bart kent het dossier goed en vertaalt de verzuchtingen van zijn bewoners. Ik hoop dat faire compensaties de pil voor hen kunnen verzachten. Maar we zullen niet dulden dat er wordt geraakt aan de timing voor Ventilus. Als de nieuwe windmolens op zee er staan, moet die stroomverbinding ook klaar zijn. We hebben die elektriciteit echt nodig.”

Is cd&v nog wel een betrouwbare bestuurspartij?

“Ik zou niet weten waarom niet.”

U hebt begin vorig jaar een stikstofakkoord gesloten in de Vlaamse regering, maar uw minister van Landbouw, Jo Brouns, noemt dat ‘een inschattingsfout’. Dat is een ferme tik naar zijn voorgangster Hilde Crevits én het maakt van u een ontrouwe coalitiepartner in de ogen van de N-VA.

“Als onze boeren 20.000 bezwaarschriften indienen tegen dat akkoord, is het toch goed bestuur om daar rekening mee te houden? Wij leven in een rechtsstaat, niet in een dictatuur. Ik ken landbouwers die op hun eigen grond bomen hebben geplant, en nu met sluiting bedreigd worden omdat hun dieren te veel stikstof uitstoten voor die bomen. Dat is absurd.”

U weet toch dat Europa verwacht dat we onze schaarse natuurgebieden beschermen? Als de stikstofuitstoot niet drastisch daalt, dreigt een vergunningsstop in heel Vlaanderen.

“De uitstoot moet omlaag, maar dat kan op verschillende manieren. Er wordt te weinig rekening gehouden met nieuwe technologie.”

Die nieuwe technologie heeft de stikstofuitstoot van de landbouw het voorbije decennium niet doen dalen. De oplossingen blijken minder goed te werken dan wordt beweerd, bijvoorbeeld omdat boeren hun luchtzuiveringssystemen uitzetten om energie te besparen.

“Van 1995 tot 2005 is de uitstoot van de landbouw wel gehalveerd. Wij hebben de meest innovatieve landbouw ter wereld. Een Vlaamse koe stoot twee keer minder CO2 uit dan een Ierse of Argentijnse. Aan onze universiteiten is men nu bezig om stikstofvrije stallen te creëren. Het is toch raar dat de N-VA daar niet in gelooft, terwijl ze wel alle heil verwacht van de nieuwe generatie kerncentrales? Het is toch raar dat Ineos en andere chemiebedrijven wél een uitzondering krijgen voor nieuwe fabrieken, maar landbouwers niet? Als er bezwaarschriften komen tegen een pijpleiding in Limburg, voert Zuhal Demir dat project af. Maar als boeren bezwaarschriften indienen, wil ze daar geen rekening mee houden. Leg dán maar eens uit aan de boeren dat ze niet persoonlijk geviseerd worden. Die mensen vragen gewoon dat wij correct met hen omgaan, en dat we rekening houden met de vele landbouwbedrijven die de komende tien jaar zullen sluiten. Slechts 12 procent van onze boeren heeft een opvolger klaarstaan, de veestapel en de uitstoot zullen vanzelf dalen. Waarom wil Demir dan de botte bijl hanteren, in plaats van rekening te houden met die natuurlijke afvloeiingen?”

Als boeren hun stallen sluiten, worden ze vaak overgenomen door de agro-industrie, waardoor de veestapel toch niet daalt.

“Dat scenario kunnen we perfect vermijden, bijvoorbeeld door te bepalen dat overnames niet kunnen vlak bij kwetsbaar natuurgebied. Maar we moeten wel een sterke landbouwsector behouden, zodat we voor onze voeding niet afhankelijk worden van het buitenland.”

U probeert cd&v tegenwoordig te verkopen als ‘verstandig groen’. Mogen we daar eens mee lachen?

“Waarom? Het rentmeesterschap zit in ons DNA: wij hebben de plicht om een betere wereld na te laten voor de volgende generaties.”

Uw partij heeft de voorbije decennia altijd de economische belangen vooropgesteld. Uw ministers van Landbouw reden voor de Boerenbond, Joke Schauvliege zei zelfs dat bomen dienen om gekapt te worden. Het resultaat: al onze waterlopen zijn vervuild, onze natuurgebieden gaan kapot van de stikstof, onze bodem zit vol pesticiden, PFAS en ander vergif, en Vlaanderen is de meest verharde regio van Europa.

“Sommige dingen kunnen zeker beter, maar wij doen wél inspanningen in onze dichtbevolkte regio. In de federale regering hebben wíj gezorgd voor de maatregel met de grootste milieu-impact: de vergroening van de bedrijfswagens. Daardoor zullen we vanaf 2026 miljoenen tonnen CO2 minder uitstoten, en níét door de mensen hun bedrijfswagen af te pakken. Wij ijveren ook al lang voor statiegeld op wegwerpverpakkingen: de N-VA wilde dat niet in de vorige regering, maar is nu bijgedraaid. En toen wij vorige maand onze energienota voorstelden, noemden de kranten die ‘verrassend groen’, omdat wij gaan voor een mix van heel veel hernieuwbare energie, aangevuld met kernenergie.”

Verwacht wordt dat Vlaams Belang op het platteland verder zal oprukken. Conner Rousseau heeft hun de oorlog verklaard. Waarom doet ú dat niet? U was vroeger toch bang dat Filip Dewinter u en uw familie op het vliegtuig naar Irak zou zetten?

“Absoluut! Maar door die partij de oorlog te verklaren maak je haar alleen maar groter. Het enige resultaat van zijn boksmatch tegen Van Grieken is dat Rousseau stemmen afpakt van andere partijen, niet van Vlaams Belang. Alle peilingen bevestigen dat. Zijn strategie versterkt de polarisering en de leegloop van het centrum. Ik probeer vooral te begrijpen waarom mensen op Vlaams Belang stemmen. Elke dag ga ik op sociale media met hen in gesprek, soms zelfs met mensen die mij uitschelden voor bruine aap.”

Hoe gaat dat dan?

“Ik geef een beleefd antwoord waarin ik pols naar de reden van hun frustratie. Als ze blijven schelden, stopt het. Maar vaak krijg ik antwoorden als: ‘Mijn pensioen is te laag’, of: ‘Ik ben door een bruine lastiggevallen aan het station.’ Dan maak ik duidelijk dat wij er alles aan doen om die problemen aan te pakken. Vlaams Belang zal die niet oplossen.”

De strategie van Rousseau werkt wel in de peilingen, terwijl cd&v nog wacht op een Mahdi-effect. Maakt dat u nerveus?

“Vooruit en Vlaams Belang zijn er ook niet op zes maanden bovenop geraakt. Rousseau en Van Grieken werden in het begin weggehoond als kindsoldaten en kamikazepiloten. Het is vermoeiend dat ik me constant moet verantwoorden tegenover scorebordjournalisten die elke dag met een vergrootglas op de peilingen zitten. Ik lees ook om de haverklap dat wij moeten samengaan met Open Vld of de N-VA, maar wij zíjn geen liberalen of nationalisten. Vijf jaar geleden werd ook geschreven dat de socialisten zich moesten vastklikken aan Groen, want zij zaten perfect op de nieuwe maatschappelijke breuklijnen. En kijk nu. Een traditionele partij als cd&v hervorm je niet door drie keer met een toverstok te zwaaien. Dat vraagt tijd. Wij zitten ook in twee regeringen, waardoor we niet om het even wat kunnen roepen om ons te profileren.”

Hoe zijn uw relaties met de N-VA?

“Ik kom met alle partijvoorzitters overeen, beter dan sommigen doen uitschijnen. Dat Bart De Wever en Egbert Lachaert een hele tijd niet meer met elkaar wilden praten, was niet gezond. Slechte relaties staan goed beleid in de weg.”

In september veroorzaakte u nochtans een zware crisis in de Vlaamse regering door de volledige indexering van de kinderbijslag te eisen. De N-VA en Open Vld plooiden niet, waarop de cd&v-fractie u overhaalde om toe te geven. De Wever zei daarover: ‘Als ik zo in de rug word geschoten door mijn eigen partij, stop ik onmiddellijk.’

“Hij zou zich beter op z’n eigen partij focussen, daar zijn de laatste tijd problemen genoeg. Ik ben trots op onze aanpak van die onderhandelingen. We hebben veel geld binnengehaald voor de kinderopvang en de zorg. Maar toen we de indexering van de kinderbijslag vroegen, zeiden de anderen dat ze de boel liever lieten ontploffen. Wij zijn geen partij die chaos sticht, daarom hebben we onze trots ingeslikt. Dat was pijnlijk, ik heb daarvan wakker gelegen, maar we zullen blijven pushen voor die indexering.”

Hilde Crevits en de Vlaamse fractie hebben u toch de arm omgewrongen?

“De media hebben altijd nood aan een antagonist en een protagonist. Anders is er geen sappig verhaal. De realiteit is dat iedereen zijn zeg heeft gedaan en dat wij sámen tot de conclusie zijn gekomen dat er in die begroting te veel goeds zat om de regering te laten vallen.”

U noemde uzelf ooit ‘de Obama van de Aldi’. Na die rel doopte Het Laatste Nieuws u ‘de Bouchez van de Lidl’.

“Ik snap dat niet. Ik vecht voor cd&v, maar niet door dertig keer per dag te tweeten en in elke discussie brokkenpiloot te spelen.”

U hebt de Vlaamse regering wel drie dagen op de rand van het ravijn laten hangen, waardoor minister-president Jambon zijn regeerverklaring moest uitstellen.

(blaast) “De wereld vergaat toch niet als de Vlaamse regering drie dagen langer onderhandelt over de kinderbijslag? In de bubbel van de Wetstraat is dat misschien een drama, maar vraag hier eens aan de mensen of ze dat erg vinden. Ik heb mijn buik vol van die popcornjournalistiek.”

‘Ik ben vaak op mijn bakkes gegaan, maar daar leer je uit. Mijn ouders zeiden: ‘Niet zagen, doe je stinkende best en dan komt
het wel goed.’’ Beeld Geert Van de Velde
‘Ik ben vaak op mijn bakkes gegaan, maar daar leer je uit. Mijn ouders zeiden: ‘Niet zagen, doe je stinkende best en dan komthet wel goed.’’Beeld Geert Van de Velde

MIDDELVINGER

Dit wordt het laatste jaar waarin onze regeringen nog deftig kunnen besturen. Wat staat bovenaan op uw verlanglijstje?

“In Vlaanderen moet er een onderwijshervorming komen, om het lerarentekort op te lossen en de achteruitgang te stoppen. Federaal zijn er grondige hervormingen nodig in pensioenen, fiscaliteit en arbeidsmarkt. In plaats van bang te zijn voor hun eigen schaduw moeten de partijen een voorbeeld nemen aan Jean-Luc Dehaene: het toonbeeld van de volkse politicus die ook onpopulaire maatregelen durfde te nemen om de toekomst van zijn kleinkinderen veilig te stellen. Wij hebben de slechtste begroting van heel Europa, onze budgettaire situatie is onhoudbaar.”

Wat denkt u dan als PS-voorzitter Paul Magnette zegt dat hij geen Europees geld hoeft als hij daarvoor de pensioenen moet hervormen?

“Dan ben je een socialist voor één generatie en voor één regio. Het is een teken van egoïsme en een middelvinger naar alle jongeren. Europa houdt nu al 850 miljoen euro relancemiddelen in omdat de PS een deftige pensioenhervorming heeft geblokkeerd. Dat geld krijgen we pas als het in orde is. En dan is Magnette verbaasd dat veel Vlamingen vinden dat we zoveel mogelijk bevoegdheden naar Vlaanderen moeten halen. Als de Franstaligen niet willen hervormen, worden ze de doodgravers van België. Sommigen dragen Belgische speldjes en zingen trots het volkslied, maar door het land te laten verrotten, brengen ze het einde ervan dichterbij.”

Conner Rousseau zei onlangs in Humo: ‘Als de Franstaligen grote hervormingen blijven blokkeren, zullen we niet accepteren dat er in 2024 nog één extra euro naar Wallonië en Brussel gaat.’

“Dankzij Wouter Beke werkt de financieringswet responsabiliserend: als het zuiden van het land zijn zaken niet op orde heeft, krijgt het vanaf 2025 steeds minder geld. Ze hadden zich daarop moeten voorbereiden door hun werkzaamheidsgraad en hun begroting te verbeteren. Als ze hun benarde situatie als een fatalistisch lot blijven beschouwen, haakt Vlaanderen af.”

In een open brief uitte u ook kritiek op de premier: ‘Toon ambitie en moed. Maak een groot akkoord om de begroting recht te trekken. Verder aanmodderen is een gevaar voor onze welvaart.’

“Die brief heb ik pas uitgebracht na gesprekken met andere voorzitters. Ze waren het eens met mijn boodschap: alleen in een breed akkoord zijn partijen bereid om bittere pillen te slikken en taboes los te laten. Dat is de methode-Dehaene: je koppelt alles aan elkaar en maakt een akkoord met eten en drinken voor iedereen.”

Is Alexander De Croo te snel tevreden met muizenstapjes om de vrede in zijn regering te bewaren?

“Hij heeft beloofd dat er in maart nog een grote hervormingsronde komt. Het zal nodig zijn als de regering nog een legacy wil achterlaten.”

De energieprijzen zijn fors gezakt, maar de regering blijft tot in maart energiepremies uitdelen. Volgens Groen is het de schuld van cd&v en de liberalen dat er zo gul met geld wordt gestrooid. ‘Voor hen is de middenklasse blijkbaar iedereen.’

“Voor de groenen is de middenklasse irrelevant. Een leerkracht die 2.000 euro per maand verdient en zijn energierekening niet kan betalen, moet van hen zijn plan maar trekken. Zij en de socialisten willen ook alleen belastingverlagingen voor de láágste lonen. Maar de middenklasse is de motor van onze welvaart! Waarom moeten die mensen de hoogste belastingen ter wereld blijven betalen?”

U interpreteert de middenklasse wel breed. Koppels die samen tot 125.000 euro netto per jaar verdienen, krijgen ook energiepremies, naast de btw-verlaging op energie én forse indexverhogingen. Die mensen zijn rijker geworden van de crisis.

“Daar ben ik niet verantwoordelijk voor. De liberalen hebben het plafond zo hoog gelegd.”

De btw op energie blijft op 6 procent. Uw minister van Financiën, Vincent Van Peteghem, wil dat vanaf april compenseren met een accijns die een gemiddeld gezin 20 euro per maand zal kosten. Socialisten en groenen verzetten zich daartegen.

“We hebben de koopkracht het best beschermd van alle Europese landen, maar dat mag niet ten koste gaan van de volgende generaties. We kunnen niet met geld blíjven gooien. Als we dat systeem niet hervormen, stevenen we af op een collectieve verarming. De btw-verlaging slaat een gat van 1,3 miljard euro per jaar, met de hervorming van Vincent beperken we dat tot 700 miljoen euro. Hoe langer we wachten, hoe slechter de begroting. Ook het sociaal energietarief moeten we dringend hervormen: wie één euro te veel verdient, krijgt het niet. We moeten dat systeem getrapt maken, want nu leidt het ertoe dat sommige mensen niet meer willen gaan werken.”

Uit een rapport van Oxfam blijkt dat de 1 procent rijksten een kwart van alle rijkdom in België bezitten. De linkse partijen pleiten voor een vermogenskadaster en een miljonairstaks. Steunt u dat?

“Nee. Een vermogensbelasting is oneerlijk. Die vermogens zíjn al eens belast, je kunt daar niet zomaar een paar procent per jaar van afpakken. Dat is onteigening. Het is wel fair om de wínsten te belasten die miljonairs met hun vermogen boeken. Elke euro die ze daarmee verdienen, moet je op dezelfde manier belasten. Zo wordt het systeem simpeler en zijn er geen achterpoortjes meer.”

Yves Leterme zegt dat cd&v nooit in Vivaldi had mogen stappen. De begroting is ontspoord, grote hervormingen blijven uit, u krijgt de asielcrisis niet onder controle en de expert die op het kabinet van Annelies Verlinden de staatshervorming moest voorbereiden, heeft ontslag genomen omdat de Franstaligen niet meewerkten. Waarom zit u nog in die regering?

“Omdat onze ministers het verschil maken! Zonder ons en de MR was er niks in huis gekomen van de verlenging van de jongste twee kerncentrales. Annelies Verlinden is erin geslaagd de wet op de bestuurlijke handhaving erdoor te krijgen, die lokale besturen meer slagkracht geeft tegen de georganiseerde drugsmisdaad: dat is Jambon nooit gelukt. Vincent moest een fiscale hervorming voorbereiden voor de vólgende regering: zijn blauwdruk is klaar en hij wil daar in déze regering al werk van maken. En Nicole De Moor zal volgend jaar een nieuw migratiewetboek klaar hebben. Haar vier voorgangers hadden dat ook beloofd, zij doet het.”

Voor u partijvoorzitter werd, was u zelf staatssecretaris voor Asiel en Migratie. U beloofde dat u meer respect zou hebben voor de mensenrechten, maar België werd al meer dan duizend keer veroordeeld omdat het asielzoekers geen opvang biedt. U beloofde ook minder instroom, meer uitstroom en kortere procedures. Is het te hard om te zeggen dat u totaal hebt gefaald?

“Dat klopt helemaal niet. Eerst legde de coronacrisis bijna alles lam, daarna kwam de oorlog in Oekraïne. Vorig jaar kwamen hier 100.000 mensen aankloppen, waaronder 60.000 Oekraïners: dat is ongezien. Ik ben trots op de campagne #plekvrij, waardoor we die mensen goed hebben opgevangen in onze gemeenten, ondanks de overbelaste asielcentra.”

Maar de andere vluchtelingen zijn de dupe. In kraakpanden, zoals in de Brusselse Paleizenstraat, overleven ze al maanden in middeleeuwse omstandigheden.

“Nicole heeft al duizenden bijkomende opvangplaatsen gecreëerd, België had er nooit méér dan nu. In onze buurlanden liggen de asielzoekers op straat of in de daklozenopvang. In Nederland is zelfs een baby gestorven. Enkele lidstaten vangen steeds meer mensen op, terwijl andere landen bijna niks doen. Zo botsen we op onze limieten. Europa moet het systeem hervormen, want het wordt onhoudbaar.”

Europakenner Hendrik Vos heeft weinig hoop op een Europese oplossing: ‘Het enige waarover de lidstaten het eens zijn, is dat ze zoveel mogelijk mensen willen buitenhouden.’

“Het is logisch dat we onze buitengrenzen versterken. Meer dan de helft van de mensen die Europa binnenkomen, heeft geen nood aan bescherming en moet terug. Die mensen kun je beter al aan de buitengrenzen screenen, zodat ze onze asielopvang niet nodeloos overbelasten. We moeten ook onze opvangwet aanpassen. Nu verplicht Europa ons om mensen op te vangen die al in een andere lidstaat geregistreerd staan en dáár bed, bad en brood moeten krijgen. Het gaat om de helft van de asielzoekers die hier zitten! Dat moet stoppen. Als je ergens asiel aanvraagt, blijf je daar. Je kunt niet zeggen: ‘Het is oorlog in mijn land, ik zoek bescherming, maar ik ben niet graag in Porto, ik ga liever naar Lokeren’.”

Geef ons maar het Pajottenland!

© Humo

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234