Maandag 16/12/2019

Politiek

CD&V komt steeds meer op een eiland te zitten. En dat is niet zonder risico's

Kris Peeters Beeld Photo News

Week na week wordt de interne strijd in de federale regering opgevoerd, meestal met CD&V in een geïsoleerde positie. Prima, vinden de christendemocraten zelf. De strategie heeft ook grote risico’s.

Eind december 2014. De zo coherente want PS-loze regering Michel is amper een half jaar ver wanneer CD&V-voorzitter Wouter Beke een eerste bommetje gooit. Hoezo kracht van verandering? “Er is juist heel veel continuïteit”, pepert Beke het er eens flink in op nieuwssite Newsmonkey.

De niet aflatende strijd binnen de regeringsmeerderheid verloopt sindsdien volgens een vast stramien: CD&V in de ene hoek, N-VA in de andere, en knokken maar. Pas wanneer het uit de hand loopt en het voortbestaan van de regering reëel bedreigd wordt, treedt voor even de kalmte in.

De analyse van dat vermoeiende schouwspel is al vaker gemaakt. Aan de ene kant wekt CD&V wantrouwen op met haar pogingen om concurrent N-VA mee te slepen in de compromissmederij. Anderzijds wekt N-VA frustratie op met haar permanente campagne die de partij met een been in en met het andere buiten de regering plaatst.

Nu lijkt er toch wat veranderd. De conflicten volgen elkaar sneller op. De afgelopen weken werd justitieminister Koen Geens (CD&V), na de aanslag in Luik, hard aangepakt vanuit de meerderheid. Staatssecretaris Theo Francken (N-VA) werd vanuit de eigen coalitie bestookt na zijn pushback-uitspraken. En deze week werd minister van Werk Kris Peeters onder druk gezet over de brugpensioenregeling bij Carrefour.

Ook de toon verhardt. Typerend is de woordenstrijd van N-VA en CD&V over dat ‘stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag’ (SWT). Ook van op de parlementaire banken wordt aan weerszijden vol de aanval ingezet op de coalitiepartner.

N-VA light

En er is nog wat aan het veranderen. Ook Open Vld poogt zijn deuntje mee te blazen. Als Theo Francken weer eens over de rand gaat, nemen de liberalen daar afstand van. Vaker wordt mee het verzet gevoerd tegen CD&V. Het was Kamerlid Carina Van Cauter die minister Geens roosterde over penitentiair verlof. Het is vice Alexander De Croo die de brugpensioenkwestie onder de neus van zijn evenknie Peeters wrijft.

Met het naderen van de lokale en nationale verkiezingen wil Open Vld zich nadrukkelijker profileren. En rechtser, althans op de sociaal-economische as. In koor met N-VA wordt hetzelfde discours doorgedrukt: wij willen graag ingrijpend hervormen in pensioenen en sociale rechten maar de ‘te linkse’ CD&V remt telkens af.

Meer en meer toont Open Vld zich een N-VA light: flink rechts op het sociale en fiscale vlak, maar wat ‘fatsoenlijker’ in identiteitskwesties. In de mate N-VA daar opschuift naar een steeds rechtser geluid, zit daar wel een gaatje in de markt.

Het maakt wel dat CD&V nog meer op een eiland komt te zitten in de regering. Prima, vinden ze dat in het partijhoofdkwartier. Isolement biedt juist kansen op profilering. De christendemocratische top meent dat de kiesmarkt voor hard rechts beleid ook niet eindeloos is.

Peiling

Bewijs daarvan vindt CD&V in de recente peiling van VTM en Het Laatste Nieuws. Daarin kreeg N-VA plots een duw. Dus acht CD&V het bewezen dat de N-VA met haar ruwe taal tegen een plafond hikt.

Door daar afstand van te houden, hoopt de partij zich als een waardig alternatief te presenteren. Uit dezelfde peiling bleek nog dat een meerderheid van de CD&V-kiezers een eventuele regering Michel-II niet lust.

Hetzelfde geldt voor sociaal-economische hangijzers. Opiniemakers en rechtse politici lopen storm voor langer werken en afschaffing van de vervroegde uittreding. Maar, zo vermoedt de CD&V-top, een stille meerderheid in Vlaanderen wil dat helemaal niet.

Die strategie is wel niet risicoloos. Als N-VA en Open Vld gezamenlijk de boodschap gaan doorduwen dat alle gemiste ‘verandering’ de verantwoordelijkheid van CD&V is, dan wordt het nog een lang regeringsjaar voor Kris Peeters & co. De grens is smal tussen isolement en de eenzaamheid van de zondebok.

Een bijkomend gevaar komt vanuit de oppositie. Het ambitieuze Groen viseert expliciet de weifelende christendemocratische kiezer. Voor CD&V dreigt dan de weinig benijdenswaardige positie tussen wal en schip: te ‘links’ om het rechterdeel van het kieskorps aan te spreken, te zeer met de regering geassocieerd om bij progressieven te scoren.

Als CD&V dan toch geloof hecht aan peilingsscores kan ze ook dat risico er in aflezen. Enquête na enquête hikt de partij tegen 15 procent aan. Het zou, indien bewaarheid, een historische bodemscore zijn voor de christendemocratie in Vlaanderen. Maar meestal is het dat deel van de peilingen – het belabberde eigen resultaat – dat politici niet geloven. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234