Schandalitis in hoofdstad

Burger kan klacht indienen tegen politici: stopt dit de stroom aan schandalen?

- JVH - Bron: Eigen info, Belga

Het Brussels Parlement heeft nieuwe regels over goed bestuur klaar. Dat zijn de strengste van het land, maken de hoofdstedelijke partijen zich sterk. Ook burgers kunnen voortaan klacht indienen tegen politici die ze verdenken van gesjoemel.

De nieuwe regels worden vanavond goedgekeurd in het Brussels Parlement. Sinds dinsdag hebben alle partijen in het halfrond – over meerderheid en oppositie heen – een akkoord over ‘een ander politiek model’ voor de hoofdstad. "Na schandalen zoals Publifin, Kazakhgate en Samusocial is bij iedereen het kwartje gevallen: het moet anders", zegt parlementslid Johan Van den Driessche (N-VA).

Share

'We hebben er vertrouwen in dat dit niet tot een stortvloed aan ongegronde klachten zal leiden'

Bruno De Lille, parlementslid Groen

Een van de opvallendste nieuwigheden: individuele burgers kunnen voortaan klacht indienen tegen politici die volgens hen over de schreef gaan. Dit gebeurt bij een nieuwe Deontologische Commissie. Die moet vervolgens oordelen of de klacht ontvankelijk is. Anoniem klacht indienen kan niet, en er moet een dossier bijgevoegd zijn met mogelijke bewijsstukken. De Deontologische Commissie bestaat uit veertien leden, onder wie zeven oud-magistraten en hoogleraren, vier voormalige openbare mandatarissen en drie gewezen volksvertegenwoordigers.

"Als de Brusselse politiek openheid wil, dan moeten we durven zeggen: ook burgers mogen hun mond open doen", reageert Bruno De Lille, parlementslid voor Groen. "We hebben er vertrouwen in dat dit niet tot een stortvloed aan ongegronde klachten zal leiden." 

Ook politicoloog Nicolas Bouteca (UGent), die onderzoek verricht naar de kwaliteit van parlementsleden, vindt het een goede zet. "Dit is een moderne manier om kiezers meer grip te geven op het politieke proces. Een sterke controle op parlementsleden kan hun kwaliteit bovendien alleen verbeteren." Al moet de procedure zwaar genoeg zijn, benadrukt Bouteca. "Anders zet je de deur open voor allerlei onzinnige klachten die ook de ernstige vragen ondergraven." 

In de pas

De nieuwe regels rond goed bestuur moeten de Brusselse politiek in de pas dwingen. Zo komt er een begrenzing op wat politici mogen ‘schnabbelen' in bestuursraden van intercommunales en overheidsbedrijven. Hun publieke bijverdiensten kunnen niet meer dan 150 procent van een parlementaire wedde bedragen. Deze regel geldt voor alle mandatarissen: dus voor de parlementsleden maar evengoed voor burgemeesters, schepenen, OCMW-voorzitters en gemeenteraadsleden.

Daarnaast wordt er gewerkt aan meer transparantie, in de vorm van een onlinemandatenregister voor Brussel. Daarin moeten politici jaarlijks hun bijverdiensten, representatiekosten en aanwezigheden tijdens raden van bestuur aangeven. Politici moeten ook de grootorde van hun privé-inkomsten doorgeven. Het exacte bedrag blijft vertrouwelijk. Het Europees Parlement hanteert dit systeem al.

Share

'Meer transparantie is voor mij belangrijker dan strengere regels'

Wouter Van Dooren, politicoloog UAntwerpen

Wie de nieuwe regels niet respecteert, riskeert een fikse straf. Bij de eerste overtreding kan 10 tot 50 procent van de parlementaire wedde ingehouden worden. Bij een tweede waarschuwing kan de hele wedde bevroren worden. Het is de Deontologische Commissie die hierover oordeelt.

Al blijft de vraag: volstaat dit om de schandalenstroom te stoppen? "Meer transparantie is voor mij belangrijker dan strengere regels", zegt politicoloog Wouter Van Dooren (UAntwerpen), gespecialiseerd in bestuurskunde. "Zo kunnen politici makkelijker op hun bijverdiensten worden aangesproken door de media, het middenveld en de kiezers. Want regels zijn niet zaligmakend. Die kun je ontwijken."

cult

zine