Zaterdag 26/11/2022

NieuwsEconomie

Britse pond in vrije val; historisch moment waarop één dollar één pond gaat kosten, komt naderbij

De Bank of England in Londen.  Beeld AP
De Bank of England in Londen.Beeld AP

Het Britse pond heeft maandagochtend een historisch dieptepunt bereikt ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Het is een reactie op de omstreden tussenbegroting die de Britse regering vrijdag presenteerde. Economen dringen bij de Bank of England aan op ingrijpen.

Patrick van IJzendoorn

Minister van Financiën Kwasi Kwarteng had een reeks belastingverlagingen ter waarde van 50 miljard pond gepresenteerd, waarvan vooral de hogere inkomens profiteren. Anders dan gebruikelijk financiert de Britse regering dit niet door bezuinigingen op overheidsuitgaven of overschotten op de balans, maar door geld te lenen. Die leningen komen bij de enorme uitgaven die de Britse overheid heeft gedaan tijdens de pandemie en nog gaat doen om de energierekeningen te beperken.

Terwijl de oppositie de regering-Truss ervan beschuldigde het gat tussen rijk en arm te vergroten, reageerden de financiële markten op hun eigen wijze. De munt is sinds de presentatie van de begroting met een vrije val bezig, met name ten opzichte van de dollar. Het historische moment waarop een dollar een pond gaat kosten, komt naderbij. Dat heeft grote gevolgen voor de Britse economie omdat het importeren van producten een stuk duurder zal worden. Wel kan het gunstig zijn voor exporteurs.

Premier Liz Truss belooft dat de Britse economie ‘world-beating’ gaat worden, maar vooralsnog bestaan er op de financiële markten enorme zorgen over de macro-economische koers. “Wie gaat het allemaal betalen?”, zo luidde de cruciale vraag die Deutsche Bankanalist George Saravelos stelde. De Britten, zo gaf hij zelf het antwoord, zijn steeds afhankelijker van buitenlandse investeerders, zoals pensioenfondsen, maar die zullen vanwege de economische onzekerheid een flinke prijs gaan vragen.

The Sunday Times meldde dat enkele hedgefondsen die de regering-Truss steunen flink bleken te hebben gespeculeerd op een koersdaling van de Britse munt. Oud-topbankier John Grieve, voorheen de plaatsvervangend gouverneur van de Bank of England, beweerde maandag dat de Britse staat, in vergelijking tot de enorme slagkracht van de financiële markten, niet genoeg buitenlandse tegoeden heeft om de munt te stabiliseren door deze massaal in te slaan.

Flinke rentestijging

De enige manier waarop een verdere val van de Britse pond kan worden tegengegaan, is volgens Saravelos een flinke rentestijging. Ook analisten bij Allianz en Capital Economics hebben de Bank of England gevraagd in te grijpen. De verwachting is dat de rente de grens van 5 procent gaat passeren, waarmee Groot-Brittannië op dit gebied koploper wordt in het Westen. Voor veel Britten, zeker de huizenbezitters met een flexibele hypotheekrente, zal de hoge rente het belastingcadeau ongedaan maken.

Naeem Aslam, een topanalist bij Avatrade, vergeleek het pond, dat in een maand tijd 10 procent van zijn waarde heeft verloren, zelfs met een munt van een “opkomende economie”. Paul Donovan van UBS Global Wealth Management ging nog verder door te beweren dat investeerders de Conservatieve Partij beginnen te beschouwen als een “doomsday cult”. Voorlopig zijn er weinig tekenen dat Kwarteng zijn begroting gaat aanpassen.

Kinderbijslag

Hij had aangekondigd het hoogste belastingtarief van 45 procent te gaan schrappen en het basispercentage inkomstenbelasting te verlagen naar 19 procent. Verder kunnen mensen die meer dan een ton verdienen voortaan weer aanspraak maken op de belastingvrije voet, komen hogere inkomens weer in aanmerking voor kinderbijslag, komt de geplande stijging van de zorgpremie te vervallen en gaat de belasting bij het kopen van een huis omlaag. ‘Duty-free’ winkelen voor toeristen keert terug. De hoop is dat het rijker maken van de rijken ook de rest van de bevolking ten goede komt, de zogeheten ‘trickle-down’-filosofie uit de jaren tachtig.

De Conservatieve Partij wordt van oudsher beschouwd als de partij die het beste voor de economie zorgt, maar die naam dreigt nu voorgoed te worden besmeurd. Afgelopen maand werd Truss tot partijleider gekozen omdat ze belastingverlagingen had beloofd. Haar opponent Rishi Sunak voorspelde de chaos die nu lijkt uitgebroken. De paniek doet denken aan 1992, toen de Britten uit het Europese Wisselkoersmechanisme werden gespeculeerd.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234