Dinsdag 19/11/2019

Reportage

Bourgeois: "De hand reiken aan de Palestijnen en tegelijk aan Israël, dat moet kunnen"

Geert Bourgeois (N-VA) bezoekt het Al Kamandjâti Music Centre in Ramallah, Palestina. Beeld Jan Aelberts

Muziek en cultuur in de Palestijnse gebieden, economische belangen in Israël. Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) laveert op missie in het Midden-Oosten tussen twee vuren. Ook bij zijn eigen achterban.

Traditionele Palestijnse muziek weerklinkt uit de open deuren van het oude gebouw, gelegen achter een stalen constructie van Zweeds design. De muziekschool van Al Kamandjâti is hier gevestigd, hartje Ramallah, op de Westelijke Jordaanoever. Even geen miserie in het politieke kruitvat.

Noorah (15) en Taliin (13) zingen luid mee, glimlach op de lippen. “We leren zo veel bij”, zegt Taliin. Haar grote idool? Michael Jackson. “Ooit hoop ik naar Amerika te reizen.” Noorah: “Wat er ook gebeurt, we zullen altijd nog muziek kunnen maken om ons brood te verdienen. Desnoods op straat.”

Venster op de wereld

Het centrum heeft satellietschooltjes in de hele regio. In het centrum van Ramallah genieten 160 kinderen muziekonderwijs. Daarbuiten nog ruim 400, tot in een Palestijns vluchtelingenkamp in buurland Libanon toe. Heel wat oud-leerlingen zijn er intussen aan de slag als leerkracht.

“We geven hen perspectief”, zegt Khalil, de coördinator. De kinderen volgen gratis les en krijgen oude, opgelapte muziekinstrumenten ter beschikking. “Wat zou jij doen in Europa? Je wilt dat je kinderen bijleren. Wij willen voor hen hetzelfde als overal elders in de wereld.”

Het is een van de projecten die Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) steunt tijdens zijn missie in de Palestijnse gebieden en Israël. Hij maakt er een budget van 30.000 euro voor vrij. Daarnaast geeft hij telkens 35.000 euro aan een circusschool en een Vlaams-Palestijns cultuurfestival dat deze week plaatsvindt. Op de lange termijn moeten de culturele banden verstevigd worden.

Culturele diplomatie, heet zoiets. Het doel is dat het Palestijnse volk een venster op de wereld krijgt en zijn zelfbewustzijn kan opvijzelen. Omgekeerd kan de wereld Palestina beter leren kennen. Zonder het meteen over de explosieve politieke situatie te moeten hebben, worden er contacten gelegd.

Kaakslag

Maar kan die strategie ook werken? De spanningen lopen op in de aanloop naar de 70ste verjaardag van de staat Israël op 14 mei. Bovendien verhuist komende week de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem, tegen historische VN-afspraken in. Een kaakslag voor heel wat Palestijnen, want het is hùn hoofdstad.

Bovendien: cultuur wordt ook politiek ingezet. Bij alle bezoeken die Bourgeois aflegt, borrelt de Palestijnse frustratie op. De opening van een boekenbeurs groeit haast spontaan uit tot een politieke meeting, waar onaangekondigd vijf Palestijnse ministers verschijnen. 

Noorah (15) en Taliin (13) volgen muziekles in Ramallah. Taliin: 'Michael Jackson is mijn idool.' Beeld Jan Aelberts

De gouverneur van Jeruzalem speecht over de Israëlische arrogantie in zijn stad. “De stad gaat kapot door de bezetter.” De pittigste passages laat de vertaler maar even zo. “Uit beleefdheid voor onze gasten”, klinkt het achteraf.

En zelfs de jongeren laten zich niet onbetuigd. “De muziek geeft ons moed, ze verenigt ons tegen de vijand”, zegt Taliin, de 13-jarige zangeres. De leerlingen van de muziekschool zullen volgende week al zingend mee protesteren tegen Israël.

“We willen bruggen bouwen, maar daar moet je met twee voor zijn”, vertelt Ihab Bsaisso, de Palestijnse minister van Cultuur. “Gaan we leuke liedjes zingen omdat de VS zondigen tegen het internationaal recht? Natuurlijk niet, het is een schande. En dat zullen we ook luid laten horen.”

Voor Bourgeois is het balanceren. Hij gaat wel degelijk engagementen aan, zoals de 1 miljoen euro die hij schenkt aan de VN-organisatie die Palestijnse vluchtelingen helpt. Hij wil daarnaast ook een samenwerking aangaan om via de expertise van de VDAB de Palestijnse arbeidsmarkt een boost te geven.

Mijnenveld

Maar echt kant kiezen doet hij niet. De diplomatieke situatie in het Midden-Oosten is een mijnenveld – dan is evenwicht vereist. 

Tegelijk houdt hij rekening met de gevoeligheden in zijn eigen partij. De sympathie voor onderdrukte volkeren, van Koerden tot Catalanen, zit in het DNA van de N-VA. 

Bovendien is de ontvoogding via cultuur een visie die veel oude VU’ers (de partij waaruit de N-VA ontstaan is) uitdroegen, onder wie ook Bourgeois. Maar hoe verenig je dat met de Joodse belangen die de partij, zeker in Antwerpen, koestert? Burgemeester Bart De Wever (N-VA) zal allicht minder snel op de foto poseren met de ‘verdrukte kinderen’ in het hartje van Ramallah.

Vandaar dat Bourgeois voor het tweede deel van zijn bezoek de aandacht verlegt naar Israël. Tegenover een ontmoeting met de Palestijnse premier Rami Hamdallah op zondag is er een dag later een onderhoud met de Israëlische buitenlandminister. 

Terwijl hij in Ramallah het museum over de Palestijnse voorman Yasser Arafat en de geschiedenis bezoekt, gaat hij in Israël naar Yad Vashem, het belangrijkste Holocaust-museum in het land. Voorts geen cultuur in Israël, maar een reeks economische ontmoetingen in het teken van de nieuwe technologie – ook een Vlaamse bevoegdheid. Alles mooi in evenwicht.

“De twee zijn ook niet in tegenspraak”, zegt Bourgeois daarover. “De hand reiken aan de Palestijnen en tegelijk aan Israël, dat moet kunnen. Ik heb trouwens evengoed sympathie voor het Joodse volk, dat een eeuwenoude geschiedenis heeft.”

Soft power

In het tweede luik rekent Vlaanderen op een andere vorm van soft power. Israël heeft geen financiële steun nodig, maar is wel een belangrijke handelspartner. Zo kunnen ook de Vlaamse ondernemers hun voordeel doen bij het bezoek van Bourgeois, evengoed een belangrijk kiespubliek voor de N-VA. Tegelijk kan de Joodse gemeenschap tevreden zijn. En wat maakt een opmerkelijke culturele samenwerking dan nog uit?

Vraag blijft of ze in het Midden-Oosten wakker liggen van Vlaanderen. Bourgeois ziet voor Europa een belangrijke rol weggelegd. “Maar als we een druppel kunnen toevoegen om het vredesproces in de juiste richting te doen kantelen, moeten we dat zeker doen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234