Donderdag 08/12/2022

NieuwsPolitiek

Bloed, zweet en tranen: de Vlaamse regering heeft dan toch een akkoord, maar dit zal sporen nalaten

Dan toch. Jambon I heeft dan toch een akkoord over de begroting en een noodpakket energie. Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi buigt in het dossier van de kinderbijslag. Maar nu al is zeker: deze rit rakelings langs de afgrond zal sporen nalaten.

Jeroen Van Horenbeek en Stavros Kelepouris

“De Vlaming heeft nood aan steun, niet aan chaos. De beste steun voor 1,6 miljoen kinderen blijft de index. Helaas staan we alleen. Het spel is door iedereen hard gespeeld de afgelopen dagen. Bij mij stopt het wanneer de welvaart van 6,6 miljoen Vlamingen op de helling staat.” Met die woorden heeft Mahdi woensdag, rond half zes, op Twitter zijn duim omhoog gestoken voor de zieltogende Vlaams regering. “We zullen de begroting goedkeuren met alle goede maatregelen voor de kinderopvang, ouderen, lokale middenstand. Ook dat kostte ons bloed, zweet en tranen.”

De Vlaamse regering is zo gered, na bijzonder moeilijke onderhandelingen over de kinderbijslag. Zoals bekend wilde cd&v de kinderbijslag graag koppelen aan de spilindex. Op die manier zou de kinderbijslag in de toekomst automatisch de inflatie volgen. N-VA en Open Vld waren tegen. Ze vonden de ingreep te duur. Uiteindelijk haalden beide partijen met powerplay de bovenhand. Voor minister-president Jan Jambon (N-VA) is dat goed nieuws. Hij kan donderdag naar het Vlaams Parlement voor zijn septemberverklaring. Die werd maandag nog noodgedwongen uitgesteld.

De voorbije dagen laten ongetwijfeld een bittere nasmaak achter op het hoofdkwartier van cd&v. “Een kloteweek”, zo vat een christendemocratische ingewijde de onderhandelingen samen. Volgens meerdere bronnen was de partij woensdag intern zwaar verdeeld over de vraag hoe ver men moest doordrukken in het dossier van de kinderbijslag. Als cd&v voet bij stuk hield, dreigde een implosie van de Vlaamse regering. En dat midden in een historische economische crisis.

Wat ook al niet hielp: vanaf de oppositiebanken voerden Vooruit en Groen woensdag de druk gevoelig op. De linkse partijen boden N-VA en Open Vld zowaar gedoogsteun aan voor alle geblokkeerde koopkrachtmaatregelen. Ze wilden die desnoods zelf mee goedkeuren. Conner Rousseau (Vooruit) liet weten dat hij geen zin had om te wachten op politieke spelletjes. “Blijkbaar hebben de Vlaamse cd&v-parlementsleden Mahdi iets later teruggefloten”, reageert een bron. Woensdag deden al een hele dag geruchten de ronde over een coalitiewissel: cd&v eruit, Vooruit erin.

Meer smoel

Als voorzitter wil Mahdi een nieuwe lijn uitzetten bij de electoraal noodlijdende cd&v. Hij probeert de christendemocraten meer ‘smoel’ te geven: met scherpere communicatie en meer inhoudelijke standvastigheid. Maar die vernieuwingsdrang lijkt – bij Mahdi zijn eerste grote afspraak als voorzitter – te zijn gebotst met het profiel van cd&v als de ultieme Vlaamse bestuurspartij. Het bleek uiteindelijk Hilde Crevits die zich persoonlijk kwam bemoeien, na een reeks informele gesprekken met Jambon zelf. Eigenlijk moest Crevits het ziekbed houden na een inzinking zaterdag, maar de ervaren viceminister-president zakte toch naar Brussel af om een finaal akkoord te forceren.

N-VA en Open Vld keken de voorbije dagen naar eigen zeggen met grote ogen naar de manier waarop de nieuwe cd&v-voorzitter Mahdi bleef vasthouden aan een koppeling van de kinderbijslag aan de spilindex. De twee partijen hielden wel degelijk rekening met een val van de regering. Ook al omdat een moegestreden minister-president Jambon geen nieuw uitstel meer wilde toestaan. Hij moest en zou donderdagmiddag naar het Vlaams Parlement trekken voor zijn septemberverklaring. Desnoods zou cd&v op zaterdag gedwongen worden om kleur te bekennen tijdens de vertrouwensstemming over de septemberverklaring. Maar dat was uiteindelijk dus niet nodig.

Andere versie

Onder christendemocraten circuleert een andere versie van de allerlaatste wapenfeiten. Het compromisvoorstel dat Jambon woensdag op tafel legde was “totaal aberrant” volgens cd&v. De verhoging van de sociale toeslagen op de kinderbijslag werd volledig geschrapt om elders ingezet te worden: voor een verlaging van de schoolfacturen. Volgens cd&v een manier om hen duidelijk te maken dat het spel nu écht wel lang genoeg geduurd had. De partij besefte dat ze moest buigen of barsten. “N-VA was bereid om de boel te laten ontploffen en de schuld in de schoenen van cd&v te schuiven. Daar zou iedereen bij verliezen. Niemand heeft baat bij een minderheidskabinet.”

Welke sporen deze bijzonder moeilijke onderhandelingen nalaten binnen de Vlaamse regering is onduidelijk. Wel zeker is dat de centrumrechtse coalitie nog een aantal lastige dossiers op de plank heeft liggen, waaronder het stikstofakkoord en de bouw van de Ventilus-hoogspanningslijn in West-Vlaanderen. Twee dossiers waar vooral de christendemocraten zwaar gewrongen mee zitten. Cd&v verdedigt van oudsher de boerenbelangen in de Wetstraat. Het traject van de Ventilus-hoogspanningslijn loopt vooral door gemeenten met een cd&v-burgemeesters aan het roer. Twee dossiers ook die in handen zijn van Vlaams minster van Omgeving Zuhal Demir (N-VA). In de Wetstraat is het een publiek geheim dat Demir en Mahdi hoegenaamd niet de beste vrienden zijn.

Woensdagavond sloot Mahdi de dag af met een emotionele boodschap op Instagram. “Ik wil me verontschuldigen bij iedereen die ik teleurgesteld heb.” En nog: “Het ging niet om middelen, het ging om wat men cd&v niet gunt. (...) De enige mogelijkheid is doorvechten. De partij weer helpen groeien, zodat anderen niets anders kunnen dan plooien. De politiek is soms een verschrikkelijke shitshow.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234