Zaterdag 19/10/2019

Politiek

Blanke man houdt het langer vol in parlement

Mannen blijven langer in het parlement zitten dan vrouwen, blijkt uit een nieuwe studie. Beeld Photo News

Vrouw, geen diploma, migratieachtergrond? Dan is een zitje in het parlement iets sneller te bemachtigen, maar ook sneller weer kwijt te raken. Dat blijkt uit een Europese studie in acht landen, waaronder België.

Diversiteit staat hoog op de agenda van politieke partijen, bewijst een nieuwe Europese studie. Als de parlementaire fractie overwegend hoogopgeleid, mannelijk en blank kleurt, zullen partijen proberen het aantal vrouwen en minderheden op te krikken. Dat blijkt ook goed te lukken: als hun fractie nog weinig vrouwen, minderheden of laagopgeleiden telt, worden die kandidaten vaker verkozen dan blanke mannen. 

Maar de instroom stopt vooraleer het evenwicht volledig is bereikt. Bovendien hebben die vrouwen, minderheden en laaggeschoolden een grotere kans om de parlementaire partij weer te verlaten, zolang zij een minderheid blijven binnen hun fractie. Ze doen dat uit eigen beweging omdat ze zich niet meer kunnen identificeren met de rest van de groep, of omdat ze geen verkiesbare plek meer krijgen. 

Netwerk en dossierkennis

De studie bij acht Europese landen keek naar 45 legislaturen tussen 1990 en 2015. Voor België ging het om zes zittingsperiodes in de Kamer, bestudeerd door de politicologen Bram Wauters (UGent) en Marc van de Wardt (UGent en Tilburg Institute of Governance). Vrouwen en minderheden raken de parlementaire fractie dus wel binnen, maar zolang ze binnen hun fractie een minderheid blijven, hebben ze een grotere kans om een stembusslag later te worden vervangen door nieuwe verkozenen met een gelijksoortig profiel.

Een probleem, vinden de onderzoekers, want het brengt de legitimiteit van het parlement in het gedrang. “Vrouwen zijn sneller geneigd bakens te verzetten voor vrouwenrechten, omdat ze weten waarover ze praten”, zegt Wauters. “Hetzelfde met etnische minderheden. Zij zullen een ander zicht hebben op racisme op de arbeidsmarkt. Daarom is het zeer belangrijk zulke vertegenwoordigers in het parlement te hebben. Maar politiek is een stiel. Het duurt een paar jaar voor je een netwerk en genoeg dossierkennis hebt uitgebouwd. Om volop te renderen als parlementslid moet je nieuwe verkozenen voldoende tijd gunnen.”

Witte konijnen

Professor Christine Van Broeckhoven (sp.a) is een van de vrouwen die al na één legislatuur, 2007-2010, stopten in de Kamer. “Partijen moeten vrouwen binnenhalen voor de quota. Ze lanceren vrouwen daarom vaak als witte konijnen, maar misschien hebben die niet allemaal de ambitie beroepspolitica te worden.” Ook Van Broeckhoven stelde zich geen kandidaat meer. “Ik merk wel dat er meer vrouwen in het parlement zetelen dan vroeger. Politiek was vroeger echt een mannenzaak, daar er is een inhaalbeweging gebeurd.”

Volgens Groen-voorzitter Meyrem Almaci hebben de quota inderdaad hun diensten bewezen voor vrouwen. Voor minderheden ligt het moeilijker. “Mensen met een migratieachtergrond werden lang op de lijsten gezet om stemmen te halen bij de etnische gemeenschappen. Eens ze in het parlement zaten, werden ze weinig begeleid, waardoor het moeilijk aarden was tussen de hooggeschoolde anciens die het wereldje goed kenden.” 

De laatste tien jaar verloopt dat beter, weet Almaci, die sinds 2007 meedraait in de Kamer. “Mijn advies aan allochtone politici is een eigen thema te kiezen, zodat ze niet inwisselbaar zijn. Je hoeft niet per se bijvoorbeeld gelijke kansen te doen omdat de partij dat graag wil.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234